Πώς γεννιέται το μίσος

Πώς γεννιέται το μίσος

Πώς οι εμπειρίες της παιδικής ηλικίας επηρεάζουν τη μετέπειτα ζωή μας: Έξι ιστορίες

της Alice Miller

Η ψυχολόγος Alice Miller (1923-2010) έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στη σύνδεση μεταξύ της σωματικής τιμωρίας και της καταστροφικής της επίδρασης στα παιδιά. Έγραψε 13 βιβλία, που έχουν μεταφραστεί σε τριάντα γλώσσες και αξίζει να διαβαστούν.

Σύμφωνα με την Alice Miller, σε όλο τον κόσμο η βία έχει τις ρίζες της στο γεγονός ότι τα παιδιά έχουν κακοποιηθεί ιδιαίτερα κατά τα πρώτα χρόνια της ζωής τους, όταν το μυαλό τους δεν ήταν δομημένο και το αποτέλεσμα είναι καταστροφικό , αλλά δύσκολα αντιληπτό από την κοινωνία. Αναρωτώμενη για τις αιτίες του μίσους βρήκε την απάντηση μόνο όταν διερεύνησε διεξοδικά τις παιδικές ηλικίες δικτατόρων και κατά συρροήν δολοφόνων οι οποίοι στην παιδική τους ηλικία εκτέθηκαν σε φρικτά βιώματα, τα οποία αρνήθηκαν . Οι ταπεινώσεις, οι ξυλοδαρμοί, τα χαστούκια, η σεξουαλική παρενόχληση, η παραμέληση, κλπ θεωρούνται όλες μορφές κακομεταχείρισης, γιατί τραυματίζουν την ακεραιότητα και την αξιοπρέπεια του παιδιού, ακόμη και αν οι συνέπειές τους δεν είναι ορατές αμέσως. Ωστόσο, ως ενήλικες, τα περισσότερα κακοποιημένα παιδιά ή θα υποφέρουν, ή θα γίνουν δήμιοι. Αυτή η δυναμική της βίας μπορεί να εξελιχτεί ώστε ενήλικες, μία φορά κακοποιημένα παιδιά, να χτυπάνε τα δικά τους παιδιά και συχνά να αισθάνονται ευγνώμονες προς τους γονείς τους, οι οποίοι τους κακομεταχειρίστηκαν όταν ήταν μικρά και ανυπεράσπιστα.

Η άρνηση της κακοποίησης, κατά την συγγραφέα, οδηγεί σε πράξεις εκδίκησης. Αυτός είναι ο λόγος που οι γονείς συνεχίζουν να παράγουν έντονο πόνο. Ένα παιδί που έχει υποστεί σωματική τιμωρία και ταπείνωση στο όνομα της ανατροφής αφομοιώνει από πολύ μικρό τη γλώσσα της βίας και της υποκρισίας και την κατανοεί ως το μοναδικό αποτελεσματικό μέσο επικοινωνίας. Διασαφηνίζει με βάση τα παραδείγματα του Χίτλερ, του Στάλιν, του Νίτσε, του Πικάσο, Ντοστογιέφσκι, Τσέχωφ, Κάφκα, του Σίλερ, Ρεμπώ, Προυστ ή του Τζόυς πώς μπορεί να επιδράσει η παιδική κακοποίηση στην κοινωνία. Σε όλες τις περιπτώσεις, η ψυχολόγος σημειώνει ότι βρήκε επιπτώσεις του μίσους απέναντι σε έναν τουλάχιστον γονιό – μίσος, που παρέμενε ασυνείδητο, όχι μόνο επειδή απαγορευόταν αυστηρά να μισείς τον γονιό σου, αλλά και επειδή για ένα παιδί ήταν θέμα επιβίωσης να διατηρήσει την ψευδαίσθηση ότι έχει έναν καλό γονιό. Μόνο με τη μετάθεση σε ένα υποκατάστατο του γονιού πρόσωπο, γινόταν επιτρεπτό το μίσος αυτό και μπορούσε να εκδηλωθεί. Ωστόσο ανάμεσα στα παιδιά που έχουν υποστεί σωματική τιμωρία στο παρελθόν υπάρχουν και εκείνα που ήδη στην παιδική τους ηλικία ή στην μετέπειτα ζωή τους δεν συνάντησαν μόνο πρόσωπα που τους βοήθησαν, δίχως να το συνειδητοποιούν, αλλά και «ενήμερους μάρτυρες», ανθρώπους δηλαδή που εν γνώσει τους τα συνέδραμαν να αναγνωρίσουν το άδικο που βίωσαν και να εκφράσουν τη θλίψη τους για αυτό που τους είχε συμβεί. Αυτά τα παιδιά δεν εξελίχτηκαν φυσικά σε βίαιες εγκληματικές προσωπικότητες. Ήταν σε θέση να νιώσουν συναισθήματα και να δράσουν συνειδητά.

Τι είναι αλήθεια το μίσος; Για τη συγγραφέα είναι μια πιθανή συνέπεια της οργής και της απόγνωσης του παιδιού, το οποίο παραμελήθηκε ήδη κατά το προγλωσσικό στάδιο. Όσο ο θυμός απέναντι σε έναν γονιό παραμένει ασυνείδητος και απωθημένος δεν μπορεί να σβήσει. Μπορεί μόνο να μετατεθεί σε αποδιοπομπαίους τράγους, στα ίδια τα παιδιά αυτού που τον νιώθει ή σε υποτιθέμενους εχθρούς. Καμουφλαρισμένος ως ιδεολογία, ο θυμός που έχει μετεξελιχθεί σε μίσος είναι ιδιαίτερα επικίνδυνος, γιατί είναι ανίκητος και υπερβαίνει κάθε ηθική επιταγή. Όποιος παρατηρήσει με ενσυναίσθηση το κλάμα ενός απελπισμένου βρέφους θα εκπλαγεί, γράφει, από την ένταση αυτών των συναισθημάτων.

«Ένα ζώο αντιδρά στην επίθεση είτε με φυγή, είτε με πάλη. Αμφότεροι οι τρόποι αυτοί είναι αδύνατοι για ένα νήπιο το οποίο το βασανίζουν οι πιο κοντινοί του συγγενείς. Έτσι, η φυσική αντίδραση αναστέλλεται, για δεκαετίες ολόκληρες μερικές φορές, ώσπου να εκδηλωθεί απέναντι σε κάποιον πιο αδύναμο. Τότε τα καταπιεσμένα συναισθήματα ξεσπούν με τρόπο αδίστακτο κατά των μειονοτήτων. Αυτό ονομάζεται ξενοφοβία, και τα θύματα ποικίλλουν από τόπο σε τόπο. Μόνο οι λόγοι αυτού του μίσους είναι παντού οι ίδιοι […]. Σκοτώνουν και βασανίζουν ξένους ανθρώπους, που δεν τους έχουν κάνει τίποτε κακό, κι ύστερα ωραιοποιούν τις φρικαλεότητές τους με υποτιθέμενες θρησκευτικές ή πολιτικές ιδέες. Φυσικά, δεν έχουν ιδέα πως πάνω σε αυτούς τους ανθρώπους εκδικούνται για την τρομοκρατία που γνώρισαν οι ίδιοι στην πρώιμη παιδική τους ηλικία.»

Πώς είναι δυνατόν άνδρες και γυναίκες που έχαιραν μιας γενικής εκτίμησης να συμπεριφέρθηκαν σαν τέρατα; Κατά την άποψή της, η αιτία βρίσκεται σαφέστατα στον καταστροφικό τρόπο ανατροφής των μικρών παιδιών, ο οποίος ήταν ευρύτατα διαδεδομένος στα τέλη του 19ου και τις αρχές του 20ού αιώνα στη Γερμανία και τον οποίο χαρακτηρίζει ως κακοποίηση νηπίων. Και σε άλλες χώρες κακοποιούνταν και εξακολουθούν μέχρι σήμερα ακόμη να κακοποιούνται παιδιά με το πρόσχημα της ανατροφής –όμως ούτε κατά διάνοια με τον συστηματικό τρόπο και την επιμέλεια που ήταν τόσο χαρακτηριστική για τη μαύρη παιδαγωγική στη Γερμανία.

Στις δύο γενιές που προηγήθηκαν της ανόδου του Χίτλερ στην εξουσία, οι μέθοδοι αυτές τελειοποιήθηκαν. Ώσπου στο τέλος ο Χίτλερ έλαβε αυτό που χρειαζόταν. Σύμφωνα με τα δικά του λόγια αυτό εκφράστηκε ως εξής: «Η παιδαγωγική μου είναι σκληρή. Η αδυναμία πρέπει να κοπεί από τη ρίζα. Στα εκπαιδευτήριά μου θα γαλουχηθεί μια νεολαία, που μπροστά της ο κόσμος θα τρομάζει. Μια βίαιη, κυρίαρχη, ατρόμητη, φοβερή νεολαία θέλω. Η νεότητα πρέπει να έχει όλα αυτά τα γνωρίσματα. Πρέπει να υπομένει πόνους. Τίποτε το αδύναμο και τρυφερό δεν πρέπει να βρίσκεται εντός της. Το ελεύθερο, υπέροχο αρπακτικό ζώο πρέπει να αστράφτει και πάλι στο βλέμμα της». Αυτό το παιδαγωγικό πρόγραμμα εξολόθρευσης του ζωντανού στοιχείου προηγήθηκε των σχεδίων εξολόθρευσης ενός λαού. Ήταν, με άλλα λόγια, η προϋπόθεση της επιτυχίας.

Μελέτες σε εγκαταλελειμμένα και κακοποιημένα σοβαρά παιδιά από τη Ρουμανία αποκάλυψαν εντυπωσιακές βλάβες σε ορισμένες περιοχές του εγκεφάλου. Η νευροβιολογική έρευνα καθιστά πιο εύκολο για μας να κατανοήσουμε τον τρόπο των ναζί, όπως ο Άιχμαν, ο Χίμλερ και άλλοι λειτούργησαν. Η αυστηρή εκπαίδευση υπακοής που υποβλήθηκαν σε πρόωρη παιδική ηλικία οδήγησε σε ανεπαρκή ανάπτυξη των ανθρώπινων ικανοτήτων, όπως η συμπόνια και ο οίκτος για τα βάσανα των άλλων. Η Μίλερ δεν δέχεται την γενετική θεωρία της τρέλας. Ερμήνευσε την ψύχωση του Νίτσε ως αποτέλεσμα του πρωσικού τρόπου ανατροφής των παιδιών. Ο Ντοστογιέφσκι, για παράδειγμα, είχε έναν βίαιο πατέρα, αλλά μια στοργική μητέρα. Εκείνη δεν ήταν αρκετά ισχυρή για να τον προστατεύσει από τον πατέρα του, αλλά, γράφει ότι του έδωσε μια ισχυρή αντίληψη της αγάπης, χωρίς την οποία τα μυθιστορήματά του θα ήταν αδιανόητα.

Αποφεύγοντας την αναζήτηση της αλήθειας, λέει η ψυχολόγος, δεν διασώζουμε την αγάπη -ούτε καν την αγάπη για τους γονείς μας. Η πράξη της συγχώρεσης δεν μας βοηθάει, όσο συγκαλύπτει αυτά που συνέβησαν. Γιατί η αγάπη και η αυταπάτη αλληλοαποκλείονται. Από την αναλήθεια, την άρνηση της οδύνης στο προσωπικό μας παρελθόν, γεννιέται το μίσος που μεταβιβάζεται σε αθώους. Αποτελεί μια προσκόλληση στην αυταπάτη και στο αδιέξοδο. Η πραγματική αγάπη αντέχει την αλήθεια.

Στο έργο της Το Δράμα του προικισμένου παιδιού, η MILLER ALICE επίσης θεωρεί ότι πολλοί άνθρωποι αναγκάστηκαν, όταν ήταν παιδιά, να μάθουν να κρύβουν πολύ επιδέξια τα συναισθήματα, τις επιθυμίες και τις ανάγκες τους προκειμένου να ικανοποιήσουν τις προσδοκίες των γονέων τους και να κερδίσουν την «αγάπη» τους. Ως ενήλικες μπορεί να κυνηγούν την επιτυχία, έχουν όμως ταυτόχρονα μια υποβόσκουσα αίσθηση ότι δεν αξίζουν τίποτα. Χωρίς ποτέ να τους έχει επιτραπεί να εκφράσουν τα πραγματικά τους συναισθήματα, και έχοντας χάσει την επαφή με τον αληθινό τους εαυτό, εκδραματίζουν τα καταπιεσμένα συναισθήματά τους με επεισόδια κατάθλιψης ή καταναγκαστικής συμπεριφοράς, ή ακόμα και με ιδέες μεγαλείου. Στη συνέχεια, με τη σειρά τους, μεταφέρουν αυτή τη κληρονομιά της καταπίεσης στα δικά τους παιδιά. Πρόκειται για την «δηλητηριώδη» παιδαγωγική (το κάνω για το καλό σου) που καταστρέφει ζωές.

Στα κείμενά της, η Miller κατηγόρησε τους ψυχολογικά βίαιους γονείς για την πλειοψηφία των νευρώσεων και ψυχώσεων. Υποστήριξε ότι όλες οι περιπτώσεις των ψυχικών ασθενειών προκαλούνται από την καταπίεση της οργής ​​και του πόνου, ως αποτέλεσμα των υποσυνείδητων παιδικών τραυμάτων που δεν επιλύθηκαν συναισθηματικά. Οι άνθρωποι δεν προτιμούν να ξέρουν για τη δική τους θυματοποίηση κατά τη διάρκεια της παιδικής ηλικίας γιατί προκαλεί αφόρητο πόνο. Η μετατόπιση κατευθύνει ασυνείδητα το ανεπίλυτο τραύμα ενάντια σε άλλους ( πόλεμος, τρομοκρατία, εγκληματικότητα) στον εαυτό του (διατροφικές διαταραχές, εθισμό στα ναρκωτικά, κατάθλιψη) και στους απογόνους. Επιβεβαίωσε αυτό που τόσο πολλοί θεώρησαν ότι δεν είναι αληθινό: ότι τα προβλήματά τους δεν ήταν έμφυτα αλλά είχαν πραγματικές αιτίες, και ως εκ τούτου πραγματικές λύσεις. Ενθαρρύνει έτσι τους γονείς να προσπαθήσουν να θεραπεύσουν τις συγκρούσεις τους και να γίνουν καλύτεροι γονείς. Οι άνθρωποι των οποίων η ακεραιότητα δεν έχει υποστεί ζημιά κατά την παιδική ηλικία, οι οποίοι έχουν προστασία, σεβασμό, και αντιμετωπίζονται με ειλικρίνεια από τους γονείς τους, θα είναι – τόσο στα νιάτα τους και στην ενήλικη ζωή – ευφυείς συναισθηματικά. Θα πάρουν ευχαρίστηση στη ζωή και δεν θα αισθάνονται καμία ανάγκη να βλάψουν τους άλλους ή τον εαυτό τους. Θα χρησιμοποιήσουν την εξουσία τους για να υπερασπιστούν τους εαυτούς τους, όχι για να επιτεθούν στους άλλους.
Alice Miller

Τα παραδείγματα της Alice Miller είναι τόσο ζωντανά που αγγίζουν το πληγωμένο παιδί που υπάρχει μέσα σε όλους μας και δείχνουν κυρίως ότι μέσω αυτής της συνειδητοποίησης μπορούμε να σπάσουμε την αλυσίδα της βίας.
Παναγιώτα Ψυχογιού /

http://www.artinews.gr/%CE%88%CF%84%CF%83%CE%B9-%CE%B3%CE%B5%CE%BD%CE%BD%CE%B9%CE%AD%CF%84%CE%B1%CE%B9-%CF%84%CE%BF-%CE%BC%CE%AF%CF%83%CE%BF%CF%82.html

Γιατί οι γονείς πληγώνουν τόσο βαθιά; Ένα μάθημα για όλους..

Η μητρική αγάπη θεωρείται αυτονόητο συναίσθημα αλλά αντικειμενικά δεν είναι.

Τα παιδιά δεν είναι τα ιδανικά παιδιά της φαντασίας μας. Όπως επίσης και οι μητέρες δεν μοιάζουν μ αυτές που περιγράφουν τα ποιήματα.

Ο μύθος της μητρότητας – όπως κάθε μύθος – είναι απλουστευμένος και απλοποιημένος. Όλοι μας έχουμε βιώσει την κατάρριψη αυτού του μύθου στην παιδική μας ηλικία, αλλά μεγαλώνοντας όλοι θέλουμε ν’ αποδείξουμε ότι εμείς θα τον επαληθεύσουμε ως γονείς.

Μοιάζει να υπάρχει μια συλλογική πεποίθηση ότι όταν μια γυναίκα γίνεται μητέρα – μεταμορφώνεται σε καθαγιασμένο πλάσμα. Όσοι έχουν μπει στη διαδικασία να δουλέψουν θεραπευτικά με τον εαυτό τους, γνωρίζουν ότι το είδος και η ποιότητα της αγάπης που έχουμε εισπράξει ως παιδιά, αυτό είναι που μπορούμε να προσφέρουμε ως γονείς.

Η σχέση με το παιδί είναι μαγική. Ο ενήλικος άνθρωπος φαινομενικά, έχει τη δυνατότητα να δημιουργήσει την ιδανική σχέση, να πλάσει τον ιδανικό άνθρωπο, όπως τον έχει στο μυαλό του.

Αυτό όμως το πρότυπο πολύ συχνά, μέσα στο εικοσιτετράωρο συγκρούεται με τα πραγματικά συναισθήματα που ξεπηδούν απ εκεί που δεν τα περιμένεις και τα οποία παραμένουν ανομολόγητα και καλά κρυμμένα.

Προσπαθώντας οι γονείς να φτιάξουν αυτό που φαντάζονται πολύ συχνά – ανάλογα και με τον χαρακτήρα τους – το πετυχαίνουν. Πετυχαίνουν ακριβώς την εικόνα και ξεγελούν τον κοινωνικό περίγυρο και τον εαυτό τους. Ο μόνος που δεν ξεγελιέται είναι το παιδί. Το οποίο παραμένει ο μοναδικός αξιόπιστος μάρτυρας της αλήθειας των συναισθημάτων κάθε οικογένειας.

Μπορεί να κακοποιηθεί συναισθηματικά ένα παιδί για να αναγκαστεί να χωρέσει στην εικόνα που έχουν οι γονείς, να ανταποκριθεί στις προσδοκίες τους, να γίνει αυτό που εκείνοι θέλουν. Όμως πάντα θα υπάρχει κάτι που αργά η γρήγορα θα εμφανισθεί ως αδυναμία, ασθένεια, επιθετικότητα, απάθεια και δεν θα μπορεί να το εξηγήσει κανείς.

Η κακοποίηση των παιδιών δεν είναι μόνο οι ακραίες ιστορίες που βγαίνουν στις ειδήσεις. Συμβαίνει καθημερινά από ανύποπτους γονείς. Συμβαίνει μ` ένα απλανές βλέμμα, με μια επιτιμητική ματιά, με προσβλητικά λόγια, με θυμό που εγκλωβίζεται σ ένα κλειστό στόμα. Συμβαίνει όταν οι γονείς εστιάζουν στα επιτεύγματα και όχι στο ίδιο το παιδί, στην ύπαρξη του.

Συμβαίνει, όχι γιατί αυτό που κάνει ή δεν κάνει ένας γονιός, είναι από μόνο του τόσο φοβερό, αλλά γιατί το μωρό είναι τόσο εύθραυστο και εξαρτημένο για την επιβίωση του απ αυτούς. Είναι φτιαγμένο έτσι ώστε να αντιλαμβάνεται στο κέντρο της ύπαρξης του την κάθε δόνηση που νοιώθει το πλάσμα που του δίνει ζωή.

Δεν πρέπει καμία μητέρα να νομίζει πως μπορεί να φροντίζει ένα μωρό μηχανικά, χωρίς επιπτώσεις. Το μωρό που δεν συναντά ένα βλέμμα να το κοιτάζει, νοιώθει ότι βρίσκεται σε θανάσιμο κίνδυνο. Το αποτύπωμα της συναισθηματικής απουσίας ή της συναισθηματικής αναστάτωσης της μητέρας είναι ανεξίτηλο στην ψυχή και στο σώμα του ανθρώπου.

Όμως γιατί οι μητέρες δεν είναι τόσο διαθέσιμες όσο χρειάζεται να είναι, για τις ανάγκες του παιδιού;

Γιατί οι μητέρες και οι πατέρες είναι πριν απ` όλα άνθρωποι. Άνθρωποι που έχουν διανύσει μια απόσταση στη ζωή τους, μπορεί να έχουν πληγές ανοιχτές, κρυμμένα μυστικά, καταπιεσμένα συναισθήματα και σε κάθε περίπτωση παιδικά τραύματα που τώρα ενεργοποιούνται.

Έρχεται το παιδί στη ζωή μας και μας φέρνει αντιμέτωπους με το παρελθόν μας. Έχουμε δύο επιλογές ή θα το αντιμετωπίσουμε ή θα του το κληροδοτήσουμε αυτούσιο. Αυτή είναι ακριβώς η ευκαιρία που δίνει η γονεϊκότητα. Σου καθρεφτίζει τις πληγές, τις στρεβλώσεις, τα κενά. Μπορείς πάντα να αποστρέψεις το βλέμμα αλλά όχι χωρίς τίμημα.

Οι γονείς που νοιάζονται, το πιο σημαντικό που μπορούν να κάνουν, για να προστατεύσουν τα παιδιά τους απ` τον εαυτό τους, είναι να φροντίσουν τον εαυτό τους. Μόνο έτσι θα επιτρέψουν στην αγάπη τους να εκδηλωθεί αβίαστα και ευεργετικά.

Της Ιφιγένειας Πανέτσου
Πηγή, https://www.healingeffect.gr/2016/01/blog-post_65-2.html

Η κακία δεν είναι έμφυτη αλλά παράγεται & διδάσκεται στην παιδική ηλικία. Άλις Μίλερ

Όταν κάποτε η άγνοια που προέκυψε από την απώθηση της παιδικής ηλικίας εξαλειφθεί και η ανθρωπότητα ξυπνήσει από το λήθαργό της, θα μπορέσει να αναστείλει αυτή την παραγωγή του κακού».

Μια προσπάθεια γνωριμίας με το έργο της διάσημης «αυτοαφορισμένης» από την ψυχαναλυτική εταιρεία Άλις Μίλερ (1923-2010) μέσα από αποσπάσματα βιβλίων της, τα οποία έχουν μεταφραστεί και κυκλοφορούν στην Ελλάδα από τις Εκδόσεις Ροές.

– Oι δικτάτορες είναι καταδικασμένοι σε αποτυχία και σε ψυχαναγκαστική επανάληψη. Και πάντα νέα θύματα θα πληρώνουν το τίμημα. Και ο Χίτλερ με τη συμπεριφορά του αποκάλυψε σε όλον τον κόσμο πώς ήταν ο πατέρας του: καταστροφικός, ανελέητος, επιδειξιμανής, αδιάκριτος, αλαζονικός, διεστραμμένος, εγωκεντρικός, κοντόφθαλμος και ανόητος. Με την ασυνείδητη μίμησή του τού έμεινε πιστός. Για τον ίδιο λόγο παρόμοια συμπεριφορά επέδειξαν επίσης δικτάτορες όπως ο Στάλιν, ο Μουσολίνι, ο Τσαουσέσκου, ο Ιντί Αμίν, ο Σαντάμ Χουσείν και τόσοι άλλοι. Η βιογραφία του Χουσείν αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα ακραίας ταπείνωσης παιδιού, την οποία αργότερα πλήρωσαν με τη ζωή τους χιλιάδες θύματα της εκδικητικότητάς του.

– Η άρνηση να μάθουμε από αυτά τα γεγονότα φαντάζει παράδοξη, ωστόσο δεν είναι δύσκολο να εξηγηθεί. Ο αδίστακτος τύραννος κινητοποιεί τους συγκαλυμμένους φόβους των ανθρώπων που κακοποιούνται όταν ήταν παιδιά, ανθρώπων που δεν μπόρεσαν -και εξακολουθούν να μην μπορούν- να κατηγορήσουν τον πατέρα τους και οι οποίοι παραμένουν πιστοί σε αυτόν, παρά τα βασανιστήρια που έχουν υποστεί. Ο τύραννος συμβολίζει αυτόν τον πατέρα από τον οποίο τα άτομα κρέμονται με κάθε τους κλωστή, με την ελπίδα ότι κάποτε, επιστρατεύοντας την τυφλότητά τους, θα τον μετατρέψουν σε στοργικό άνθρωπο.

– Κατά τη γνώμη μου, αν δεν έχουμε συνείδηση τι μας συνέβη κατά τα πρώτα στάδια της ζωής μας, όλη η υπόθεση του πολιτισμού δεν ειναι παρά μια φάρσα. Οι συγγραφείς θέλουν να γράφουν καλή λογοτεχνία, αλλά ΔΕΝ αναζητούν την ασυνείδητη πηγή της δημιουργικότητάς τους, την έντονη επιθυμία τους για έκφραση και επικοινωνία. Οι περισσότεροι φοβούνται μήπως χάσουν την ικανότητά τους. Παρόμοιο φόβο διακρίνω και σε πολλούς ζωγράφους, ακόμα και σε αυτούς που (κατά τη γνώμη μου) στους πίνακές τους εκφράζουν σαφώς τους ασυνείδητους φόβους τους, όπως παραδείγματος χάρη στον Φράνσις Μπέικον, στον Ιερώνυμο Μπος, στον Σαλβαδόρ Νταλί και σε πολλούς ακόμα σουρεαλιστές. Με το έργο τους επιζητούν βέβαια την επικοινωνία, αλλά σε ένα επίπεδο που να υπηρετεί ΤΗΝ ΑΡΝΗΣΗ ΤΩΝ ΕΜΠΕΙΡΙΩΝ ΤΗΣ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ – και αυτήν την κατάσταση την ονομαζουν τέχνη.

(Το σώμα δεν ψεύδεται ποτέ, εκδ. ροές – 2009)

– Εάν ερχόταν κάποιος και μου διηγιόταν την ιστορία των παιδικών μου χρόνων, με κάθε λεπτομέρεια, μiα ιστορία που πρόσφατα ανακάλυψα, δεν θα είχε καμιά επίδραση πάνω μου. Θα πίστευα ή δεν θα πίστευα τη διήγησή του, αλλά ακόμη και στην πρώτη περίπτωση δεν θα ήταν τίποτε άλλο παρά η ιστορία ενός ξένου ανθρώπου – επειδή ακριβώς δεν την είχα βιώσει (την είχα απωθήσει άρα ήταν σαν να μη με αφορά, σαν να μην την είχα ζήσει).

– Η μοναδική πρόσβαση, αυτή που πραγματικά μπορούσε να με βοηθήσει να εγκαταλείψω τις διανοητικές αντιστάσεις μου, ανοίχτηκε μπροστά μου χάρη στα συναισθήματα του πολύ μικρού παιδιού μέσα μου, αυτού που ήταν ο μοναδικός μάρτυρας των κακοποιήσεων της μητέρας μου. Πώς κατάφερα, παρ’ όλα αυτά, να απαλλαγώ από την απώθηση; Τα κατάφερα, επειδή ήθελα με κάθε τίμημα να μάθω την αλήθεια και, τελικά βρήκα ένα πρόσωπο-αρωγό που με βοήθησε να την αναζητήσω.

– Ερχόμενη αντιμέτωπη με την παιδική μου ηλικία, ξέρω ότι οι καταστροφικές και αυτοκαταστροφικές τάσεις δεν μπορούν να εξαλειφθούν ούτε με την βοήθεια της ανατροφής ούτε με τη βοήθεια της παραδοσιακής ψυχοθεραπείας. Για κάποιο διάστημα ίσως φαίνεται ότι επιτυγχάνεται, ειδικά εάν τα θύματα του εμπλεκόμενου σιωπούν. Εάν είναι ο ίδιος θύμα, τότε η ψυχιατρική, συχνά μέσω περιττών επεμβάσεων (φάρμακα κλπ), θα τον εμποδίσει να συνειδητοποιήσει το κακό που κάνει στον εαυτό του. Αργά ή γρήγορα όμως θα αποδειχθεί ότι η καταστροφή της ζωής, εφόσον δεν συνειδητοποιείται, μπορεί να οδηγήσει μόνο σε νέες καταστροφές.

– Η ανελέητη σκληρότητα των γονέων μεταφέρεται στα παιδιά τους και τα εξωθεί να φερθούν το ίδιο ανελέητα στον εαυτό τους και σε άλλους, όσο αποφεύγουν την αλήθεια.

– Το δόγμα της «σκιάς» του Γιουνγκ, και η αντίληψη ότι το κακό είναι η άλλη όψη του νομίσματος του καλού εξυπηρετούν την άρνηση της πραγματικότητας του κακού. Όμως το κακό είναι μια πραγματικότητα. Δεν είνα έμφυτο, είναι επίκτητο, και ποτέ δεν είναι η άλλη όψη του νομίσματος του καλού, αλλά ο καταστροφέας του. Ο Σαίξπηρ το είχε αντιληφθεί. Έβλεπε και κατέδειξε τις ρίζες του κακού, αλλά δεν προσπάθησε ποτέ να μετριάσει το κακό μέσω ψυχολογικών αιτιολογήσεων, όπως για παράδειγμα κάνει η ψυχανάλυση.

– Ο Ριχάρδος Γ’, ο Μάκβερθ και άλλοι είναι κακοί επειδή καταστρέφουν, ακόμη κι αν γνωρίζουμε για ποιο λόγο έγιναν τέτοιοι. Η γνώση μας δεν μπορεί να τους αλλάξει. Εάν οι ίδιοι δεν αντιλαμβάνονταν μόνο διανοητικά, αλλά μπορούσαν να νιώσουν με το συναίσθημά τους πώς εξελίχθηκαν σε κακούς ανθρώπους, τότε θα μπορούσαν να αλλάξουν.

– Τότε μόνο θα μπορούσαν να άρουν τους φραγμούς τους και βιώνοντας τους απωθημένους πόνους τους να απελευθερώσουν το κακοποιημένο παιδί που είχαν υπάρξει, που δεν ήθελε να βλάψει κανέναν, όταν ήρθε στον κόσμο, το παιδί που ήθελε να αγαπήσει, αλλά δεν έβρισκε κανέναν που να του το επιτρέπει. Το μόνο που έβρισκε ήταν συρματοπλέγματα και τείχη και πίστεψε ότι αυτός είναι ο κόσμος.

– Όταν μεγάλωσε, έχτισε γιγαντιαίους κόσμους γεμάτους τείχη και συρματοπλέγματα, ή περίπλοκα φιλοσοφικά και ψυχολογικά συστήματα, ελπίζοντας και προσμένοντας ακόμη ότι θα ανταμειφθεί για αυτά με αγάπη. Την αγάπη που ποτέ δεν έλαβε από τους γονείς όταν ακόμα η ζωή του ήταν «ανάξια».

– Το κακοποιημένο, υποτιθέμενα «κακό» παιδί θα γίνει ένας κακός ενήλικος και θα δημιουργήσει αργότερα έναν κακό κόσμο, εάν δεν τον βοηθήσει ένα πρόσωπο-αρωγός. Το παιδί που έχει λάβει φροντίδα και προσοχή θα φτιάξει έναν κόσμο διαφορετικό γιατί η βιολογική μας αποστολή είναι να προστατεύουμε την ανθρώπινη ζωή και όχι να την καταστρέφουμε.

– Δεν είναι αλήθεια ότι το κακό, το καταστροφικό και το διεστραμμένο στοιχείο ανήκουν απαραίτητα στην ανθρώπινη φύση, παρ’ όλο που το ακούμε συνέχεια. Εκείνο που αληθεύει, αντίθετα, είναι ότι το κακό αναπαράγεται διαρκώς φέρνοντας αμέτρητο πόνο και δυστυχία σε εκατομμύρια ανθρώπους, κάτι που επίσης μπορεί να αποφευχθεί.

– Όταν κάποτε η άγνοια που προέκυψε από την απώθηση της παιδικής ηλικίας εξαλειφθεί και η ανθρωπότητα ξυπνήσει από το λήθαργό της, θα μπορέσει να αναστείλει αυτή την παραγωγή του κακού.

(Η απαγορευμένη γνώση, Ροές – 2011)

– Σ’ αυτό το βιβλίο ταυτίζομαι με την Εύα. Όχι την Εύα – παιδί της παράδοσης, που σαν την κοκκινοσκουφίτσα του παραμυθιού, ανυποψίαστη, εξαπατήθηκε από ένα ζώο, αλλά μια Εύα που διέκρινε την αδικία της κατάστασής της, απέρριψε την εντολή «σου απαγορεύω τη γνώση», θέλησε να καταλάβει σε βάθος τη διαφορά ανάμεσα στο καλό και το κακό και αποφάσισε να αναλάβει την πλήρη ευθύνη της πράξης της.

– Η εικόνα του Θεού που μας δόθηκε φτιάχτηκε από ανθρώπους που ανατράφηκαν με τις αρχές της μαύρης παιδαγωγικής (με τις οποίες η βίβλος είναι γεμάτη), για τους οποίους ο σαδισμός, η αποπλάνηση, η τιμωρία, η κατάχρηση της εξουσίας ανήκαν στην καθημερινότητα της παιδικής τους ηλικίας. Η βίβλος γράφτηκε από άντρες. Θα πρέπει να θεωρήσουμε πως αυτοί οι άντρες δεν είχαν καλές εμπειρίες από τους πατεράδες τους. Προφανώς κανένας από αυτούς δεν είχε πατέρα κάποιον που να χαιρόταν με τη δίψα του παιδιού του για μάθηση, που να μην απαιτούσε από αυτό τίποτα το ακατόρθωτο και να μην το τιμωρούσε. Γι αυτό το λόγο έφτιαξαν μια θεϊκή εικόνα που τα σαδιστικά χαρακτηριστικά της δεν τους προξενούσαν εντύπωση.

– Ποτέ δεν πόθησα έναν παράδεισο για τον οποίον προϋπόθεση της ευτυχίας θα ήταν η υπακοή και η άγνοια. Πιστεύω στη δύναμη της αγάπης, κάτι που δεν σημαίνει να είναι κανείς καλός και υπάκουος. Για μένα η αγάπη έχει να κάνει με το να είμαστε πιστοί στον εαυτό μας, την ιστορία μας τα συναισθήματα και τις ανάγκες μας. Μέσα σε αυτά περικλείεται και η λαχτάρα για γνώση. Προφανώς ο Θεός ήθελε να «κλέψει» από τον Αδάμ και την Εύα αυτή την πίστη στον εαυτό τους.

– Σήμερα στην ιατρική δεν αρνουνται πλέον πως το σώμα μας έχει αποθηκεύσει όλες τις πληροφορίες που σχετίζονται με τα βιώματα της ζωής μας. Ωστόσο η ιατρική πολύ συχνά δεν γνωρίζει πώς να τα αποκρυπτογραφήσει. Και όμως διαπιστώνουμε ότι πολλά σοβαρά συμπτώματα ασθενειών μπορούν να εξαφανιστούν αν επιτευχθεί η αποκρυπτογράφηση αυτή.

– Κάποτε θα γνωρίζει όλος ο κόσμος, ότι η ανθρώπινη βαναυσότητα δεν είναι έμφυτη αλλά παράγεται και διδάσκεται στην παιδική ηλικία. Η πρώτη εντολή θα έπρεπε να ορίζει: Τίμα τα παιδιά σου ώστε να μη χρειάζεται να κτίσουν μέσα τους τοίχους προστασίας απέναντι στον παιδικό πόνο και να αμύνονται αργότερα απέναντι σε φανταστικούς εχθρούς με φρικτά όπλα που μπορούν να καταστρέψουν τον κόσμο. Οι νέοι που επιτίθενται σε συμμαθητές τους με σωματική βία ή φθάνουν ακόμα και στο φόνο δεν το κάνουν γιατί κάποτε τους κακόμαθαν από υπερβολική αγάπη αλλά γιατί μεγάλωσαν σε συνθήκες εγκατάλειψης και κακοποιήθηκαν χωρίς να τους επιτραπεί να αντιδράσουν.

– Το γέλιο είναι υγεία, αναμφισβήτητα, ωστόσο μόνον εκεί όπου υπάρχει και λόγος για γέλια. Όμως το να γελάμε με τον ίδιο μας τον πόνο ειναι μια μορφή απώθησης της οδύνης που μας προκάλεσε και μας επιτρέπει να προσπερνάμε τυφλά τις αιτίες της προέλευσής του.

– Στις περισσότερες αυτοβιογραφίες που γνωρίζω, οι συγγραφείς κρατούν μια συναισθηματική απόσταση από τον πόνο του παιδιού. Μικρή δόση ενσυναίσθησης και μια εντυπωσιακή έλλειψη εξανάστασης αποτελούν συνήθως τον κανόνα. Η αδικία, η συναισθηματική αμνησία και η συνακόλουθη βιαιότητα των ενηλίκων δεν βρίσκονται στο επίκεντρο της ανάλυσης, απλώς περιγράφονται.

(Το ξύπνημα της Εύας, εκδ ροές – 2007)

αυτά που με οδήγησαν στη συνειδητοποίηση νέων πραγμάτων, αλλά εκείνα ενάντια στα οποία είχα παλέψει πιο έντονα: εκείνα δηλαδή που μ’ έκαναν να αισθάνομαι πρόστυχος, μικροπρεπής, τσιγκούνης, ανίκανος, ταπεινωμένος, απαιτητικός, πικρόχολος, μπερδεμένος και πάνω απ’ όλα, λυπημένος και μόνος μου. Μέσα από αυτές ακριβώς τις εμπειρίες, τις οποίες είχα αποφύγει τόσο καιρό, σιγουρεύτηκα πως τώρα πια καταλαβαίνω κάτι για τη ζωή μου που προέρχεται από τον πυρήνα της ύπαρξής μου, κάτι που δεν θα μπορούσα να μάθω από κανένα βιβλίο!”

(Οι φυλακές της παιδικής μας ηλικίας ή Το δράμα του προικισμένου παιδιού, εκδ. Ροές – 2003)

«Το κύριο θέμα όλων των βιβλίων μου είναι η άρνηση των δεινών που έχουμε υποστεί στην παιδική μας ηλικία. Καθένα από τα βιβλία πραγματεύεται κάποια πτυχή αυτού του φαινομένου και επικεντρώνεται σε ένα συγκεκριμένο ζήτημα»

H Άλις Μίλερ (1923-2010) σπούδασε στη Βασιλεία (Ελβετία) φιλοσοφία, ψυχολογία και κοινωνιολογία. Μετά τη διδακτορική διατριβή της εκπαιδεύτηκε στη Ζυρίχη ως ψυχαναλύτρια και, για 20 χρόνια, εξάσκησε αυτό το επάγγελμα ενώ παράλληλα δίδασκε. Το 1980 αποφάσισε να σταματήσει την ψυχαναλυτική και διδακτική πρακτική και να ασχοληθεί με τη συγγραφή βιβλίων. Από τότε έχει δημοσιεύσει 13 βιβλία, με τα οποία γνωστοποίησε στο ευρύ κοινό τα αποτελέσματα των ερευνών της όσον αφορά τις αιτίες και τις συνέπειες των τραυμάτων της παιδικής ηλικίας.
Πιο συγκεκριμένα η Άλις Μίλερ ασχολήθηκε με τους κρυφούς χειρισμούς των γονέων κατά τη διάρκεια της ανατροφής των παιδιών τους, με τις διάφορες στρατηγικές προφύλαξης ενάντια στα τραύματα της παιδικής ηλικίας, με τις συνέπειες απώθησης αυτών των τραυμάτων σε προσωπικό και κοινωνικό επίπεδο και τέλος, με τις σύγχρονες δυνανατότητες ανάλυσης των συνεπειών των παιδικών τραυμάτων. Γι’ αυτές τις έρευνές της η συγγραφέας έχει κερδίσει τη διεθνή αναγνώριση.
Από την αρχική δημοσίευση του «Δράματος του Προικισμένου Παιδιού» (1979) ως την πρόσφατη αναθεώρησή του (1995) πέρασαν σχεδόν είκοσι χρόνια.
Σε αυτό το διάστημα, οι προσωπικές εμπειρίες της συγγραφέως, οι νέες θεραπευτικές μέθοδοι, τα ιστορικά των αναγνωστών και αναγνωστριών που επικοινώνησαν γραπτώς μαζί της, και που ο αριθμός τους υπολογίζεται σε πολλές χιλιάδες, καθώς και η συνεχιζόμενη έρευνά της γύρω από την παιδική ηλικία, την οδήγησαν σε περαιτέρω διευκρινήσεις και αναθεωρήσεις των προηγούμενων απόψεών της, τις οποίες κατέγραψε και ανέλυσε στα βιβλία της.

Άλις Μίλερ

https://www.healingeffect.gr/2016/08/kakia-den-ine-emfyti-alla-paragete-didaskete-stin-pediki-ilikia-alis-miler.html

https://rotasapantaw.wordpress.com/wp-admin/post.php?post=9000&action=edit

Το 3χρονο παιδί μου είναι υπερκινητικό. Τι μπορώ να κάνω.

Τι είναι η ΔΕΠ-Υ;
Πρόκειται για ένα συνδυασμό προβλημάτων της ψυχολογικής ανάπτυξης του παιδιού, που εκδηλώνονται με απρόσεκτη, παρορμητική και διαταρακτική συμπεριφορά.

Σε ποια ηλικία παρουσιάζεται η διαταραχή;
Η έναρξη της ΔΕΠ-Υ συχνά τοποθετείται στην ηλικία των 3-5 χρονών. Πολύ συχνά όμως αναγνωρίζεται από την οικογένεια ως πρόβλημα, όταν το παιδί βρεθεί σε οργανωμένες καταστάσεις, που απαιτούν ψηλό βαθμό αυτοελέγχου όπως για παράδειγμα στην προδημοτική ή στα πρώτα χρόνια της φοίτησης στο δημοτικό σχολείο.

Πώς είναι ένα παιδί με ΔΕΠ-Υ;
Είναι ιδιαίτερα δραστήριο, αλλά πολλές φορές η ενεργητικότητα του είναι άσκοπη. Δεν μπορεί να μείνει καθιστό για πολλή ώρα, τρέχει, χοροπηδάει, μεταπηδά από τη μια δραστηριότητα στην άλλη, χωρίς όμως ποτέ να έχει τελειώσει κάτι που έχει αρχίσει. Είναι πολύ ομιλητικό, κάνει περισσότερη φασαρία από τα άλλα παιδιά της ηλικίας του, είναι ανυπόμονο και απαιτητικό. Είναι παρορμητικό, εύκολα μπλέκεται σε επικίνδυνες καταστάσεις, χρειάζεται αυξημένη επίβλεψη από τους μεγάλους και κάποιες φορές δείχνει σαν να μη σκέφτεται προτού κάνει κάτι. Είναι δύσκολο να συγκεντρωθεί και να κάνει δραστηριότητες που απαιτούν προσήλωση με αποτέλεσμα να έχει μαθησιακές δυσκολίες και η συμπεριφορά του το κάνει ανεπιθύμητο στην τάξη.

Πώς είναι οι σχέσεις τους με τους άλλους;
Έχουν προβλήματα με τους ενήλικες μια που δυσκολεύονται να υπακούσουν στους κανόνες και να σεβαστούν την αναγκαία πειθαρχία και μπορεί να μη είναι αγαπητά από τα άλλα παιδιά.

Πώς αισθάνεται ένα υπερκινητικό παιδί ;
Συνήθως έχει χαμηλή αυτοεκτίμηση, έχει κακή εικόνα για τον εαυτό του και τελικά μπορεί να απομονώνεται από τα άλλα παιδιά.

Ποια είναι η αιτία της διαταραχής;
Δεν είναι γνωστή μια αιτία που να ευθύνεται για την εκδήλωση της ΔΕΠ-Υ. Αναφέρονται πολλοί πιθανοί παράγοντες όπως: η κληρονομικότητα, οι συνθήκες κατά την εγκυμοσύνη και τη γέννηση, οι χημικές ουσίες του εγκεφάλου καθώς και ψυχολογικοί παράγοντες.

Πόσο συχνή είναι η ΔΕΠ-Υ;
Στην Κύπρο δεν έχουν γίνει έρευνες για να μετρηθεί η συχνότητα της διαταραχής. Από έρευνες σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες φαίνεται ότι 2-3% των παιδιών παρουσιάζουν ΔΕΠ-Υ. Η διαταραχή είναι περισσότερο συχνή στα αγόρια σε σχέση με τα κορίτσια.

Πώς γίνεται η διάγνωση της ΔΕΠ-Υ;
Η διαγνωστική διαδικασία μπορεί να θεωρηθεί ως «ομαδική εργασία» αφού πρέπει να συμμετέχουν όλοι όσοι γνωρίζουν καλά το παιδί. Δηλαδή εκτός από τον παιδοψυχίατρο ή ψυχολόγο είναι σημαντικές οι πληροφορίες που δίνουν οι γονείς, το ευρύτερο οικογενειακό ή φιλικό περιβάλλον, ο δάσκαλος της τάξης κ.α.
Η παρατήρηση του παιδιού στο φυσικό του περιβάλλον (π.χ. σπίτι, σχολείο) μπορεί να δώσει σημαντικές πληροφορίες για τη συμπεριφορά του και για τον τρόπο, που οι γονείς ή ο δάσκαλος το αντιμετωπίζουν. Ταυτόχρονα μπορεί να δείξει συγκεκριμένες, μη φανερές αφορμές, που μπορεί να επιδεινώνουν τη συμπεριφορά του παιδιού. Η παρατήρηση, εκτός από τη διαγνωστική διαδικασία, βοηθά επίσης στη συλλογή πληροφοριών χρήσιμων στη διαμόρφωση του θεραπευτικού προγράμματος.

Αν και δεν υπάρχει ένα ειδικό τεστ για τη ΔΕΠ-Υ, υπάρχουν αρκετές δοκιμασίες που μπορεί να βοηθήσουν και να ενισχύσουν τη διάγνωσή μας. Συνήθως για τη ΔΕΠ-Υ χρησιμοποιούνται «Δοκιμασίες Συνεχούς Απόδοσης.» (“Continuous Performance Tests, CPT) που ελέγχουν το χρονικό διάστημα που μπορεί ένα παιδί να μείνει συγκεντρωμένο σε αυτό που κάνει αλλά και πόσο παρορμητικό μπορεί να γίνει με την πάροδο της ώρας.
Η Ιατρική Εξέταση έχει σαν στόχο τον αποκλεισμό «οργανικών» νοσημάτων που μπορεί να προκαλέσουν συμπτώματα παρόμοια με εκείνα της ΔΕΠ-Υ και πρέπει να περιλαμβάνει τη λήψη ιατρικού ιστορικού σχετικά με την κατάκτηση των αναπτυξιακών ορόσημων (ομιλία, βάδιση, κλπ), την ύπαρξη σοβαρών νοσημάτων ή τραυμάτων, τον αποκλεισμό οφθαλμολογικών ή ωτορινολαρυγγικών νοσημάτων, εξετάσεις αίματος(έλεγχο θυρεοειδή κλπ), εγκεφαλικές βλάβες .

Σε περιπτώσεις όπου κρίνεται αναγκαίο, μπορεί να γίνουν και άλλες ειδικές αξιολογήσεις από εργοθεραπευτή, ειδικό δάσκαλο και λογοθεραπευτή.

Μήπως το παιδί έχει κάτι άλλο και τα συμπτώματα μοιάζουν με τη ΔΕΠ-Υ;
Είναι δυνατό μερικά από τα συμπτώματα της ΔΕΠ-Υ να παρουσιαστούν σε παιδιά που υποφέρουν από άλλες δυσκολίες και οι οποίες βέβαια έχουν τη δική τους διαφορετική αντιμετώπιση. Τέτοια παραδείγματα είναι οι αγχώδεις ή καταθλιπτικές διαταραχές, οι διάχυτες διαταραχές της ανάπτυξης, η νοητική υστέρηση και παθολογικές καταστάσεις που οφείλονται σε οργανικές αιτίες.

Είναι δυνατό εκτός από τη ΔΕΠΥ να υπάρχει ταυτόχρονα και κάποια άλλη δυσκολία;
Δεν είναι σπάνιο κάποια από τα υπερκινητικά παιδιά να παρουσιάζουν και άλλα προβλήματα όπως: αντικοινωνική και παραπτωματική συμπεριφορά ,αγχώδεις διαταραχές, κατάθλιψη, συναισθηματικά προβλήματα, προβλήματα στις κοινωνικές δεξιότητες, σχολική αποτυχία, προβλήματα στην ανάγνωση, προβλήματα στη γραφή και σε μεγαλύτερη ηλικία μπορεί να σταματήσουν το σχολείο.

Ποια είναι η θεραπεία του ΔΕΠΥ
Η θεραπεία πρέπει να απευθύνεται στο παιδί αλλά και στο περιβάλλον του(γονείς και δάσκαλος). Μπορεί να περιλαμβάνει φάρμακα, πρόγραμμα τροποποίησης της συμπεριφοράς, ατομική ψυχοθεραπεία, συμβουλευτική γονέων, παρεμβάσεις στο σχολείο. Ανάλογα με την περίπτωση μπορεί να προστεθούν και άλλες θεραπείες π.χ. εργοθεραπεία, λογοθεραπεία, ειδική εκπαίδευση κ.α.

Μερικές Αρχές Χειρισμού των Προβλημάτων – Συμβουλές σε γονείς
•Εντοπίστε τις αιτίες που μπορεί να επηρεάζουν την επιθυμία του παιδιού να εμπλακεί θετικά στα μαθήματα
•Δημιουργήστε ευκαιρίες για θετική προσοχή (αξιοποιείστε τα ενδιαφέροντα του παιδιού)
•Εντοπίστε τις περιπτώσεις στις οποίες το παιδί αποδίδει καλύτερα
•Να είστε σαφείς-συγκεκριμένοι σ’ αυτό που ζητάτε. Το βοηθάτε έτσι να εστιάσει την προσοχή του
•Ελαττώστε τις διασπάσεις αυξάνοντας τα επιθυμητά ερεθίσματα, ελαττώνοντας τα ανεπιθύμητα, λάβετε υπόψη τον τρόπο με τον οποίο μαθαίνει το συγκεκριμένο παιδί
•Προστατέψτε και ενισχύστε την αυτοεκτίμηση του παιδιού δημιουργώντας ευκαιρίες για επιτυχία, επικοινωνώντας με ζεστασιά και αποδοχή. Χρησιμοποιείστε επιβραβεύσεις
•Αποφύγετε την επανάληψη δραστηριοτήτων
•Σπάστε τις δραστηριότητες σε στάδια (σύντομες δραστηριότητες): Τα παιδιά με ΔΕΠ-Υ χρειάζονται πιο συχνή και πιο άμεση επανατροφοδότηση
•Μικρές και άμεσες επιβραβεύσεις είναι πιο αποτελεσματικές
•Για την επιβράβευση λάβετε υπόψη τι προτιμά το παιδί.
•Ενημέρωση και ανασκόπηση των δραστηριοτήτων βοηθά το παιδί να κατανοήσει τι αναμένεται από το ίδιο και να καταλάβει τι κάνει
•Μην επαναλαμβάνετε με απόγνωση, ξανά και ξανά το ίδιο πράγμα στο παιδί.
Θέκλη Κοτζιά, Παιδοψυχολόγος
ww.paidiatros.com/paidi/mathisi-sxoleio/hyperactive-adhd
https://rotasapantaw.wordpress.com/wp-admin/post.php?post=8994&action=edit

«Τέλος με τα μαθήματα του σχολείου!»: Το μήνυμα μιας μαμάς στους δασκάλους του παιδιού της

«Τέλος με τα μαθήματα του σχολείου!»: Το μήνυμα μιας μαμάς στους δασκάλους του παιδιού της

Η Bunmi Laditan, μαμά, συγγραφέας και blogger, δημοσίευσε πρόσφατα ένα μακροσκελές κείμενο στο οποίο παραθέτει μια μεγάλη αλήθεια σχετικά με τις αδιανόητα πολλές σχολικές εργασίες και το διάβασμα που έχουν τα παιδιά στο σπίτι και γονείς από όλο τον κόσμου ταυτίζονται και επικροτούν. Αξίζει να το διαβάσουμε, γιατί είμαστε βέβαιοι ότι πολλοί θα συμφωνήσετε μαζί της:
«Τέλος με τα μαθήματα του σχολείου!»: Το μήνυμα μιας μαμάς στους δασκάλους του παιδιού της

«Το παιδί μου έχει τελειώσει με το διάβασμα στο σπίτι. Μόλις έστειλα και ένα mail στο σχολείο της για να ενημερώσω και τους δασκάλους. Σε αυτό έγραφα ότι θα το μειώσει σημαντικά, όμως απλά προσπαθούσα να είμαι ευγενική, γιατί στην πραγματικότητα θα το κόψει.

Η 10χρονη κόρη μου λατρεύει να μαθαίνει. Διαβάζει από μόνη της 10 με 12 πολυσέλιδα βιβλία κάθε χρόνο και πολύ συχνά κάνει έρευνα σε θέματα που την απασχολούν (αυτή τη στιγμή γράφει μια ιστορία για λύκους). Επίσης, παρακολουθεί μαθήματα προγραμματισμού, της αρέσει να ζωγραφίζει και την ενδιαφέρει η ρομποτική που κι εγώ δεν έχω καταλάβει εντελώς τι είναι. Τα τελευταία τέσσερα χρόνια, όμως, έχω παρατηρήσει ότι στρεσάρεται όλο και περισσότερο σχετικά με το σχολείο. Και όταν λέω στρεσάρεται, εννοώ ότι έχει πόνους στο στήθος, ξυπνά μέσα στη νύχτα και τρέμει το σχολείο γενικότερα.

Βρίσκεται στο σχολείο καθημερινά, από τις 8:15 το πρωί έως τις 4 το μεσημέρι, οπότε θα ήθελα κάποιος να μου εξηγήσει, γιατί πρέπει να αφιερώνει και 2 με 3 ώρες κάθε απόγευμα για να έχει μαθήματα και στο σπίτι;

Είναι λογικό κάθε μέρα να επιστρέφει, να διαβάζει μέχρι τις 6:30, μετά να τρώει, να ξεκουράζεται για μία ώρα (ή να τελειώνει το διάβασμα που έμεινε στη μέση) και μετά να πέφτει για ύπνο;

Ο χρόνος με την οικογένεια δεν είναι σημαντικός; Ο χρόνος για να είναι το παιδί απλά… παιδί και να χαλαρώνει στο σπίτι του δεν είναι σημαντικός; Ή μήπως πρέπει να γίνει μια μικρή εργασιομανής στα 10 της;

Το γνωρίζετε ότι στη Φινλανδία απαγορεύονται εντελώς τα μαθήματα του σχολείου στο σπίτι; Και ότι η χώρα αυτή έχει το υψηλότερο ποσοστό παιδιών που φοιτούν σε Πανεπιστήμια στην Ευρώπη; Τα παιδιά δεν χρειάζονται ατελείωτες ώρες διαβάσματος για να επιτύχουν κι όμως εμείς φερόμαστε λες και το να κάθεσαι στο τραπέζι της κουζίνας για ώρες, έπειτα από μία γεμάτη μέρα στο σχολείο, είναι λογικό. Δεν είναι. ΔΕΝ. ΕΙΝΑΙ.

Τα παιδιά χρειάζονται χρόνο για να ξεκουραστούν μετά το σχολείο, ακριβώς όπως και οι μεγάλοι μετά τη δουλειά. Έχουν ανάγκη να παίξουν με τα αδέλφια τους. Να έρθουν πιο κοντά με τους γονείς τους, σε ένα χαλαρό περιβάλλον, όχι σε ένα σπίτι όπου όλοι είναι αγχωμένοι με τα κλάσματα γιατί -Ω ΤΙ ΈΚΠΛΗΞΗ!- δεν είμαστε όλοι δάσκαλοι! Τα παιδιά χρειάζονται χρόνο απλά και μόνο για να απολαύσουν τα παιδικά τους χρόνια –ή αυτό επιτρέπεται μόνο τα σαββατοκύριακα; (αν και εμείς έχουμε διάβασμα και τις Κυριακές).

Το παιδί μου έχει τελειώσει με το διάβασμα. Αν το σχολείο θέλει να την τιμωρήσει γι’αυτό, τότε ίσως πρέπει να βρω ένα άλλο σχολείο ή να αποφασίσω να κάνει μαθήματα στο σπίτι (σ.σ. το λεγόμενο homeschooling που στην Αμερική και σε πολλές χώρες της Ευρώπης είναι νόμιμο). Αυτό με έχει προβληματίσει πολύ, γιατί παρόλο που δουλεύω από το σπίτι, δεν παύω να δουλεύω. Επίσης, έχω ένα μικρό 3 ετών που πηγαίνει στον παιδικό σταθμό μόνο 2 πρωινά την εβδομάδα και έχω και ένα 7χρονο στην Β’ Δημοτικού. Θα χρειαστεί, λοιπόν, να προσλάβω έναν εκπαιδευτικό για να με βοηθήσει και να βρω και μια ομάδα γονιών που κάνουν το ίδιο πράγμα, ώστε να το κάνουμε μαζί, όμως εδώ που φτάσαμε δεν έχω άλλη επιλογή.

Όλοι θέλουμε τα παιδιά μας να μεγαλώσουν και να επιτύχουν σε αυτόν τον κόσμο. Παρόλο που πιστεύω στην εκπαίδευση, δεν θεωρώ ούτε στο ελάχιστο ότι το σχολείο θα πρέπει να καταναλώνει τη ζωή του παιδιού. Δεν με νοιάζει αν θα την πάρουν μια μέρα στο Harvard. Θέλω μόνο να είναι ένα έξυπνο, ολοκληρωμένο, καλοσυνάτο, πνευματώδες, εμπνευσμένο, συμπονετικό παιδί και να έχει ισορροπία στη ζωή της. Θέλω να είναι ψυχικά και συναισθηματικά υγιής. Θέλω να ξέρει ότι η δουλειά δεν είναι η ζωή της, είναι μέρος αυτής. Η δουλειά δεν είναι το παν. Δεν θα την κάνει ευτυχισμένη –η οικογένεια, οι φίλοι, η κοινότητα, το να προσφέρεις στους άλλους και να είσαι καλός άνθρωπος θα το πετύχουν αυτό.

Υποθέτω θα έχω απάντηση από το σχολείο αύριο. Και τότε θα πρέπει να πάρουμε κάποιες σημαντικές αποφάσεις. Από εδώ και στο εξής πάντως, το σπίτι μας αποτελεί “ζώνη μη-διαβάσματος για το σχολείο” και δεν με ενδιαφέρει αν θα το μάθει όλος ο κόσμος. Το παιδί μου έχει ανάγκη να είναι παιδί.»

Να συμπληρώσουμε κι εμείς στο σημείο αυτό, κάτι που δεν έχει αναφέρει η Bunmi: Πέρα από τον μεγάλο όγκο μαθημάτων που τα παιδιά ακόμα και των μικρών τάξεων του Δημοτικού έχουν να κάνουν στο σπίτι, πολλά από αυτά έχουν και εξωσχολικές δραστηριότητες σημαντικές για το σώμα και το πνεύμα τους (π.χ. κάποιο άθλημα, ωδείο, μια ξένη γλώσσα), ενώ δεν είναι λίγα και εκείνα που αναγκάζονται να παρακολουθήσουν και ιδιαίτερα μαθήματα στο σπίτι, προκειμένου να ενισχυθούν οι γνώσεις τους σε κάποιο μάθημα –κάτι που αποτελεί και μια τεράστια οικονομική πληγή για τους γονείς.

Τότε είναι που δεν μένει πλέον καθόλου χρόνος για ξεκούραση ή για να υπάρχει υγιής αλληλεπίδραση των μελών μέσα στην οικογένεια. Αυτός είναι ο βασικότερος λόγος που τα παιδιά μας σήμερα δεν κοιμούνται αρκετά, δεν τρέφονται σωστά και κυρίως δεν παίζουν όσο έχουν ανάγκη.

Μας ενδιαφέρουν οι απόψεις σας στο θέμα.
ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ από Έλενα Μπούλια

πηγή: babble.com
http://www.mama365.gr/32402/telos-me-ta-mathhmata-toy-sholeioy-to-mhnyma-mias.html

Ομοφυλοφιλία και Ψυχολογία

Η ομοφυλοφιλία είναι μια συμπεριφορά που έχει γίνει αντικείμενο μεγάλης διαμάχης κατά τη διάρκεια σχεδόν όλου του περασμένου αιώνα έως και σήμερα. Ίσως γιατί -όπως κάθε αποκλίνουσα συμπεριφορά- έχει το στοιχείο του ξένου, του διαφορετικού, του «άλλου» που αυτόματα ταυτίζεται με την απειλή και τον κίνδυνο. Τα τελευταία χρόνια η συζήτηση περιστρέφεται γύρω από την φύση της ομοφυλοφιλίας. Γεννιόμαστε ομοφυλόφιλοι ή γινόμαστε; Προσωπικά δεν μπορώ να κατανοήσω τον λόγο που υπάρχει τόσο μεγάλο ενδιαφέρον -δεν αναφέρομαι στο επιστημονικό ενδιαφέρον- για τα αίτια της ομοφυλοφιλίας. Όπως και να έχει αυτή παραμένει μια κατάσταση, μια ροπή, μια επιλογή ή μια ανάγκη ενός ανθρώπου και άσχετα από το που πηγάζει είναι ευθύνη όλων μας να την σεβαστούμε.

Σε αυτό το post δεν θα εστιάσω στις έρευνες που γίνονται γύρω από τα αίτια της ομοφυλοφιλίας, αλλά στην σχέση αυτής της «αποκλίνουσας» σεξουαλικής συμπεριφοράς με την Ψυχολογία.

Πριν ξεκινήσουμε όμως θα ήταν χρήσιμο, όπως πάντα, να δώσουμε έναν ορισμό στον όρο που μας ενδιαφέρει. Πως ορίζεται η ομοφυλοφιλία; Καταρχήν η λέξη προφανώς και είναι ελληνική και προέρχεται από την σύνθεση τριών λέξεων: «όμοιος», «φύλο» και «φίλος». Κυριολεκτικά λοιπόν σημαίνει «αυτός που είναι φίλος του ίδιου φύλου». Για μια ακόμη φορά όμως (όπως είχαμε αναφέρει και στην περίπτωση της «παιδοφιλίας»), η λέξη «φίλος» δεν νοείται με την έννοια που την χρησιμοποιούμε σήμερα, αλλά με την έννοια του «εραστής». Οπότε φτάνουμε και στον τελικό ορισμό της ομοφυλοφιλίας η οποία ορίζεται ως την σεξουαλική έλξη ή συμπεριφορά ενός ατόμου που έχει ως αποδέκτη άτομο του ίδιου φύλου. Δύο σημαντικές διευκρινήσεις είναι πως:
α) Μιλάμε όχι μόνο για συμπεριφορά, αλλά ακόμη και για σεξουαλική έλξη, αλλά…
β) Για να χαρακτηριστεί κάποιος ως ομοφυλόφιλος θα πρέπει να έχει συνεχιζόμενες τέτοιου είδους συμπεριφορές (ή σκέψεις/ορμές στην περίπτωση της έλξης). Οπότε ο φόβος των περισσοτέρων (ανδρών κυρίως) ότι αν τυχόν τους περάσει από το μυαλό η παραμικρή ομοφυλοφιλική σκέψη/εικόνα, τότε αυτόματα αυτό σημαίνει ότι έχουν … αλλάξει σεξουαλική ταυτότητα, προφανώς και δεν στέκει.
γ) Παρόλο που μας ενδιαφέρει η ανθρώπινη σεξουαλική δραστηριότητα, ωστόσο είναι χρήσιμο να πούμε πως η ομοφυλοφιλία συναντάται γενικότερα στο ζωικό βασίλειο. Πολλοί μάλιστα πιστεύουν ότι η ομοφυλοφιλία αποτελεί εξελικτικό μηχανισμό του ανθρώπινου είδους (έλεγχος της υπεργεννητικότητας).

Φυσικά η έντονη σχέση που είχε η επιστήμη και η θρησκεία είχε αφήσει τα σημάδια της πάνω στο θέμα της ομοφυλοφιλίας, αφού θεωρείται αμαρτία σε θρησκευτικό επίπεδο, η ομοφυλοφιλία μεταφράστηκε αυτόματα σε παθολογία σε ιατρικό (και αργότερα ψυχιατρικό) επίπεδο. Αυτή η ρετσινιά έμελλε να ακολουθεί τους ομοφυλόφιλους τουλάχιστον ως τα τέλη του 19ου αιώνα, όπου άρχισαν σιγά-σιγά να ακούγονται και νέες -επιστημονικές και μη- απόψεις πάνω στο θέμα.

Ο Φρόιντ και η ομοφυλοφιλία

Από τους πρώτους που μίλησαν για την ομοφυλοφιλία ήταν και ο πατέρας της ψυχοδυναμικής θεωρίας, Σ. Φρόιντ. ο Φρόιντ πίστευε ότι η ομοφυλοφιλία δεν είναι έμφυτη, αλλά αποτελεί αποτέλεσμα συγκεκριμένων ψυχολογικών ενεργειών κατά την παιδική ηλικία. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με την θεωρία του, ο καθοριστικός παράγοντας για να γίνει κάποιος ομοφυλόφιλος αποτελεί η «φάση πολύ ισχυρής αλλά σύντομης δυνατής συσχέτισης του παιδιού με κάποια γυναίκα». Η γυναίκα αυτή προφανώς είναι η μητέρα του παιδιού ή οποιαδήποτε θηλυκή (-μητρική) φιγούρα ήταν παρούσα τόσο έντονα στην παιδική ηλικία του ατόμου. Ύστερα από αυτή τη φάση ενασχόλησης η κυρίαρχη θηλυκή φιγούρα χάνεται και μαζί με αυτή χάνεται και το Αντικείμενο του παιδιού. Έτσι – πάντα σύμφωνα με τον Φρόιντ- το Εγώ αντικειμενικοποιεί τον ίδιο του τον εαυτό μετατρέποντάς τον στην φιγούρα αυτή. Άλλος καθοριστικός παράγοντας είναι η έντονη απουσία του πατέρα η οποία σύμφωνα με τον Φρόιντ «δεν είναι απίθανο να οδηγήσει στην ίδια ψυχολογική αποτύπωση».

Φυσικά ο Φρόιντ αναφέρθηκε κυρίως στην ανδρική ομοφυλοφιλία, αφήνοντας την εξήγηση της γυναικείας ομοφυλοφιλίας στην γενικότερη θεωρία του (η οποία φυσικά κρίνεται άκρως φαλλοκρατική και γι’ αυτό μερικοί μεταφροϋδικοί ψυχολόγοι προσπάθησαν να την αλλάξουν).

Τέλος, αξίζει να αναφερθεί το βάθος που έδωσε ο Φρόιντ στην ομοφυλόφιλη σχέση, το οποίο είναι πρωτάκουστο ως σκέψη για πολλούς ακόμη και σήμερα, πόσο μάλλον 100 χρόνια πριν. Σύμφωνα λοιπόν με τον πατέρα της Ψυχανάλυσης, μια ομοφυλόφιλη σχέση δεν είναι απλά μια ερωτική επαφή μεταξύ δύο ανδρών με την οποία ικανοποιούν τις σεξουαλικές ορμές τους. Είναι κάτι πολύ περισσότερο από αυτό, μιας και εμπλέκει μια βαθύτερη συναισθηματική και ψυχολογική σύνδεση των δύο ατόμων, όπως ακριβώς μιλάμε και για τις ετεροφυλόφιλες σχέσεις. Φυσικά η οπτική γωνία από την οποία έβλεπε τις ομοφυλόφιλες σχέσεις ήταν εντελώς διαφορετική από αυτήν των ετεροφυλόφιλων σχέσεων, αλλά σε γενικές γραμμές μπορούμε να πούμε ότι ο Φρόιντ εξέφρασε αρκετά προοδευτικές ιδέες για την εποχή του. Μάλιστα μερικοί μεταφροϋδικοί ψυχαναλυτές κατηγορήθηκαν για την αυστηρή, άδικη και ίσως και «αντιεπιστημονική» τους εμμονή εναντίον της ομοφυλοφιλίας. Ένα καλό παράδειγμα είναι ο δεύτερος πιο γνωστός ψυχοδυναμικός ψυχολόγος, ο Γιούνκ, ο οποίος σε αρκετά σημεία στα γραπτά του αφήνει να εννοηθεί ότι οι ομοφυλόφιλοι έχουν συγκεκριμένα αρνητικά χαρακτηριστικά λόγω ακριβώς της σεξουαλικής τους προτίμησης.

Όπως και να έχει οι ψυχοδυναμικοί ψυχολόγοι παραμένουν μέχρι και σήμερα το κύριο σώμα «κατηγόρων» εναντίον της ομοφυλοφιλίας.

Η ομοφυλοφιλία και ο Αμερικανικός Σύνδεσμος Ψυχιατρικής

Η ομοφυλοφιλία αρχικά είχε καταχωρηθεί ως ψυχική διαταραχή στο επίσημο διαγνωστικό εγχειρίδιο (DSM) του Αμερικανικού Συνδέσμου Ψυχιατρικής (APA). Στα τέλη της δεκαετίας του 60′ και κατά τις αρχές της δεκαετίας του 70′, ο APA αναγκάστηκε αν αλλάξει τακτική για δύο κυρίως λόγους: λόγω των κοινωνικών ζυμώσεων που είχαν ξεκινήσει οι οποίες έδειχναν μια πιο αποδεκτική διάθεση απέναντι στην ομοφυλοφιλία, αλλά και φυσικά λόγω των έντονων πιέσεων πολλών μελών του APA, τα οποία είχαν έντονες διαφωνίες με την αντιμετώπιση της ομοφυλοφιλίας ως ψυχική διαταραχή. Έτσι, το DSM-ΙΙ κυκλοφόρησε μη έχοντας την ομοφυλοφιλία στις σεξουαλικές διαταραχές. Στη θέση της όμως μπήκε μια γενικότερη σεξουαλική διαταραχή, αυτή του «Διαταραγμένου Σεξουαλικού Προσανατολισμού» (Sexual Orientation Disturbance). Αυτό αποτέλεσε ένα ορόσημο για την αντιμετώπιση της ομοφυλοφιλίας από την επίσημη ψυχιατρική, μιας και έθεσε τα θεμέλια για έναν νέο τρόπο σκέψης γύρω από αυτή την αποκλίνουσα συμπεριφορά.

Όμως λίγα χρόνια αργότερα -και συγκεκριμένα το 1980- η νέα έκδοση του DSM (η τρίτη) περιείχε μια νέα διαταραχή η οποία στιγμάτιζε για άλλη μια φορά την ομοφυλοφιλία. Η διαταραχή είχε την ονομασία «Εγω-δυστονική ομοφυλοφιλία» (ego-dystonic homosexuality) και τα χαρακτηριστικά της ήταν:
1)Επίμονη έλλειψη ετεροφυλοφιλικής σεξουαλικής διέγερσης την οποία ο ασθενής βιώνει ως εμπόδιο για την έναρξη ή την διατήρηση μιας επιθυμητής ετεροσεξουαλικής σχέσης.
2)Συνεχιζόμενο άγχος από την επίμονη, ανεπιθύμητη ομοφυλοφιλική σεξουαλική διέγερση.

Το πρόβλημα με την συγκεκριμένη διαταραχή δεν ήταν τα χαρακτηριστικά της, τα οποία πράγματι μπορούν να μεταφραστούν σε διαταραχή, αλλά με το γεγονός ότι η συγκεκριμένη διαταραχή αναφερόταν αποκλειστικά στους ομοφυλόφιλους. Δεν υπήρχε δηλαδή κάποια αντίστοιχη ψυχική διαταραχή για τις ανεπιθύμητες ετεροφυλόφιλες σχέσεις, υπονοώντας ότι αυτές δεν μπορούν να υπάρχουν, υπόθεση που πλέον έχει καταρριφθεί αν αναλογιστούμε τον μεγάλο αριθμό ατόμων με ομοφυλοφιλικές τάσεις που προσπαθούν να μείνουν σε μια ετεροφυλοφιλική σχέση λόγω κοινωνικής πίεσης.

Το οριστικό τέλος της διαταραχοποίησης της ομοφυλοφιλίας δόθηκε έξι χρόνια αργότερα, όταν με την ανανεωμένη τρίτη έκδοση του DSM ο APA αφαίρεσε εντελώς την ομοφυλοφιλία από τον κατάλογο των σεξουαλικών διαταραχών, αντικαθιστώντας την «εγω-δυστονική ομοφυλοφιλία» και πάλι με μια γενικότερη διαταραχή όπου το άτομο (ομοφυλόφιλο ή ετεροφυλόφιλο) νιώθει έντονο άγχος για τον σεξουαλικό του προσανατολισμό.

Η ομοφυλοφιλία σήμερα

Σήμερα, μετά από πολλές παγκόσμιες προσπάθειες συζήτησης του θέματος και εξοικείωσης των κοινωνιών με την ομοφυλοφιλία, το στίγμα κατά της ομοφυλοφιλίας όσο πάει γίνεται και λιγότερο έντονο και σε μερικές χώρες της Δύσης τείνει να εκλείψει. Κάτι αντίστοιχο συμβαίνει και σε επαγγελματικό επίπεδο μεταξύ των θεραπευτών. Οι περισσότεροι πρακτικοί ψυχικής υγείας δεν θεωρούν σε καμία περίπτωση την ομοφυλοφιλία διαταραχή και τους ομοφυλόφιλους «ανώμαλους». Φυσικά αυτό ισχύει κυρίως για τις δυτικού τύπου κοινωνίες, καθώς είναι δύσκολο να υπάρξουν στοιχεία για άλλες χώρες όπου η ομοφυλοφιλία (εκτός από ανωμαλία ή αμαρτία) θεωρείται και ποινικό αδίκημα το οποίο μπορεί να τιμωρηθεί μέχρι και με την θανατική ποινή! Είναι πρακτικά αδύνατο ένας λειτουργός ψυχικής υγείας να υπερασπιστεί ανοιχτά τους ομοφυλόφιλους, από τη στιγμή που η πράξη της ομοφυλοφιλίας ισοδυναμεί με έγκλημα.

Αυτό που έχει αλλάξει σήμερα στον τρόπο που οι επιστήμονες προσεγγίζουν το θέμα της ομοφυλοφιλίας είναι η μεγάλη γκάμα εργαλείων που έχουμε στην διάθεσή μας για να εξετάσουμε το φαινόμενο από πολλές διαφορετικές σκοπιές: ψυχικά αίτια, βιολογικά αίτια, κοινωνικά αίτια κτλ. Σε αυτό βοήθησε πολύ το κίνημα των προηγούμενων δεκαετιών το οποίο έδωσε την ευκαιρία στους ομοφυλόφιλους να βγουν προς τα έξω και να πάψουν να κρύβονται και να προσποιούνται, γεγονός που έκανε την πρόσβαση σε αυτές τις ομάδες πολύ ευκολότερη.
Αρθρογράφος: Δημήτρης Αγοραστός ψυχολόγος

http://psychologein.dagorastos.net/2008/01/24/homosexuality-and-psychology/

https://rotasapantaw.wordpress.com/wp-admin/post.php?post=8986&action=edit

Σχόλια

Κωνσταντίνος,
29 ετών, διακοσμητής
” Θα ήθελα να μπορώ να πιάσω το χέρι του συντρόφου μου χωρίς να νιώθω αμηχανία ”
«Μπερδεμένη» εφηβεία: Από τότε που θυμάμαι τον εαυτό μου, νιώθω έλξη για άτομα του ίδιου φύλου. Η αποδοχή, όμως, της σεξουαλικής μου ταυτότητας ήταν κάτι πολύ δύσκολο. Την περίοδο της εφηβείας, ένιωθα μπερδεμένος και πολύ φοβισμένος. Δεν είχα καμιά ενημέρωση γι’ αυτό που μου συνέβαινε. Δεν ήξερα καν τι είναι οι ομοφυλόφιλοι. Είχα στο μυαλό μου την αρνητική εικόνα που προβάλλουν τα ΜΜΕ και ένιωθα ότι βρισκόμουν στο περιθώριο. Έκανα βήματα προς το άγνωστο μόνος μου, ρισκάροντας. Αρχικά, προσπάθησα να καταπολεμήσω αυτά που αισθανόμουν, αποκτώντας την πρώτη μου εμπειρία με κορίτσι στα 17 μου. Κάτι μου έλειπε, όμως, και έτσι στα 20 έκανα σχέση με αγόρι. Με έναν περίεργο τρόπο, κατάλαβα αυτομάτως ότι αυτό έπρεπε να κάνω.
Αγνοώντας την αλήθεια: Μεγάλωσα σε μια κλασική ελληνική οικογένεια. Ο πατέρας μου δούλευε, η μαμά μου ασχολούνταν με τα οικιακά. Στόχος τους ήταν να μεγαλώσουν παιδιά, να τους δώσουν μια καλή ανατροφή, να τα σπουδάσουν. Στο συγκεκριμένο θέμα έχουν παρωπίδες. Ακόμη και σήμερα, οι γονείς μου εξακολουθούν να αγνοούν τη διαφορετικότητά μου. Δεν έχω προσπαθήσει να τους «ανοιχτώ», γιατί ξέρω ότι δεν θα μπορέσουν να το δεχτούν. Θεωρώ σίγουρο ότι το έχουν καταλάβει, αλλά φοβούνται να το ακούσουν. Γι’ αυτό και δεν με ρώτησαν ποτέ. Ο αδερφός μου, που είναι στρέιτ, το ξέρει και δεν έχει κανένα πρόβλημα.
«Νιώθω αμηχανία»: Δεν διατυμπανίζω τη διαφορετικότητά μου, αλλά δεν την κρύβω όταν με ρωτήσουν. Στο εργασιακό μου περιβάλλον, δεν αντιμετώπισα ποτέ κανένα πρόβλημα. Η εξωτερική μου εμφάνιση, άλλωστε, δεν παραπέμπει στο στερεότυπο του ομοφυλόφιλου άνδρα, οπότε δεν έχω δυσκολευτεί ούτε στην κοινωνική μου ζωή. Παρ’ όλα αυτά, θα ήθελα να μπορώ να πιάνω το χέρι του συντρόφου μου περπατώντας στο δρόμο, χωρίς να νιώθω αμηχανία. Δεν το κάνω, γιατί ξέρω ότι θα γυρίσουν όλοι να μας κοιτάξουν.
Πολλή φασαρία για το τίποτα: Νομίζω ότι ο κόσμος αντιδρά τόσο πολύ επειδή η λέξη «γάμος» εμπεριέχει για τους περισσότερους την έννοια της θρησκείας. Εγώ δεν ζητώ κάτι τέτοιο. Αυτό που με ενδιαφέρει είναι τα νόμιμα δικαιώματα που έχουν όλοι οι πολίτες. Πληρώνουμε και εμείς φόρους στο κράτος. Δεν καταλαβαίνω, λοιπόν, γιατί γίνεται όλη αυτή η φασαρία. Πρόκειται μόνο για ένα χαρτί. Γιατί να μη μοιραστώ τα περιουσιακά μου στοιχεία με τον άνθρωπό μου;
Κάνουμε κι εμείς λάθη: Διαφωνώ τελείως με το Gay Pride. Τι είναι όλη αυτή η περηφάνια; Να βγω στο Σύνταγμα να φωνάξω ότι είμαι περήφανος, για ποιο λόγο; Επειδή είμαι ομοφυλόφιλος; Πιστεύω ότι κάνουμε κι εμείς λάθη από τη μεριά μας. Από μόνοι μας δείχνουμε ότι είμαστε μειονότητα.
Για την υιοθεσία: Για το θέμα της υιοθεσίας δεν έχω καταλήξει ακόμη αν θα το έκανα ποτέ, ούτε καν αν το δέχομαι. Πραγματικά, δεν ξέρω. Αν πάντως αποφάσιζα ποτέ να προχωρήσω σε μια τέτοια κίνηση, σίγουρα θα συμβουλευόμουν έναν ψυχολόγο, για να μου εξηγήσει τι επιπτώσεις θα μπορούσε να έχει κάτι τέτοιο σε ένα παιδί.

Η ομοφυλοφιλία εν τάχει
› Η πρώτη γραπτή εμφάνιση του όρου «ομοφυλοφιλία» έγινε το 1869 από την αυστριακή λογοτέχνιδα Karl-Maria Kertbeny. Η εξάπλωσή του, όμως, οφείλεται στο γερμανό ψυχίατρο Richard Freiherr von Krafft-Ebing και στο βιβλίο του για τη σεξουαλική ψυχοπάθεια.
› Η ομοφυλοφιλία παύει να θεωρείται πλέον διανοητική ασθένεια από την επιστημονική κοινότητα το 1973, όταν η Αμερικανική Ψυχιατρική Ένωση αποσύρει τον όρο «ομοφυλοφιλία» από το «Διαγνωστικό και Στατιστικό Εγχειρίδιο για τις Διανοητικές Διαταραχές».
› Στην Ελλάδα, η ομοφυλοφιλία έπαψε να αποτελεί ποινικό αδίκημα μόλις το 1950.
› Μεγάλα ονόματα της τέχνης και της διανόησης, όπως ο Λεονάρντο Ντα Βίντσι, ο Μιχαήλ Άγγελος, ο Ντονατέλο, ο Όσκαρ Ουάιλντ και η Βιρτζίνια Γουλφ, είχαν ομοφυλοφιλικό σεξουαλικό προσανατολισμό.

Μαίρη,
36 ετών, φωτογράφος
” Κανείς δεν θέλει αυτή τη γελοιότητα που προ­σπα­θούν να περάσουν τα ΜΜΕ, με τα δύο νυφικά ή τα δύο κοστούμια ”
Hξερα απο νωρις: Μεγάλωσα στην επαρχία, σε συντηρητικό, θρησκευόμενο περιβάλλον. Τη διαφορετικότητά μου την ήξερα από πολύ νωρίς. Στις αρχές της εφηβείας, θέλησα να λειτουργήσω σύμφωνα με τα «πρέπει», λόγω του κοινωνικού μου περίγυρου, αλλά και για να ξέρω τι απέρ­ριπτα. Γρήγορα, όμως, αποδεσμεύτηκα. Έκανα την πρώτη μου σχέση στα 16 με μια συμμαθήτριά μου.
Αποδοχή από την οικογένεια: Από το οικογενειακό μου περιβάλλον, η πρώτη που το έμαθε ήταν η μητέρα μου. Η αρχική της αντίδραση ήταν «Ναι μεν, αλλά… ». Την ενοχλούσε ο περίγυρος. Δεν ήξερε τι να τους πει. Οι γονείς μου ποτέ δεν μου ζήτησαν να τους δώσω περισσότερες εξηγήσεις. Στην αρχή, σκέφτηκαν ότι ήταν κάτι που θα… περνούσε, καθώς θα μεγάλωνα. Αφού είδαν ότι τα πράγματα δεν άλλαζαν, το αποδέχτηκαν. Έχου­με πολύ καλές οικογενειακές σχέσεις. Όσες φορές έχω φέρει στους δικούς μου κάποια σύντροφό μου, την έχουν δεχτεί πάρα πολύ καλά. Παρ’ όλα αυτά, δεν είναι κάτι που θέλουν να φανεί προς τα έξω. Η αδερφή μου, 6 χρόνια μικρότερη, είναι στρέιτ, ­παντρεμένη, με δύο παιδιά. Είναι πολύ περήφανη για μένα. Αν ακούσει κάτι αρνητικό, με υπερασπίζεται με οποιον­δήποτε τρόπο.
Μεγαλώνοντας χωρίς είδωλα: Οι ομοφυλόφιλοι έχουμε μεγαλώσει χωρίς κοινωνικά πρότυπα, χωρίς είδωλα. Με τι να ταυτιστώ; Με τον ετεροφυ­λό­φιλο άνδρα ή την ετεροφυλόφιλη γυναίκα; Αυτό δυσκολεύει τους περισσότερους ομοφυλόφιλους να φτιάξουν τη ζωή τους. Ιδιαίτερα στην εφηβεία, που αισθάνεται κανείς χαμέ­νος, καλείται να δια­χειριστεί μια κατάσταση για την οποία δεν γνωρίζει τίποτα. Νιώθει ότι είναι κάτι λάθος, χωρίς να έχει κάνει τίποτα, χωρίς να έχει πειράξει κανέναν.

Ομοφοβία: Αρνητικά σχόλια έχω ακούσει παντού. Στην αρχή νευρίαζα, τώρα πια δεν μου κάνει καμία αίσθηση. Δεν θέλω να λέω ψέματα στους γύρω μου, γι’ αυτό και αποκαλύπτω τη διαφορετικότητά μου, αν βέβαια ερωτηθώ. Κρύβοντας κανείς την προσωπική του ζωή, που είναι το μεγαλύτερο μέρος του εαυτού του, είναι σαν να στηρίζει ολόκληρη την εικόνα του σε ένα ψέμα.

Δηλώνοντας ανοιχτά τη διαφορετικότητα: Η ειλικρίνεια μου έχει στοιχίσει τη δουλειά μου στο παρελθόν. Χωρίς να έχω δώσει οποιοδήποτε δικαίωμα, έχει τύχει να με απολύσουν λόγω του σεξουαλικού μου προσανατολισμού. Στην ελληνική κοινωνία, η ειλικρίνεια είναι δίκοπο μαχαίρι. Θεωρητικά, καλό θα ήταν να είναι όλοι οι ομοφυλόφιλοι «ανοιχτοί», ώστε ο κόσμος να μη μας αντιμετωπίζει ως μεμονωμένα κρούσματα μιας αρρώστιας. Αν μάθαιναν όλοι την πραγματική ταυτότητα των ανθρώπων του στενού τους περιβάλλοντος, άτομα που σέβονται και συμπαθούν, τότε ίσως να άλλαζε η σημερινή νοοτροπία. Καταλαβαίνω, όμως, όσους προσπαθούν να το κρύψουν.

2 ενδιαφερουσες απόψεις: › Με τις ετεροφυλόφιλες γυναίκες, με φοβίζει το γεγονός ότι, λόγω άγνοιας, νομίζουν πως νιώθω γι’ αυτές ερωτική έλξη. Οι στρέιτ γυναίκες δεν ξέρουν τι νιώθει μια λεσβία, νομίζουν ότι πρέπει να με αντιμετωπίζουν σαν να είμαι άνδρας, ενώ δεν είναι έτσι. › Το Gay Pride δεν ανταποκρίνεται στη δική μου αισθητική, θα το προτιμούσα λιγότερο κραυγαλέο. Θέλω, όμως, να υπάρχει, για να δείξει, έστω και με αυτό τον τρόπο, ότι υπάρχουν διαφορετικοί άνθρωποι.

Δικαίωμα στο γάμο: Δεν είμαι υπέρ του γάμου, θέλω όμως να έχω το δικαίωμα να παντρευτώ. Οι λόγοι είναι ανθρώπινοι και αυτονόητοι: να μπορώ, για παράδειγμα, να πάω στο νοσοκομείο αν πάθει κάτι η σύντροφός μου. Μου έχει συμβεί η φίλη μου να μπει εσπευσμένα στο νοσοκομείο με πολύ υψηλό πυρετό, χωρίς να ξέρουν οι γιατροί το λόγο. Μέχρι να έρθει η μητέρα της, 1-2 ημέρες αργότερα, επειδή βρισκόταν σε διακοπές, δεν είχα καμία ιατρική ενημέρωση, επειδή δεν ήμουν συγγενής. Δεν δέχομαι να μου στερούν αυτό το δικαίωμα. Υπάρχουν, επίσης, λόγοι φορολογικοί και κληρονομικοί. Κανείς δεν θέλει αυτή τη γελοιότητα που προσπαθούν να περάσουν τα ΜΜΕ, με τα δύο νυφικά ή τα δύο κοστούμια. Ζητώ κάτι που να με καλύπτει από νομικής άποψης στα βασικά μου ανθρώπινα δικαιώματα. Το πώς θα λέγεται -πολιτικός γάμος ή σύμφωνο συμβίωσης- δεν με ενδιαφέρει.

Υπέρ της υιοθεσίας: Όπως και στο θέμα του γάμου, υποστηρίζω την επιλογή του καθενός να αποκτά παιδιά. Αρκετοί ισχυρίζονται ότι τα παιδιά που μεγαλώνουν σε τέτοιο περιβάλλον είναι πολύ πιθανό να γίνουν ομοφυλόφιλα. Εγώ που προέρχομαι από στρέιτ, συντηρητικό περιβάλλον, γιατί δεν έγινα το ίδιο; Όσο για το ανδρικό πρότυπο, που θεωρείται ότι θα στερηθούν τα παιδιά, πιστεύω ότι υπάρχουν μονογονεϊκές οικογένειες στις οποίες μεγαλώνει πολύ καλά ένα παιδί, αλλά και πυρηνικές οικογένειες με πολύ άσχημο περιβάλλον. Άλλωστε, πρότυπα, τόσο ανδρικά όσο και γυναικεία, παίρνουμε πλέον από παντού. Οι ομοφυλόφιλοι, πάντως, δεν απειλούν τη στρέιτ κοινότητα.

Ευχαριστούμε για τη συνεργασία τον κ. Κωνσταντίνο Πάγκαλο, ιατρο-γενετιστή, καθηγητή Ιατρικής Γενετικής, διευθυντή του “Διαγνωστικού Κέντρου Γενετικής”, τον κ. Παύλο Σακκά, νευρολόγο-ψυχίατρο, αναπληρωτή καθηγητή της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, τον κ. Αντώνη Ρόμπο, νευρολόγο-ψυχίατρο, επίκουρο καθηγητή Πανεπιστημίου Αθηνών,την κ. Έλενα Φρυσίρα-Κανιούρα, επίκουρη καθηγήτρια Κλινικής Γενετικής στο Εργαστήριο Ιατρικής Γενετικής του Πανεπιστημίου Αθηνών, του Νοσοκομείου Παίδων «Αγ. Σοφία», τον κ. Γιώργο Μισιχρόνη, ενδοκρινολόγο, τον κ. Χαράλαμπο Γκριμπούρα, κλινικό ψυχολόγο και την κ. Χριστίνα Παπαδοπούλου, επιστημονική συνεργάτιδα της Εθνικής Επιτροπής για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου.
https://rotasapantaw.wordpress.com/wp-admin/post.php?post=8986&action=edit

Ομοφυλόφιλος: γεννιέσαι ή γίνεσαι;

Ομοφυλόφιλος: γεννιέσαι ή γίνεσαι;

Υπάρχει, τελικά, απάντηση στο ερώτημα; Τι λέει η βιολογία, τι υποστηρίζουν οι επιστήμες της γενετικής και της ψυχανάλυσης; Τι ρόλο παίζει η οικογέ­νεια; Έλληνες και ξένοι επιστήμονες προσπαθούν να ξετυλίξουν το κουβάρι των αιτιών της ομοφυλοφιλίας, ενώ ένας γκέι άνδρας και μία ομοφυλόφιλη γυναίκα μιλούν για τις ζωές τους.

Δύο γάμοι ομόφυλων ζευγαριών στην Τήλο και ένα νομοσχέδιο για το σύμφωνο ελεύθερης συμβίωσης, που δεν περικλείει άτομα του ίδιου φύλου, στάθηκαν η αφορμή να αναζωπυρωθεί για ακόμη μια φορά το ζήτημα της ομοφυλοφιλίας στη χώρα μας. Την ίδια περίοδο, μια νέα έρευνα που ευελπιστεί να δώσει εξηγήσεις σχετικά με την αιτία της ομοφυλοφιλίας έρχεται στο προσκήνιο. Και η συζήτηση ανάβει… Οι ειδικοί, από την άλλη πλευρά, πασχίζουν να απαντήσουν στο ερώτημα «Γεννιέται ή γίνεται κανείς ομοφυλόφιλος;». Προσπαθώντας να λύσουμε το γρίφο, απευθυνθήκαμε σε επιστήμονες διαφορετικών ειδικοτήτων και ζητήσαμε από κορυφαίο βρετανό επιστήμονα να σχολιάσει την τελευταία πολυσυζητημένη μελέτη του Ινστιτούτου Καρολίνσκα. Ανεξάρτητα πάντως από την επιστημονική πλευρά του θέματος, ίσως το όλο νόημα να κρύβεται στις μαρτυρίες των ίδιων των ομοφυλόφιλων. Ένας γκέι και μία λεσβία κατα­θέτουν τη δική τους αλήθεια.

Στη «ζούγκλα» της ανθρώπινης επιθυμίας
Στο ερώτημα «Γεννιέμαι ή γίνομαι ομοφυλόφιλος», κανένας επιστήμονας δεν μπορεί να απαντήσει μέχρι σήμερα με σιγουριά. Δεν υπάρχει, δηλαδή, μια κοινή παραδοχή μεταξύ των ειδικών σχετικά με τους ακριβείς λόγους που ένας άνθρωπος αναπτύσσει ετεροσεξουαλικό ή ομοφυλοφιλικό προσανατολισμό. Η σεξουαλική δυναμική είναι εξαιρετικά σύνθετη και η ανθρώπινη επιθυμία παρομοιάζεται με απροσπέλαστη ζούγκλα! Αν και έχει πραγματοποιηθεί πληθώρα μελετών, οι οποίες ερευνούν τις πιθανές γενετικές, ορμονικές, αναπτυξιακές, κοινωνικές και πολιτισμικές επιρροές, δεν υπάρχουν ευρή­ματα που να οδηγούν σε ασφαλή συμπε­ράσματα. Αρκετοί επιστήμονες πιστεύουν ότι τόσο η φύση όσο και η ανατροφή παίζουν εξίσου σημαντικό, αλλά και περίπλοκο ρόλο στην ανάπτυξη της ομοφυλοφιλίας. Άλλοι δίνουν βαρύτητα στους γονιδιακούς παράγοντες, ενώ ορισμένοι θεωρούν καταλυτική μόνο την επίδραση του περιβάλλοντος.

Γεννιέμαι…
Μερικές από τις πιο σημαντικές έρευνες που μελετούν την επιρροή των γονιδίων και της γενετικής προδιάθεσης στον καθορισμό του σεξουαλικού προσανατολισμού είναι οι εξής:

Οι τελευταίες εξελίξεις
Οι γκέι άνδρες και οι ετεροφυλόφιλες γυναίκες έχουν ίδιου μεγέθους ημισφαίρια του εγκεφάλου, ενώ οι ­λεσβίες και οι ετεροφυλόφιλοι άνδρες έχουν ελαφρά μεγαλύτερο (κατά 2%) δεξί ημισφαίριο. Το συμπέρασμα αυτό, στο οποίο κατέληξε μελέτη του Ινστι­τού­του Καρολίνσκα, «παρέλασε» πριν από δύο μήνες στα πρωτοσέλιδα ελ­ληνικών και ξένων εφημερίδων, προκαλώντας αναστάτωση στην επι­στημονική κοινότητα. Με βάση τις αξο­νικές τομογραφίες του εγκεφάλου 90 ανθρώπων, η ίδια έρευνα συμπέρανε ότι οι ομοφυλόφιλοι άνδρες και γυναίκες έχουν πιο ανεπτυγμένη αμυγδαλή, την περιοχή δηλαδή του εγκεφάλου που είναι υπεύθυνη για τα συναισθήματα. Πριν κάνει το γύρο του κόσμου, η έρευνα δημοσιεύτηκε αρχικά στην επιθεώρηση «Proceedings of the Na­tio­nal Academy of Sciences».

Ο δρ. Qazi Rahman σχολιάζει
Απευ­θυνθήκαμε στο βρετανό επιστήμονα, λέκτορα Γνωστικής Βιολογίας στο Πανεπιστήμιο «Queen Mary» του Λονδίνου, δρ. Qazi Rahman, για να μας σχολιάσει την πολυσυζητημένη έρευνα. Ο δρ. Rahman έχει ειδικευτεί στην ψυχοβιολογία του ανθρώπινου σεξουαλικού προσανατολισμού. Να τι μας είπε: «Τα ευρήματα της μελέτης ήταν εντυπωσιακά. Μέχρι σήμερα, γνωρίζαμε τη “θηλυκή” πλευρά των γκέι ανδρών και την “ανδρική” των ομοφυλόφιλων γυναικών μέσα από τη συμπεριφορά τους και τις γνωστικές τους λειτουργίες. Τώρα, όμως, αυτό αποδεικνύεται και σε νευρολογικό επίπεδο. Όσο για τα συμπεράσματα σχετικά με την αμυγδαλή, τα θεωρώ ιδιαίτερα σημαντικά, αφού η συγκεκριμένη περιοχή του εγκεφάλου σχετίζεται με τις αντιδράσεις μας σε βασικά βιολογικά ερεθίσματα του περιβάλλοντος (όπως η ερωτική έλξη για άτομα συγκεκριμένου φύλου). Πρέπει να τονιστεί, πάντως, ότι τα ευρήματα αυτά δεν σημαίνουν ότι οι γκέι άνδρες έχουν αποκλειστικά “θηλυκό” μυαλό και οι λεσβίες “ανδρικό”, αλλά αναφέρονται σε συγκεκριμένα μόνο σημεία του εγκεφάλου όπου μπορεί να συμβεί κάτι τέτοιο. Κατά πάσα πιθανότητα, στον εγκέφαλο των ομοφυλόφιλων υπάρχει ένας συνδυασμός “θηλυκών” και “αρσενικών” χαρακτηριστικών. Σε γενικές γραμμές, πιστεύω ότι η νέα αυτή μελέτη αποτελεί μια ακόμη ένδειξη ότι οι ομοφυλόφιλοι γεννιούνται και δεν γίνονται». Ωστόσο, οι έλληνες επιστήμονες με τους οποίους επικοινωνήσαμε υποστηρίζουν ότι το δείγμα των ατόμων που χρησιμοποιήθηκε στην έρευνα ήταν πολύ μικρό για να υπάρξουν ασφαλή συμπεράσματα. Θεωρούν, λοιπόν, ότι πρόκειται ουσιαστικά για μια παρατήρηση, η οποία χρειάζεται περαιτέρω μελέτη.

Η αναφορά Kinsey
Η «αναφορά του Kinsey» σχετικά με τη σεξουαλική συμπεριφορά δημοσιεύτηκε το 1948 και έσκασε σαν βόμβα στο συντηρητικό περιβάλλον της εποχής. Ο Kinsey προσπαθεί να περιγράψει το σεξουαλικό προσανατολισμό του ανθρώπου σε δεδομένες χρονικές στιγμές της ζωής του χρησιμοποιώντας μια κλίμακα με διαβαθμίσεις από το 0 (αποκλειστικά ετεροφυλόφιλος) μέχρι το 6 (αποκλειστικά ομοφυλόφιλος). «Οι άνδρες δεν αντιπροσωπεύουν δύο διαφορετικούς πλη­θυσμούς, τους ομοφυλόφιλους και τους ετεροφυλόφιλους. Άλλωστε, η φύση σπάνια έχει να κάνει με διακεκριμένες κατηγορίες», βεβαιώνει ο Kinsey και συνεχίζει: «Η σεξουαλική δραστηριότητα κάθε ατόμου μπορεί να βρίσκεται σε διαφορετική θέση πάνω στην κλίμακα, ανάλογα με την περίοδο που διανύει. Μια κλίμακα εφτά βαθμών, λοιπόν, έρχεται πιο κοντά στο να δείξει τις ποικίλες διαβαθμίσεις που υπάρχουν στην πραγματικότητα». Σύμφωνα με τα ευρήματα, στο 11,6% των ανδρών ηλικίας 20-35 ετών, στο 7% των ανύπανδρων γυναικών και στο 4% των χωρισμένων γυναικών της ίδιας ηλικίας δόθηκε η βαθμολογία 3 στην κλίμακα (δηλαδή ισομερώς ετεροφυλόφιλος και ομοφυλόφιλος) για τη δεδομένη περίοδο της ζωής τους.

Υπάρχει «γκέι γονίδιο»;
Το 1993 ακολουθεί μια ακόμη σημαντική δημοσίευση στο έγκυρο επιστημονικό περιοδικό «Science», η οποία ταράζει τα νερά υποστηρίζοντας ότι ανακαλύφτηκε το «γκέι γονίδιο». Οι μελετητές, ερευνώντας το DNA σε 40 ζεύγη ομοφυλόφιλων αδερφών, κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι 33 από αυτά είχαν τους ίδιους δείκτες Χq28 στο χρωμόσωμα Χ. Ο επικεφαλής της έρευνας Dean Hamer βεβαιώνει ότι υπάρχει ένα γονίδιο (ή και περισσότερα) σε συγκεκριμένη περιοχή του χρωμοσώματος Χ το οποίο μπορεί να διαδραματίσει βασικό ρόλο στον καθορισμό του σεξουαλικού προσανατολισμού στον άνδρα. Ουσιαστικά, όμως, η μελέτη αυτή επισήμανε την περιοχή όπου είναι πιθανό να βρίσκεται το γονίδιο που σχετίζεται με την ομοφυλοφιλία, αλλά δεν κατάφερε να προσδιορίσει το ίδιο το γονίδιο (πράγμα που ­ισχύει μέχρι σήμερα).

Μελέτες σε δίδυμα
Οι μελέτες αυτές προσπάθησαν να διερευνήσουν το ζήτημα της κληρονομικότητας στηριζόμενες στην υπόθεση ότι αν το ένα παιδί είναι ομοφυλόφιλο, υπάρχει πιθανότητα να είναι και το άλλο. Οι ερευνητές, λοιπόν, πραγματοποίησαν έρευνες σε μονοζυγωτικά δίδυμα (που προέρχονται δηλαδή από το ίδιο γονιμοποιημένο ωάριο), εκμεταλλευόμενοι το γεγονός ότι έχουν το ίδιο γενετικό υλικό. Οι επιστήμονες παρατήρησαν ένα ιδιαίτερα αυξημένο ποσοστό ταύτισης της ομοφυλοφιλίας στα δίδυμα (ακόμη και σε όσα ζουν σε διαφορετικά περιβάλλοντα).

«Γιατί να υπάρχουν;»
Αν δεχτούμε ότι η ομοφυλοφιλία είναι κληρονομική, τίθεται το ερώτημα γιατί οι ομοφυλόφιλοι συνεχίζουν να υπάρχουν, αφού έχουν πολύ λιγότερες πιθανότητες να αναπαραχθούν σε σύγκριση με τα ετεροφυλόφιλα άτομα. Αρκετές έρευνες έχουν γίνει προς αυτή την κατεύθυνση, με πιο πρόσφατη τη μελέτη ερευνητών από την Πάδοβα της Ιταλίας. Σύμφωνα με αυτήν, οι στενοί συγγενείς των ομοφυλόφιλων ανδρών τείνουν να αποκτούν περισσότερα παιδιά σε σύγκριση με το μέσο όρο. Τα γονίδια, δηλαδή, που «γεννούν» την ομοφυλοφιλία αυξάνουν ταυτόχρονα και τη γονιμότητα στις γυναίκες της οικογένειας, έτσι ώστε οι απώλειες σε απογόνους που αφορούν τους άνδρες να αντισταθμίζονται με αυξημένη γονιμότητα στις γυναίκες. Οι επιστήμονες, παρ’ όλα αυτά, υποστηρίζουν ότι τίποτα δεν μπορεί να θεωρηθεί σίγουρο πριν προσδιοριστούν τα γονίδια που σχετίζονται με την ομοφυλοφιλία, αλλά και ο μηχανισμός δράσης τους.

Δεν φταίνε οι ορμόνες
Οι περισσότερες έρευνες που έχουν πραγματοποιηθεί μέχρι σήμερα δεν μπόρεσαν να ανακαλύψουν σημαντικές διαφοροποιήσεις στα επίπεδα των σεξουαλικών ορμονών ανάμεσα στους ετεροφυλόφιλους και τους ομοφυλόφιλους ενηλίκους του ίδιου φύλου.

Τι συμβαίνει στη μήτρα
Από έρευνες που έχουν πραγματοποιηθεί σε ζώα, έχει αποδειχτεί ότι οι ορμόνες του σεξ ευθύνονται πρωταρχικά για τις σεξουαλικές διαφοροποιήσεις στο σώμα και τον εγκέφαλο: ● Τα αρσενικά παρουσιάζουν αυξημένα επίπεδα τεστοστερόνης στην εμβρυϊκή τους ζωή, την περίοδο κοντά στη γέννα, πριν αλλά και μετά την εφηβεία. ● Αντίθετα, τα θηλυκά εμφανίζουν χαμηλά επίπεδα όλων των ορμονών του σεξ κατά την εμβρυϊκή τους ζωή και υψηλά επίπεδα οιστρογόνων και προγεστερόνης την περίοδο της εφηβείας. Όπως είναι λοιπόν επόμενο, τα υψηλά επίπεδα τεστοστερόνης προγεννητικά «οργανώνουν» τον εγκέφαλο με έναν πιο «ανδρικό» τρόπο, ενώ τα χαμηλά επίπεδα επιτρέπουν την «οργάνωση» με έναν πιο «θηλυκό» τρόπο.
Στηριζόμενος σε αυτές τις έρευνες, ο νευροενδοκρινολόγος Günter Dör­ner διατύπωσε την προγεννητική ορμο­νική θεωρία: Σύμφωνα με αυτήν, ο ­σεξουαλικός προσανατολισμός του ­ατόμου ενδέχεται να αλλάξει, όταν παρατηρούνται διαφοροποιημένα επίπεδα των ορμονών του σεξ (π.χ. ασυνήθιστα χαμηλά επίπεδα τεστοστερόνης στο αρσενικό έμβρυο ή ασυνήθιστα υψηλά επίπεδα στο θηλυκό έμβρυο) ή όταν παρατηρηθούν διαφορές στον τρόπο που ο εγκέφαλος αντιδρά στις ορμόνες. Η θεωρία αυτή, ωστόσο, δεν έχει καταφέρει να προσφέρει μια ολοκληρωμένη εξήγηση στο θέμα της ομοφυλοφιλίας.

…ή γίνομαι;
Στην πλειονότητά τους, οι ψυχίατροι θεωρούν την επίδραση των βιολογικών παραγόντων στον καθορισμό του σεξουαλικού προσανατολισμού ήσσονος σημασίας ή και ανύπαρκτη. Ακόμη, όμως, και αυτοί που δέχονται τη γενετική βάση της ομοφυλοφιλίας, δεν αρνούνται ότι το περιβάλλον παίζει καταλυτικό ρόλο. Οι περισσότεροι βασίζονται στις ψυχανα­λυτικές θεωρίες που ερμηνεύουν την ομοφυλοφιλία ως συνέπεια του γυναικείου και ανδρικού προτύπου της μητέρας και του πατέρα μέσα στην οικογένεια. Πάντως, αν και υπάρ­χουν θεωρίες που προσπαθούν να συγκεκριμενοποιήσουν τους μηχανισμούς επίδρασης του περιβάλλοντος, το θέμα αποδεικνύεται εξαιρετικά πολύπλοκο για να διασαφηνιστεί.

Τι λέει ο Φρόιντ
Στις αρχές του 20ού αιώνα, ο Φρόιντ αποφαίνεται ότι ο άνθρωπος είναι από τη φύση του δισεξουαλικό ον και πως η δυναμική της οικογένειας είναι αυτή που καθορίζει το σεξουαλικό προσδιορισμό του παιδιού, μέσα στα πρώτα 5-6 χρόνια της ζωής του. Στηριζόμενος στο Οιδιπόδειο Σύμπλεγμα, θεωρεί ότι αιτία της ανδρικής ομοφυλοφιλίας μπορεί να είναι μια δεσποτική μητέρα ή ένας απών ή απόμακρος πατέρας, ενώ για τα κορίτσια που γίνονται λεσβίες πιστεύει ότι ευθύνεται το υποσυνείδητο μίσος προς τη μητέρα. Το μικρό παιδί ταυτίζεται πρώιμα με έναν από τους δύο γονείς. Στην περίπτωση της ανδρικής ομοφυλοφιλίας, το αγόρι, αντί να μιμείται τις συμπεριφορές του πατέρα, ταυτίζεται με τη μητέρα. Αντίστοιχα, με όρους ψυχολογίας, ενώ το κορίτσι προσπαθεί φυσιολογικά να προσελκύσει τον πατέρα του αντιγράφοντας τις συμπεριφορές της μη­τέρας, υπάρχει το ενδεχόμενο να ταυτιστεί με τις συμπεριφορές του πατέρα και να αποκτήσει ομοφυλοφιλικό προσανατολισμό. Μέχρι σήμερα, η θεωρία αυτή υποστηρίζεται από πολλούς επιστήμονες. Μεταγενέστερες θεωρίες επιβεβαιώνουν ότι οι ομοφυλόφιλοι άνδρες τείνουν να περιγράφουν τη σχέση με τη μητέρα τους ως ιδιαίτερα κοντινή, ενώ αυτή με τον πατέρα τους ως απόμακρη.

Η ομοφυλοφιλία στα ζώα
Ένα ακόμη επιχείρημα όσων αναζητούν βιολογικό υπόβαθρο στην ομοφυλοφιλία προκύπτει από την παρατήρηση της ομοφυλοφιλικής συμπεριφοράς στο ζωικό βασίλειο. Ερευνητές έχουν παρατηρήσει τέτοιου είδους συμπεριφορές σε ζώα, ψάρια και έντομα, κυρίως μάλιστα σε κοινωνικά είδη, όπως μαϊμούδες και πιθήκους. Η σεξουαλικότητα των ζώων θεωρείται ευμετάβλητη και η ομοφυλοφιλική τους συμπεριφορά αποτελεί, σύμφωνα με επιστήμονες, έναν τρόπο να ελέγχει η ίδια η φύση την πληθυσμιακή αύξηση των ειδών.
Η γενετική βάση της ομοφυλοφιλίας στα ζώα μελετήθηκε στη μύγα Drosophila, όπου ­ανακαλύφτηκαν γονίδια (που ελέγχουν τη συμπεριφορά μέσω των φερομονών και ­ευθύνονται για την αλλαγή της δομής του εγκεφάλου των ζώων) τα οποία συνδέονται με το ομοφυλοφιλικό ζευγάρωμα.

Η σημασία του «software»
Θεωρητικοί μελετητές υποστηρίζουν ότι ο σεξουαλικός προσανατολισμός «επι­βάλλεται» στο άτομο συνειδητά ή ασυνείδητα μέσα από μια συνεχή τριβή με τους γονείς, τους δασκάλους, τους φίλους και την κοινωνία γενικότερα. Φανταστείτε τον άνθρωπο σαν έναν υπολογιστή. Το hardware (τα μέρη από τα οποία αποτελείται ο Η/Υ) αντιστοιχεί στο γενετικό κώδικα του ατόμου. Το software, από την άλλη πλευρά, το λογισμικό δηλαδή, το οποίο προσθέτει κανείς σταδιακά στον υπολογιστή του, μπορεί να παρομοιαστεί με το περιβάλλον και την επίδρασή του στο άτομο. Η περιβαλλοντική παρέμβαση, πάντως, δεν μπορεί να προβλεφτεί. Ένα παιδί, για παράδειγμα, που μεγαλώνει σε καλό οικογενειακό περιβάλλον μπορεί να καταγράψει στη μνήμη του μια σκηνή βίας που έτυχε να δει στο δρόμο και αυτό να παίξει ρόλο στην ενήλικη ζωή του. Φυσικά, μία και μόνο εμπειρία δεν είναι συνήθως καταλυτική, αλλά μπορεί να λειτουργήσει αθροιστικά.

Πρώιμες σεξουαλικές εμπειρίες
Άλλες θεωρίες υποστηρίζουν ότι οι πρώιμες σεξουαλικές εμπειρίες (ευχάριστες ή τραυματικές) επηρεάζουν το σεξουαλικό προσδιορισμό του ατόμου. Για παράδειγμα, ένα κορίτσι που βιάστηκε σε μικρή ηλικία από έναν άνδρα ενδέχεται να μην έλκεται στην ενήλικη ζωή του από τα αρσενικά και, γι’ αυτό, να γίνει λεσβία, ενώ ένα αγόρι που κακοποιήθηκε από έναν άνδρα και βρήκε ικανοποίηση σε αυτή την εμπειρία, μπορεί να γίνει ομοφυλόφιλος στην ενήλικη ζωή του. Αυτές οι θεωρίες, ωστόσο, δεν καταφέρνουν να εξηγήσουν γιατί άτομα των οποίων οι πρώτες σεξουαλικές επαφές είναι ετεροφυλόφιλες γίνονται, παρ’ όλα αυτά, ομοφυλόφιλα.

Οι πιο συνηθισμένες απορίες για την ομοφυλοφιλία

Πώς ξέρει κανείς αν είναι ομοφυλόφιλος;

Σε αυτή την ερώτηση, δεν υπάρχει ουσιαστικά απάντηση. Ο σεξουαλικός προσανατολισμός καθορίζεται σε πρώιμη ηλικία (συνήθως στην ηλικία των 6-8 ετών), σύμφωνα με την Αμερικανική Ψυχολογική Εταιρεία, ενώ ενδέχεται να γίνει και αργότερα, κατά την εφηβεία ή και στα πρώτα χρόνια της ενηλικίωσης. Τα πρότυπα της συναισθηματικής και σεξουαλικής έλξης είναι πιθανό να εμφανιστούν χωρίς να έχει προηγηθεί οποιαδήποτε σεξουαλική εμπειρία. Ορισμένοι άνθρωποι γνωρίζουν αν είναι ομοφυλόφιλοι ή ετεροφυλόφιλοι πριν συνάψουν σχέσεις με άλλους ανθρώπους, άλλοι πάλι εμπλέκονται σε σεξουαλικές δραστηριότητες πριν προσδιορίσουν τη σεξουαλική τους ταυτότητα, ενώ για ορισμένους μια ερωτική έλξη προς κάποιο συγκεκριμένο άτομο τους βοηθά να ερμηνεύσουν τα συναισθήματά τους. Φυσικά, υπάρχουν και περιπτώσεις ανθρώπων οι οποίοι -ακόμη και μετά τη δημιουργία οικογένειας- δηλώνουν ότι βρήκαν την πραγματική τους σεξουαλική ταυτότητα στην ομοφυλοφιλία.

Ο ομοφυλοφιλικός πειραματισμός στην εφηβεία είναι φυσιολογικός;
Είναι ένα συνηθισμένο φαινόμενο, τόσο για τα αγόρια όσο και για τα κορίτσια. Σε αυτή την περίοδο, η προσωπικότητα και, κατ’ επέκταση, η σεξουαλική κατεύθυνση είναι ευάλωτες σε αλλαγές. Η αναζήτηση της σεξουαλικής ταυτότητας του εφήβου μπορεί να διαρκέσει για αρκετά μεγάλο χρονικό διάστημα (ακόμη και μέχρι τα 25 του χρόνια), χωρίς αυτό να σημαίνει ότι είναι ομοφυλόφιλος. Μάλιστα, ένα μεγάλο ποσοστό ετεροφυλόφιλων ανδρών δηλώνει ότι είχε μία ομοφυλοφιλική εμπειρία κατά τη διάρκεια της ζωής του. «Οι γονείς πρέπει να καταλάβουν ότι η περίοδος αναζήτησης της σεξουαλικής ταυτότητας είναι μια προσωπική υπόθεση στην οποία κανείς δεν μπορεί να μεσολαβήσει», υποστηρίζει ο κλινικός ψυχολόγος κ. Χαράλαμπος Γκριμπούρας. Μπορούν απλώς να δηλώσουν ότι είναι διατεθειμένοι να ακούσουν και να συζητήσουν, ώστε, όταν το ίδιο το παιδί νιώσει έτοιμο, να ξέρει ότι μπορεί να απευθυνθεί σε αυτούς.

Δυσκολεύομαι να αποδεχτώ την ομοφυλοφιλία του παιδιού μου. Τι να κάνω; Για αρκετούς γονείς είναι δύσκολο να δεχτούν την ομοφυλοφιλία του παιδιού τους. Αν νιώθετε, λοιπόν, ότι δεν μπορείτε να διαχειριστείτε την κατάσταση, θα ήταν σκόπιμο να πάρετε τη γνώμη ενός ειδικού. Δεν έχει νόημα να τιμωρήσετε το παιδί σας ή να προσπαθήσετε να το στρέψετε πιεστικά προς την αντίθετη κατεύθυνση, γιατί, σύμφωνα με τους ειδικούς, το μόνο που θα καταφέρετε είναι να προκαλέσετε ρήξη στη σχέση σας, ενώ ενδέχεται να συμβάλετε στο να αποκτήσει ακραίες συμπεριφορές ως ενήλικος. «Δεν μπορεί, βέβαια, να απαιτήσει κανείς από τους γονείς να αποδεχτούν αυτή τη διαφορετικότητα. Το ιδανικό θα ήταν να διατηρήσουν την ψυχραιμία τους και να μην παρεμβαίνουν στην προσωπική ζωή του παιδιού τους. Ας μην είμαστε, όμως, αιθεροβάμονες. Ζούμε σε μια κοινωνία με πολλά στερεότυπα», εξηγεί ο κ. Γκριμπούρας. Οι γονείς, σε αυτή την περίπτωση, μπορούν να αφήσουν το συγκεκριμένο ζήτημα στην άκρη, ώστε να μη δηλητηριάζει τη σχέση με το παιδί τους. «Στην ελληνική κοινωνία, συνηθίζεται οι γονείς να παρεμβαίνουν ακόμη και στις ετεροφυλοφιλικές σχέσεις των παιδιών τους, όταν αυτά επιλέγουν ένα σύντροφο που οι ίδιοι δεν εγκρίνουν», εξηγεί ο κ. Γκριμπούρας. Το σημαντικό είναι να προσπαθήσουν να διατηρούν μια καλή επικοινωνία με το παιδί τους σε όλα τα υπόλοιπα επίπεδα της σχέσης τους.
Μυρτώ Αντωνοπούλου

http://www.vita.gr/ygeia/article/7071/omofylofilos-genniesai-h-ginesai/

https://rotasapantaw.wordpress.com/wp-admin/post.php?post=8984&action=edit

Γιατί αγαπάμε και γιατί απατούμε;

Γιατί αγαπάμε και γιατί απατούμε;

Η ανθρωπολόγος Helen Fisher καταπιάνεται με ένα πολύ ευαίσθητο και περίπλοκο θέμα. Την αγάπη. Προσεγγίζει την έννοια της αγάπης αναλύοντας την εξέλιξή της, τις βιολογικές της ρίζες καθώς και τη σημασία που έχει για ολόκληρη την κοινωνία.

Στην ανάλυσή της, κατέχει σημαντική θέση το γεγονός της ένταξης της γυναίκας στην αγορά εργασίας καθώς και η αλλαγή των συσχετισμών στο θέμα των σχέσεων. Δίνει, μάλιστα, μια πολύ ενδιαφέρουσα απάντηση όταν την ρωτούν γιατί οι άντρες είναι πιο άπιστοι…
Εγώ και οι συνεργάτες μου εξετάσαμε 32 ανθρώπους που ήταν τρελά ερωτευμένοι με έναν μαγνητικό τομογράφο. 17 που ήταν τρελά ερωτευμένοι και ο έρωτάς τους είχε ανταπόκριση και 15 που ήταν τρελά ερωτευμένοι και είχαν μόλις απορριφθεί. Θέλω να σας μιλήσω πρώτα γι’ αυτό και μετά να συνεχίσω με το πώς νομίζουμε ότι θα εξελιχθεί η αγάπη.

«Τι είναι το να αγαπάς» είπε ο Σαίξπηρ. Νομίζω ότι οι πρόγονοί μας – οι άνθρωποι άρχισαν να αναρωτιούνται γι αυτό το θέμα από τότε που καθόταν γύρω από φωτιές ή ξαπλωμένοι κοίταζαν τα αστέρια ένα εκατομμύριο χρόνια πριν. Ξεκίνησα προσπαθώντας να καταλάβω τι είναι η ρομαντική αγάπη εξετάζοντας τα ερευνητικά δεδομένα των τελευταίων 45 ετών – μόνο από το χώρο της ψυχολογίας και, όπως φάνηκε, υπάρχει μια πολύ συγκεκριμένη ομάδα πραγμάτων που συμβαίνουν όταν ερωτευόμαστε. Το πρώτο πράγμα που γίνεται είναι αυτό που ονομάζω – το άτομο αρχίζει να ασχολείται μ’ αυτό που ονομάζω «ειδικό νόημα.» Ένας οδηγός φορτηγού κάποτε μου είπε, «Ο κόσμος είχε ένα καινούριο κέντρο, και το κέντρο αυτό ήταν η Μαίρη-Άννα.»

Ο Τζωρτζ Μπέρναρντ Σω το είπε λίγο διαφορετικά. Είπε, «Αγάπη είναι η υπερτίμηση των διαφορών μιας γυναίκας από μια άλλη.» Και πράγματι, αυτό είναι που κάνουμε. Και μετά απλά επικεντρωνόμαστε σ’ αυτό το πρόσωπο. Μπορούμε να κάνουμε κατάλογο για το τι δεν μας αρέσει σ’ αυτό αλλά στη συνέχεια τα ξεχνάμε όλα και συνεχίζουμε. Ο Τσώσερ είπε «Η αγάπη είναι τυφλή.»

Προσπαθώντας να κατανοήσω τη ρομαντική αγάπη Αποφάσισα να διαβάσω ποίηση απ’ όλο τον κόσμο και θα ήθελα να σας απαγγείλω ένα πολύ σύντομο ποίημα από την Κίνα του 18ου αιώνα, γιατί είναι ένα σχεδόν τέλειο παράδειγμα ενός άντρα που είναι ολοκληρωτικά αφοσιωμένος σε μια συγκεκριμένη γυναίκα. Είναι σαν να είστε τρελά ερωτευμένος με κάποια και περπατάτε προς το αυτοκίνητό της. Το αυτοκίνητό της είναι διαφορετικό από κάθε άλλο παρκαρισμένο αυτοκίνητο. Το ποτήρι που πίνει κρασί είναι διαφορετικό από το ποτήρι κάθε άλλου καλεσμένου. Και, στην περίπτωση του ποιήματος, ο άντρας έχει αγκιστρωθεί σε ένα στρώμα από μπαμπού.

Πάει κάπως έτσι. Και είναι γραμμένο από τον Γουάν Τσεν: «Δεν μπορώ να αντέξω να ξαναμαζεψω αυτό το στρώμα. Το βράδυ που σε έφερα σπίτι, σε είδα να το ξετυλίγεις.» Αγκιστρώθηκε στο στρώμα, πιθανόν γιατί ανέβαζε τη δραστηριότητα της ντοπαμίνης στον εγκέφαλό του, όπως συμβαίνει σε όλους μας.

Αλλά έτσι κι αλλιώς, όχι μόνο το πρόσωπο που μας ενδιαφέρει αποκτά ιδιαίτερο νόημα, εστιάζουμε την προσοχή μας σ’ αυτό. Τους μεγαλοποιούμε. Αποκτούμε υπερβολική ενέργεια. Όπως παρατήρησε ένας Πολυνήσιος, «Αισθανόμουν ότι μπορούσα να πηδήξω στον ουρανό.» Μένουμε ξάγρυπνοι. Περπατάμε μέχρι το πρωί. Αισθανόμαστε αγαλλίαση όταν τα πράγματα πηγαίνουν καλά, και πέφτουμε σε απόγνωση όταν τα πράγματα πηγαίνουν άσχημα. Αληθινή εξάρτηση απ’ αυτό το πρόσωπο. Ένας επιχειρηματίας από τη Νέα Υόρκη που είπε κάποτε, «Ότι της άρεσε, μου άρεσε.» Απλό. Η ρομαντική αγάπη είναι πολύ απλή.

Γινόμαστε εξαιρετικά σεξουαλικά κτητικοί. Ξέρετε, αν κάνουμε σεξ με κάποιον περιστασιακά δεν ενδιαφερόμαστε στ’ αλήθεια αν έχει και άλλες ευκαιριακές επαφές. Αλλά από τη στιγμή που ερωτευόμαστε, γινόμαστε εξαιρετικά κτητικοί. Νομίζω ότι αυτό είναι Δαρβίνειο – υπάρχει ένας Δαρβίνειος στόχος σ’ αυτό. Ο στόχος είναι να ενωθούν δύο άνθρωποι με τέτοια δύναμη ώστε να μπορέσουν αν μεγαλώσουν τα μωρά τους ως ομάδα.

Αλλά τα κύρια χαρακτηριστικά της ρομαντικής αγάπης είναι ο έντονος πόθος, ένας έντονος πόθος για το συγκεκριμένο άτομο, όχι μόνο σεξουαλικά, αλλά συναισθηματικά. Και θέλουμε – θα ήταν ωραίο να κάνουμε σεξ μαζί του, αλλά θέλουμε να μας τηλεφωνεί, να μας καλεί να βγούμε, κλπ. Να μας λέει ότι μας αγαπάει. Το άλλο κύριο χαρακτηριστικό είναι το κίνητρο. Η μηχανή στον εγκέφαλό μας παίρνει στροφές και θέλουμε αυτό το άτομο.

Και τελευταίο, αλλά όχι αμελητέο, είναι μια έμμονη ιδέα. Όταν περάσα τους ερωτευμένους από τον τομογράφο, πριν τους περάσω θα τους ρωτούσα καθε ήδους ερώτηση. Αλλά η πιο σημαντική ερώτηση ήταν πάντα η ίδια. Ήταν «Τι ποσοστό της ημέρας και της νύχτας σκέφτεσαι αυτό το πρόσωπο;» Και πράγματι απαντούσαν, «Όλη μέρα. Όλη νύχτα. Δεν μπορώ να στατατήσω να τον/την σκέφτομαι.»

Και μετά, η τελευταία ερώτηση που ρωτούσα … Πάντα έπρεπε να προετοιμαστώ για να ρωτήσω αυτή την ερώτηση, γιατί δεν είμαι ψυχολόγος. Δεν δουλεύω με ανθρώπους που ζουν κάποια τραυματική εμπειρία. Και η τελική μου ερώτηση ήταν πάντα η ίδια. Ρωτούσα, «Θα πέθαινες γι’ αυτόν ή γι’ αυτήν;» Και, πράγματι, οι άνθρωποι αυτοί απαντούσαν «Ναι!» σαν να τους είχα ζητήσει να μου δώσουν το αλάτι. Με συγκλόνισε αυτό.

Μελετήσαμε, λοιπόν, τους εγκεφάλους τους καθώς κοιτούσαν μια φωτογραφία της αγαπημένης τους και μια ουδέτερη φωτογραφία, με μια ενδιάμεση διαδικασία διάσπασης της προσοχής τους. Ώστε να βρούμε – να δούμε τον ίδιο εγκέφαλο όταν βρισκόταν σε κατάσταση διέγερσης και όταν βρισκόταν σε κατάσταση ηρεμίας. Και βρήκαμε δραστηριότητα σε πολλές περιοχές του εγκεφάλου. Μάλιστα, μια από τις πιο σημαντικές ήταν η περιοχή του εγκεφάλου που ενεργοποιείται όταν αισθανόμαστε τη διέγερση της κοκαΐνης. Και πράγματι, αυτό ακριβώς συμβαίνει.

Άρχισα να συνειδητοποιώ ότι η ρομαντική αγάπη δεν είναι συναίσθημα. Μάλιστα, πάντα σκεφτόμουν ότι ήταν μια σειρά από συναισθήματα από το υψηλότερο έως το πιο χαμηλό. Αλλά στην πραγματικότητα είναι μια βιολογική ορμή. Προέρχεται από την κινητήρια δύναμη του νου, το τμήμα αυτό που θέλει, που λαχταρά. Το είδος του νου – τμήμα του νου – όταν απλώνουμε το χέρι να πιάσουμε ένα κομμάτι σοκολάτα, όταν θέλουμε να πάρουμε προαγωγή στη δουλειά. Η δύναμη που κινεί τον εγκέφαλο. Είναι μια βιολογική ορμή.

Και μάλιστα, νομίζω ότι είναι δυνατότερη από την σεξουαλική ορμή. Ξέρετε, αν ζητήσετε από κάποιον να κάνει έρωτα μαζί σας και σας απαντήσει «Όχι ευχαριστώ.» σίγουρα δεν θα αυτοκτονήσετε ή θα πέσετε σε κλινική κατάθλιψη. Αλλά σίγουρα, σε όλο τον κόσμο, άνθρωποι που βιώνουν απόρριψη στην αγάπη σκοτώνουν γι’ αυτό. Οι άνθρωποι ζουν για την αγάπη. Σκοτώνουν για την αγάπη. Πεθαίνουν για την αγάπη. Έχουν τραγούδια, ποιήματα, μυθιστορήματα, γλυπτά, πίνακες, μύθους, θρύλους. Σε περισσότερες από 175 κοινωνίες, οι άνθρωποι έχουν αφήσει μαρτυρίες αυτού του πανίσχυρου συστήματος στον εγκέφαλο. Έφτασα να πιστεύω ότι είναι ένα από τα πιο ισχυρά συστήματα στη γη τόσο για απέραντη ευχαρίστηση όσο και για απύθμενη θλίψη.

Και επίσης έχω βγάλει το συμπέρασμα ότι είναι ένα από τρία, βασικά διαφορετικά εγκεφαλικά συστήματα που εξελίχθηκαν μέσα από τη διαδικασία του ζευγαρώματος και της αναπαραγωγής. Το ένα είναι η παρόρμηση για σεξ, η επιθυμία για σεξουαλική ικανοποίηση. Ο Γ. Χ. Ώντεν το αποκάλεσε μια «ανυπόφορη φαγούρα,» και πράγματι, αυτό ακριβώς είναι. Μας ενοχλεί λίγο, όπως όταν πεινάμε. Το δεύτερο από αυτά τα τρία συστήματα είναι η ρομαντική αγάπη, αυτός ο ενθουσιασμός, η έμμονη ιδέα της πρώτης αγάπης. Και το τρίτο εγκεφαλικό σύστημα είναι η προσκόληση, αυτή η αίσθηση ηρεμίας και ασφάλειας που αισθανόμαστε με τον μόνιμο σύντροφο.

Και νομίζω ότι η σεξουαλική παρόρμηση εξελίχθηκε για να μας φέρει μέχρι αυτό το σημείο, ψάχνοντας μέσα σε έναν αριθμό συντρόφων. Ξέρετε, το αισθανόμαστε όταν απλά οδηγούμε το αυτοκίνητό μας. Μπορεί να μην είναι εστιασμένο σε κανέναν. Νομίζω ότι η ρομαντική αγάπη εξελίχθηκε για να μας δώσει τη δυνατότητα να εστιάσουμε την ενέργεια για ζευγάρωμα σε ένα μόνο άτομο κάθε φορά, εξοικονομώντας έτσι χρόνο και ενέργεια. Και νομίζω ότι η προσκόλληση, το τρίτο εγκεφαλικό σύστημα, εξελίχθηκε ώστε να μπορούμε να ανεχόμαστε το σύντροφό μας – (Γέλια) – τουλάχιστον για όσο χρειάζεται να μεγαλώσουμε τα παιδιά ως ζευγάρι.

Έτσι, με αυτή την εισαγωγή, θέλω να προχωρήσω στη συζήτηση δύο από τις πιο έντονες κοινωνικές τάσεις. Τη μια των τελευταίων 10.000 ετών και την άλλη – σίγουρα των τελευταίων 25 ετών – που πρόκειται να έχουν αντίκτυπο σ’ αυτά τα τρία διαφορετικά εγκεφαλικά συστήματα, την επιθυμία για σεξ, την ρομαντική αγάπη και την προσκόλληση σε ένα σύντροφο.

Η πρώτη είναι οι εργαζόμενες γυναίκες, η είσοδός τους στον εργασιακό χώρο. Εξέτασα 150 – 130 κοινωνίες μέσα από τα δημογραφικά στοιχεία των Ενωμένων Εθνών. Και παντού στον κόσμο, σε 129 από τις 130, οι γυναίκες όχι μόνο εισέρχονται στην αγορά εργασίας – μερικές φορές πολύ πολύ αργά αλλά κινούνται και σιγά σιγά κλείνουν την ψαλίδα μεταξύ αντρών και γυναικών σε σχέση με την οικονομική ισχύ, την υγεία και την παιδεία. Είναι πολύ αργή διαδικασία.

Για κάθε τάση – στον πλανήτη, υπάρχει η αντίθετη τάση. Όλοι το γνωρίζουμε αυτό, αλλά – η παλιά Αραβική παροιμία. Οι Άραβες λένε «Τα σκυλιά μπορεί να γαβγίζουν, αλλά το καραβάνι προχωράει.» Και πραγματικά, το καραβάνι προχωράει. Οι γυναίκες προωθούνται ξανά στην αγορά εργασίας. Και λέω ξανά στην αγορά εργασίας γιατί αυτό δεν είναι κάτι καινούριο. Για εκατομμύρια χρόνια, στα λιβάδια της Αφρικής , οι γυναίκες πήγαιναν στη δουλειά να μαζέψουν τα λαχανικά τους. Επέστρεφαν στο σπίτι με το 60 έως 80% του βραδινού γεύματος. Η οικογένεια του διπλού εισοδήματος ήταν το πρότυπο. Και οι γυναίκες θεωρούνταν εξίσου ισχυρές οικονομικά, κοινωνικά και σεξουαλικά όσο οι άντρες. Εν συντομία, στην πραγματικότητα κινούμαστε εμπρός προς το παρελθόν.

Τότε, η χειρότερη εφεύρεση της γυναίκας ήταν το αλέτρι. Με την επαρχή της γεωργίας του αλετριού, ο ρόλος των αντρών έγινε πολύ ισχυρός. Οι γυναίκες έχασαν τις αρχαίες δουλειές τους ως συλλέκτριες, αλλά στη συνέχεια, με τη βιομηχανική και τη μετά-βιομηχανική επανάσταση εισέρχονται πάλι στην αγορά εργασίας. Εν συντομία, αποκτούν τη θέση που είχαν εκατομμύρια χρόνια πριν. 10.000 χρόνια πριν, 100.000 χρόνια πριν. Βλέπουμε τώρα μια από τις πιο αξιοσημείωτες παραδόσεις στην ιστορία του ανρθώπινου ζώου. Και πρόκειται να έχει αντίκτυπο.

Συνήθως κάνω ολόκληρη εισήγηση για τον αντίκτυπο των γυναικών στην επιχειρηματική κοινότητα. Θα πω μόνο ένα-δυο πράγματα, και μετά θα συνεχίσω με το σεξ και την αγάπη. Υπάρχουν πολλές διαφορές μεταξύ των δύο φύλων, όποιος νομίζει ότι οι άντρες και οι γυναίκες είναι όμοιοι απλά δεν είχε ένα αγόρι και ένα κορίτσι. Δεν ξέρω γιατί θέλουν να νομίζουν ότι οι άντρες και οι γυναίκες είναι όμοιοι. Έχουμε πολλά κοινά, αλλά υπάρχουν και πολλά που δεν είμαστε – δεν έχουμε κοινά.

Είμαστε – με τα λόγια του Τεντ Χιούζ, «Νομίζω ότι έχουμε φτιαχτεί να είμαστε – είμαστε σαν δύο πόδια. Χρειαζόμαστε ο ένας τον άλλον για να προχωρήσουμε.» Αλλά δεν εξελιχθήκαμε να έχουμε τον ίδιο εγκέφαλο. Και βρίσκουμε όλο και περισσότερες διαφορές στον εγκέφαλο ανάμεσα στα δύο φύλα. Θα χρησιμοποιήσω μόνο δύο από αυτές και θα συνεχίσω με το σεξ και την αγάπη. Μια από αυτές είναι η ομιλία. Οι γυναίκες μπορούν να μιλάνε.

Η ικανότητα των γυναικών να βρουν τη σωστή λέξη γρήγορα, η σωστή άρθρωση αυξάνεται στο μέσο του έμμηνου κύκλου, όταν τα οιστρογόνα είναι ανεβασμένα. Αλλά ακόμα και τις ημέρες της έμμηνης ρύσης, είναι καλύτερες από τον μέσο άντρα. Οι γυναίκες μπορούν να μιλάνε. Το κάνουν αυτό εδώ και εκατομμύρια χρόνια, οι λέξεις είναι τα εργαλεία των γυναικών. Κρατούσαν το μωρό μπροστά στο πρόσωπό τους, καλοπιάντοντάς το, επιπλήτοντάς το, εκπαιδεύοντάς το με λέξεις. Και, πραγματικά, εξελίσσονται σε μια ισχυρή δύναμη.

Ακόμα και σε μέρη όπως η Ινδία και η Ιαπωνία, που οι γυναίκες δεν ενεργοποιούνται γρήγορα στην κανονική αγορά εργασίας, ενεργοποιούνται στη δημοσιογραφία. Και νομίζω ότι η τηλεόραση είναι σαν μια οικουμενική εστία. Καθόμαστε όλοι γύρω της και διαμορφώνει τη σκέψη μας. Σχεδόν πάντοτε, όταν εμφανίζομαι στην τηλεόραση, οι παραγωγοί που με καλούν, που διαπραγματεύονται τι θα πούμε, είναι γυναίκες. Μάλιστα, ο Σολζενίτσιν είπε κάποτε, «Το να έχεις ένα μεγάλο συγγραφέα είναι σα να έχεις μια άλλη κυβέρνηση.»

Σήμερα, το 54% των ανθρώπων που είναι συγγραφείς στην Αμερική είναι γυναίκες. Είναι ένα από τα πολλά, πολλά χαρακτηριστικά που έχουν οι γυναίκες και που θα φέρουν στην αγορά εργασίας. Έχουν καταπληκτικές δεξιότητες με τους ανθρώπους, δεξιότητες διαπραγμάτευσης. Είναι εξαιρετικά δημιουργικές. Τώρα ξέρουμε τα στοιχεία του εγκεφάλου για τη φαντασία, τον μακροπρόθεσμο σχεδιασμό. Έχουν την τάση να σκέφτονται πολύπλοκα. Επειδή τα θηλυκά μέρη του εγκεφάλου είναι καλύτερα συνδεδεμένα, έχουν την τάση να συλλέγουν περισσότερα δεδομένα όταν σκέφτονται, να τα τοποθετούν σε πιο σύνθετα σχήματα, βλέπουν περισσότερες επιλογές και αποτελέσματα. Έχουν την τάση να σκέφτονται σε πλαίσια, ολιστικά, αυτό που αποκαλώ πολύπλοκη σκέψη.

Οι άντρες έχουν την τάση – και αυτά είναι μέσοι όροι – να αφήνουν απέξω ότι θεωρούν ως μη σχετικό, εστιάζουν σ’ αυτό που κάνουν και προχωρούν με ένα βήμα προς βήμα σύστημα σκέψης. Και οι δύο τρόποι σκέψης είναι εξίσου καλοί. Χρειαζόμαστε και τους δύο για να προχωρήσουμε. Άλλωστε, υπάρχουν περισσότεροι άντρες ευφυΐες στον κόσμο. Όταν – και υπάρχουν περισσότεροι άντρες ηλίθιοι στον κόσμο. Όταν ο αντρικός εγκέφαλος δουλεύει καλά, δουλεύει εξαιρετικά καλά. Και εγώ – αυτό που αλήθεια νομίζω ότι κάνουμε είναι, οδεύουμε προς μια συνεταιριστική κοινωνία, μια κοινωνία όπου τα ταλέντα και των ανδρών και των γυναικών γίνονται κατανοητά και εκτιμούνται και αξιοποιούνται.

Αλλά πραγματικά, η είσοδος των γυναικών στην αγορά εργασίας έχει τεράστιες συνέπειες για το σεξ, τον έρωτα και την οικογενειακή ζωή. Πρώτα απ’ όλα, οι γυναίκες αρχίζουν να εκφράζουν τη σεξουαλικότητά τους. Πάντα εκπλήσσομαι όταν με ρωτάνε, «Γιατί οι άντρες είναι τόσο άπιστοι;» Και απαντάω, «Γιατί νομίζετε ότι οι άντρες είναι περισσότερο άπιστοι από τις γυναίκες;» «Καλά, – οι άντρες είναι περισσότερο άπιστοι!» Και ρωτάω, «Με ποιόν νομίζετε ότι κοιμούνται αυτοί οι άντρες;» Και – απλά μαθηματικά!

Τέλος πάντων. Στο δυτικό κόσμο τα μικρά κορίτσια ξεκινούν – οι γυναίκες κάνουν σεξ σε μικρότερη ηλικία, έχουν περισσότερους συντρόφους, εκφράζουν λιγότερη απογοήτευση για τους συντρόφους τους, παντρεύονται αργότερα, κάνουν λιγότερα παιδιά, διαλύουν κακούς γάμους για καλύτερους. Βλέπουμε την άνοδο της θηλυκής σεξουαλικής έκφρασης. Και, πράγματι, για άλλη μια φορά οδεύουμε προς μια σεξουαλική έκφραση που πιθανόν είδαμε στα λιβάδια της Αφρικής ένα εκατομμύριο χρόνια πριν, γιατί αυτή είναι η σεξουαλική έκφραση που βλέπουμε σε κοινωνίες κυνηγών και γεωργών σήμερα.

Επίσης επιστρέφουμε σε μια αρχαία μορφή ισότητας στο γάμο. Λένε ότι ο 21ος αιώνας πρόκειται να είναι ο αιώνας του ονομαζόμενου «συμμετρικού γάμου,» ή του «καθαρού γάμου,» ή του «συντροφικού γάμου.» Αυτός είναι ένας γάμος μεταξύ ίσων, που εξελίσσεται σε ένα σχήμα εξαιρετικά συμβατό με το αρχαίο ανθρώπινο πνεύμα.

Επίσης παρατηρούμε την άνοδο της ρομαντικής αγάπης. 91% των Αμερικανών γυναικών και 86% των Αμερικανών αντρών δεν θα παντρευόταν κάποιον που έχει όλα τα χαρακτηριστικά του τέλειου συντρόφου αν δεν ήταν ερωτευμένοι με το πρόσωπο αυτό. Οι άνθρωποι σε όλο τον κόσμο, σε μια μελέτη 37 κοινωνιών, θέλουν να είναι ερωτευμένοι με τον άνθρωπο που θα παντρευτούν. Πράγματι, οι γάμοι από συνοικέσιο οδεύουν προς αποκλεισμό από την ζωή μας.

Ακόμα, πιστεύω ότι οι γάμοι ίσως γίνουν πιο σταθεροί λόγω του δεύτερης παγκόσμιας τάσης. Η πρώτη είναι η είσοδος των γυναικών στην αγορά εργασίας, η δεύτερη είναι ο πληθυσμός που γερνάει. Λένε ότι τώρα στην Αμερική, ως μέση ηλικία πρέπει να θεωρούνται τα 85. Γιατί σ’ αυτή την κατηγορία των 76 έως 85, μόνο – ως και 40% των ανθρώπων δεν έχουν κανένα πρόβλημα υγείας. Άρα βλέπουμε ότι υπάρχει μια προέκταση της μέσης ηλικίας.

Και κοίταξα – σε ένα από τα βιβλία μου, κοίταξα στα στοιχεία διαζυγίων σε 58 χώρες. Και όπως φαίνεται, όσο μεγαλώνει κανείς, τόσο λιγοστεύουν οι πιθανότητες διαζυγίου. Έτσι τώρα, το ποσοστό διαζυγίων στην Αμερική είναι σταθερό, και φαίνεται ότι αρχίζει να πέφτει. Ίσως πέσει ακόμα περισσότερο. Ακόμα θα έλεγα ότι με το Βιάγκρα, αντικατάσταση οιστρογόνων, ισχίων και τις απίστευτα ενδιαφέρουσες γυναίκες – οι γυναίκες ποτέ δεν ήταν τόσο ενδιαφέρουσες όσο τώρα. Ποτέ πριν στον πλανήτη οι γυναίκες δεν ήταν τόσο μορφωμένες, τόσο ενδιαφέρουσες, τόσο ικανές. Και ειλικρινά πιστεύω ότι αν ποτέ ήταν κάποια περίοδος στην ανθρώπινη εξέλιξη που είχαμε την ευκαιρία να κάνουμε έναν καλό γάμο, η στιγμή αυτή είναι τώρα.

Ωστόσο, υπάρχουν όλων των ειδών οι επιπλοκές σ’ αυτό. Σ’ αυτά τα τρία εγκεφαλικά συστήματα, επιθυμία για σεξ, ρομαντική αγάπη και προσκόλληση – δεν πάνε πάντα μαζί. Μπορούν, όμως να συνυπάρχουν. Γι’ αυτό και το ευκαιριακό σεξ δεν είναι τόσο ευκαιριακό. Με τον οργασμό έχουμε μια αύξηση της ντοπαμίνης. Η ντοπαμίνη συνδέεται με την ρομαντική αγάπη, και μπορούμε να ερωτευθούμε κάποιον με τον οποίο κάνουμε σεξ. Με τον οργασμό έχουμε μια αύξηση της οξυτοκίνης και της βασοπρεσίνης – αυτές συνδέονται με την προσκόλληση. Γι’ αυτό αισθανόμαστε αυτό το αίσθημα της κοσμικής ένωσης με κάποιον αφού κάναμε σεξ μαζί του.

Αλλά αυτά τα τρία εγκεφαλικά συστήματα, η επιθυμία για σεξ, η ρομαντική αγάπη και η προσκόλληση, δεν είναι πάντα συνδεδεμένα μεταξύ τους. Μπορεί να αισθάνεστε μια βαθιά προσκόλληση με ένα μόνιμο σύντροφο ενώ ταυτόχρονα αισθάνεστε έντονη ρομαντική αγάπη για κάποιον άλλο, ενώ αισθάνεστε σεξουαλική παρόρμηση για ανθρώπους που δεν σχετίζονται με τους άλλους συντρόφους. Εν συντομία, είμαστε ικανοί να αγαπάμε περισσότερους από έναν ανθρώπους ταυτόχρονα. Μάλιστα, μπορούμε να είμαστε ξαπλωμένοι στο κρεβάτι τη νύχτα και να περνάμε από βαθιά αισθήματα προσκόλλησης για ένα πρόσωπο σε βαθιά αισθήματα ρομαντικής αγάπης για κάποιον άλλο. Είναι σαν να συνεδριάζει μια επιτροπή στο κεφάλι σας καθώς προσπαθείτε να αποφασίσετε τι να κάνετε. Επίσης, ειλικρινά δεν νομίζω ότι είμαστε ένα ζώο φτιαγμένο να είναι ευτυχισμένο, είμαστε ένα ζώο που φτιάχτηκε για να αναπαράγεται. Νομίζω ότι η ευτυχία που βρίσκουμε, τη δημιουργούμε. Και νομίζω, παρ’ όλα αυτά, ότι μπορούμε να δημιουργούμε καλές σχέσεις μεταξύ μας.

Λοιπόν, θέλω να κλείσω με δύο πράγματα. Θέλω να κλείσω με μια ανησυχία. Έχω μια ανησυχία – και με μια υπέροχη ιστορία. Η ανησυχία είναι για τα αντικαταθλιπτικά. Πάνω από 100 εκατομμύρια συνταγές αντικαταθλιπτικών γράφονται κάθε χρόνο στις ΗΠΑ. Και τα φάρμακα αυτά γενικεύονται. Επεκτείνονται σε ολόκληρο τον κόσμο. Ξέρω μια κοπέλα που παίρνει ένα από αυτά τα αντικαταθλιπτικά, αυξητικά της σεροτονίνης – SSRI, αντικαταθλιπτικά αυξητικά της σεροτονίνης – από τα 13 της χρόνια. Τώρα είναι 23. Τα παίρνει από τότε που ήταν 13.

Δεν έχω τίποτε ενάντια σ’ αυτούς που τα παίρνουν για κάποιο διάστημα, όταν περνούν μια εξαιρετικά δύσκολη περίοδο. Θέλουν να αυτοκτονήσουν ή να σκοτώσουν κάποιον. Θα τα συνιστούσα. Αλλά όλο και περισσότεροι στις ΗΠΑ τα παίρνουν για μεγάλο χρονικό διάστημα. Και μάλιστα, αυτό που κάνουν αυτά τα φάρμακα είναι να ανεβάζουν τα επίπεδα της σεροτονίνης. Και ανεβάζοντας τα επίπεδα της σεροτονίνης, καταστέλλουμε το κύκλωμα της ντοπαμίνης. Όλοι το ξέρουν αυτό. Η ντοπαμίνη σχετίζεται με την ρομαντική αγάπη. Όχι μόνο καταστέλλουν το κύκλωμα της ντοπαμίνης αλλά σκοτώνουν τη διάθεση για σεξ. Και όταν σκοτώνουμε τη διάθεση για σεξ, σκοτώνουμε τον οργασμό. Και όταν σκοτώνουμε τον οργασμό, σκοτώνουμε τη χημεία που σχετίζεται και την προσκόλληση. Τα πράγματα είναι συνδεδεμένα στον εγκέφαλο. Και όταν παρεμβαίνουμε σε ένα εγκεφαλικό σύστημα παρεμβαίνουμε και σε ένα άλλο. Απλά λέω ότι ένας κόσμος χωρίς αγάπη είναι ένα ολέθριο μέρος.

Οπότε τώρα – (παλαμάκια) – ευχαριστώ πολύ. Θέλω να κλείσω με μια ιστορία. Και μετά, με ένα σχόλιο. Μελετώ τη ρομαντική αγάπη, το σεξ και την προσκόλληση εδώ και 30 χρόνια. Είμαι μια γνήσια δίδυμη, ενδιαφέρομαι γιατί είμαστε όλοι όμοιοι. Γιατί εσείς κι εγώ είμαστε όμοιοι, γιατί οι Ιρακινοί και οι Ιάπωνες και οι Αυστραλοί Αβορίγινες και οι κάτοικοι του Αμαζονίου είναι όλοι όμοιοι.

Και πριν ένα χρόνο, μια υπηρεσία γνωριμιών μέσω του Ιντερνέτ, η Match.com με ρώτησε αν θα ήθελα να σχεδιάσω ένα καινούριο δικτυακό τόπο γι’ αυτούς. Είπα, «Δεν ξέρω τίποτε από προσωπικότητα. Ξέρετε; Δεν ξέρω. Νομίζετε ότι έχετε βρει το κατάλληλο πρόσωπο;» Είπαν, «Ναι.» Άρχισα να σκέφτομαι γιατί ερωτευόμαστε ένα πρόσωπο και όχι ένα άλλο.

Αυτό είναι η τρέχουσα μελέτη μου, θα είναι το επόμενο βιβλίο μου. Υπάρχουν πολλοί λόγοι που ερωτευόμαστε ένα πρόσωπο και όχι ένα άλλο. Ο συντονισμός είναι σημαντικός. Η απόσταση είναι σημαντική. Το μυστήριο είναι σημαντικό. Ερωτευόμαστε κάποιον που είναι κάπως μυστηριώδης, εν μέρει γιατί το μυστήριο ανεβάζει τη ντοπαμίνη στον εγκέφαλο, πιθανόν μας ωθείι πέρα από το όριο και ερωτευόμαστε. Ερωτευόμαστε με κάποιον που ταιριάζει σ’ αυτό που ονομάζω «χάρτης αγάπης,» ένας υποσυνείδητος κατάλογος χαρακτηριστικών που χτίζουμε από παιδιά καθώς μεγαλώνουμε. Και επίσης νομίζω ότι γινόμαστε – ελκόμαστε προς ορισμένους ανθρώπους, με βασικά συμπληρωματικά εγκεφαλικά συστήματα. Και αυτό είναι που τώρα συνεισφέρω σ’ αυτό.

Αλλά θέλω να σας πω μια ιστορία για κάτι – να διευκρινίσω. Μίλησα εδώ για τη βιολογία της αγάπης. Ήθελα να σας δείξω λίγο από την κουλτούρα της, επίσης – τη μαγεία της. Είναι μια ιστορία που μου είπε κάποιος που την άκουσε από κάποιον που – μάλλον είναι μια αληθινή ιστορία. Ήταν ένας φοιτητής στο – εγώ είμαι στο Ράτκερς και οι δύο συνεργάτες μου – ο Αρτ Άαρον είναι στο SUNY Στόνυμπρουκ. Εκεί βάζουμε τους ανθρώπους μας στον μαγνητικό τομογράφο.

Και ο φοιτητής αυτός ήταν τρελά ερωτευμένος με μια άλλη φοιτήτρια, και αυτή δεν ήταν ερωτευμένη με αυτόν. Και ήταν σε ένα συνέδριο στο Πεκίνο. Και ήξερε από τη δουλειά μας ότι αν κάνεις κάτι πολύ πρωτότυπο με κάποιον, μπορείς να ανεβάσεις τη ντοπαμίνη στον εγκέφαλό του. Και πιθανό να ενεργοποιήσεις το σύστημα ρομαντικής αγάπης του εγκεφάλου. Έτσι αποφάσισε να βάλει την επιστήμη να δουλέψει, και κάλεσε την κοπέλα για μια βόλτα με ένα ρίκσο.

Και βέβαια – δεν έχω ανέβει ποτέ, αλλά προφανώς κινούνται ανάμεσα στα λεωφορεία και στα φορτηγά και είναι τρελό, και είναι θορυβώδες και είναι συναρπαστικό. Και σκέφτηκε ότι αυτό θα ανέβαζε τη ντοπαμίνη της, και θα τον ερωτευόταν. Οπότε ξεκινούν και αυτή ξεφωνίζει και τον σφίγγει και γελάει και περνάει καταπλητικά. Μια ώρα αργότερα κατεβαίνουν από την άμαξα, και σηκώνει τα χέρια της ψηλά και λέει, «Δεν ήταν υπέροχο;» Και, «Ο οδηγός της άμαξας δεν ήταν κούκλος;»
Υπάρχει μαγεία στην αγάπη! Αλλά θα κλείσω λέγοντας ότι εκατομμύρια χρόνια πριν, εξελίξαμε τρεις βασικές βιολογικής ορμές: τη σεξουαλική ορμή, τη ρομαντική αγάπη και την προσκόλληση σε ένα μόνιμο σύντροφο. Αυτά τα κυκλώματα είναι βαθιά ριζωμένα στον ανθρώπινο εγκέφαλο. Θα επιβιώσουν όσο επιβιώνει το είδος μας σ’ αυτό που ο Σαίξπηρ ονόμασε «αυτό το θνητό σπείρωμα.»
Helen Fisher ανθρωπολόγος
http://enallaktikidrasi.com/2015/04/giati-agapame-kai-giati-apatame/

Ασφαλής Συν-κοίμηση

Συν-κοίμηση είναι όταν οι γονείς και το παιδί κοιμούνται σε κοντινή απόσταση ή ακόμη και στο ίδιο κρεβάτι. Παρ’όλ’αυτά η έννοια της συν-κοίμησης δεν είναι ταυτόσημη με το μοίρασμα του ίδιου κρεβατιού. Το AP υποστηρίζει την ασφαλή συν-κοίμηση, εφόσον τηρούνται οι απαραίτητοι κανόνες ασφαλείας. Οι περισσότεροι γονείς αναφέρουν ότι όταν συν-κοιμούνται με τα παιδιά τους:

καταφέρνουν να κοιμούνται και οι ίδιοι περισσότερο
τα παιδιά απολαμβάνουν τη ζεστασιά, την ασφάλεια και προστασία που τους προσφέρει αυτός ο διακανονισμός ύπνου κι έτσι κλαίνε λιγότερο
ενισχύεται η πρακτική του θηλασμού
ενισχύεται ο συναισθηματικός δεσμός ανάμεσα στους γονείς και το παιδί.
Είναι πολύ σημαντικό όμως οι γονείς να είναι ενημερωμένοι για τις σχετικές έρευνες, καθώς κάποιες τονίζουν ότι ελωχεύουν και κίνδυνοι όταν οι γονείς μοιράζονται το κρεβάτι τους με το μωρό. Στο διαδικτυακό τόπο της API θα βρείτε πλούσια βιβλιογραφία, αρθρογραφία και υλικό σχετικό με αυτές τις έρευνες, καθώς και έναν οδηγό για ασφαλή συν-κοίμηση. Οδηγίες για ασφαλή συν-κοίμηση θα βρείτε και στο διαδικτυακό τόπο του Πανεπιστημίου Notre Dame από τον Dr. James McKenna, καθηγητή Βιολογικής Ανθρωπολογίας και συντονιστή του Εργαστηρίου για τον ύπνο μητέρας-μωρού.
Το AP δεν υποστηρίζει την εκπαίδευση ύπνου για τα παιδιά. Το κλάμα των παιδιών δεν πρέπει να περνάει απαρατήρητο. Μέσω του κλάμματος τα παιδιά επικοινωνούν τις ανάγκες τους και τα συναισθήματά τους. Το να αγνοήσετε το κλάμα ενός μωρού, μπορεί να το κάνει να νιώθει εγκαταλελειμένο και ανασφαλές. Νευροβιολογικά, την ώρα που ένα μωρό κλαίει και κανείς δεν ανταποκρίνεται σε αυτό, τα επίπεδα κορτιζόλης στον εγκέφαλό του είναι πολύ αυξημένα και αυτό επηρεάζει το ρυθμό της αναπνοής του και της καρδιακής του λειτουργίας. Τα μωρά δεν είναι τόσο νευρολογικά ανεπτυγμένα ώστε να καθησυχάζουν μόνα τους τον εαυτό τους με υγιείς τρόπους. Το μέρος του εγκεφάλου που είναι υπεύθυνο για τη ρύθμιση των συναισθημάτων δεν είναι ανεπτυγμένο μέχρι τα τρία χρόνια ζωής του κι έτσι τα παιδιά βασίζονται στους γονείς τους για τη ρύθμιση των έντονων συναισθημάτων τους. Με την εκπαίδευση ύπνου τα παιδιά τελικά κοιμούνται από την εξουθένωση που νιώθουν λόγω του κλάμματός τους και λόγω παραίτησης από την ανάγκη τους για επαφή και κοντινότητα με τους γονείς. Καλό είναι να αναρωτηθείτε αν αυτό θέλετε για τα παιδιά σας ή σας είναι πιο σημαντική η υγιής ανάπτυξή του και το να νιώθει ασφαλές και να σας εμπιστεύεται.

http://attachment-parenting.gr/%CE%B1%CF%83%CF%86%CE%B1%CE%BB%CE%AE%CF%82-%CF%83%CF%85%CE%BD-%CE%BA%CE%BF%CE%AF%CE%BC%CE%B7%CF%83%CE%B7/

https://rotasapantaw.wordpress.com/wp-admin/post.php?post=8978&action=edit

Η σχέση μητέρας-βρέφους και η επίδρασή της στην ενήλικη ζωή του παιδιού

Η σχέση μητέρας-βρέφους και η επίδρασή της στην ενήλικη ζωή του παιδιού

Το βρέφος, αρχίζει να αναπτύσσει συναισθήματα από τη πρώτη στιγμή της ζωής του. Όντας αδύναμο, αναπτύσσει ισχυρό συναισθηματικό δεσμό με τη τροφό του γεγονός που αυξάνει τις πιθανότητες επιβίωσής του. Η διαρκής αυτή επαφή, η φροντίδα και η επίβλεψη προφυλάσσουν τα παιδιά από πολλούς κινδύνους. Επιπλέον, οι έντονες σχέσεις αγάπης κρατούν τα παιδιά για μεγάλο χρονικό διάστημα κοντά στους γονείς τους, δίνοντάς τους έτσι την ευκαιρία να μάθουν τις πολύπλοκες δεξιότητες που χρειάζονται οι άνθρωποι κατά τη διάρκεια της ζωής τους.
Η φάση της διαμόρφωσης του δεσμού ξεκινά από την 6η εβδομάδα της ζωής και μέχρι περίπου το 2ο έτος θα έχει ολοκληρωθεί η διαδικασία αυτή. Κατά τη φάση αυτή δημιουργείται ανάμεσα στη μητέρα και το βρέφος ένας από τους τρεις τύπους προσκόλλησης που περιγράφονται παρακάτω:
1. Ασφαλής Προσκόλληση
2. Απορριπτική Προσκόλληση
3. Αγχώδης Προσκόλληση

Όταν η στάση της μητέρας διακρίνεται από αποδοχή και ανταπόκριση στις ανάγκες του βρέφους με σταθερό και θετικό τρόπο και όταν παρέχει σιγουριά και υποστήριξη τότε αναπτύσσεται η ασφαλής προσκόλληση. Έτσι το παιδί μεγαλώνοντας γίνεται πιο ανεξάρτητο, νιώθει αισθήματα ασφάλειας και εμπιστοσύνης. Γίνεται άτομο με αυτοπεποίθηση και εκδηλώνει θετικά συναισθήματα. Εμπιστεύεται τους ανθρώπους, είναι κοινωνικό και συνεργάσιμο ενώ δημιουργεί ικανοποιητικές φιλίες. Ως ενήλικας πλέον είναι σε θέση να δημιουργεί μακροχρόνιους συναισθηματικούς δεσμούς, καλές φιλικές και συναδελφικές σχέσεις. Η αυτοπεποίθηση και η αυτογνωσία είναι δύο βασικά χαρακτηριστικά του ενώ συγχρόνως γνωρίζει τα συναισθήματά του και σέβεται τα συναισθήματα των άλλων.
Στον αντίποδα βρίσκεται η απορριπτική προσκόλληση. Η προσκόλληση αυτή δημιουργείται όταν η μητέρα έχει στάση ψυχρή, απορριπτική και άκαμπτη και δεν ανταποκρίνεται στις ανάγκες του βρέφους. Αυτό δημιουργεί το συναίσθημα του φόβου στο παιδί, όσον αφορά τις διαπροσωπικές του σχέσεις, καθώς επίσης μπορεί να το οδηγήσει σε έντονη –συναισθηματική- εξάρτηση από τους άλλους. Η έλλειψη εμπιστοσύνης είναι ιδιαίτερα χαρακτηριστική σε αυτή την κατηγορία ενώ παρουσιάζονται τα στοιχεία της επιφυλακτικότητας, ανυπακοής και επιθετικότητας. Επίσης αποφεύγονται οι ζεστές και κοντινές επαφές. Στην ενήλικη ζωή του εμφανίζει δυσκολία στην αποδοχή της αγάπης, φόβο και απόρριψη της ανάγκης για ζεστασιά και υποστήριξη. Αποφεύγει τόσο τις δεσμεύσεις, όσο και τη συναισθηματική εγγύτητα και οικειότητα, δίνοντας έμφαση στη συναισθηματική ανεξαρτησία του. Η χαμηλή αυτοεκτίμηση και αυτογνωσία είναι δύο βασικά χαρακτηριστικά του. Τέλος βιώνει αισθήματα φόβου ν’ αναγνωρίσει, να κατανοήσει και να σεβαστεί τα συναισθήματα των άλλων. Ως αντιστάθμιση στα συναισθηματικά του κενά είναι η έμφαση στην επαγγελματική επιτυχία.
Ο τελευταίος τύπος προσκόλλησης είναι η αγχώδης προσκόλληση. Εδώ η μητέρα δείχνει μια ασυνέπεια ως προς τη στάση της (άλλοτε είναι αρνητική και άλλοτε θετική). Είναι μια μητέρα με έλλειψη ευαισθησίας και αδιάκριτη στάση απέναντι στη ζωή του παιδιού της. Αυτό έχει ως συνέπεια το παιδί να νιώθει ανασφάλεια και άγχος, να έχει χαμηλή ενεργητικότητα και έντονη καταστροφικότητα. Είναι ένα παιδί που βρίσκεται σε μεγάλη εξάρτηση από τη μητέρα του, κυρίως, αλλά και από άλλα άτομα. Οι ενήλικες με αυτού του είδους προσκόλληση χαρακτηρίζονται από υπερευαισθησία στα αρνητικά συναισθήματα και
υπερβολική αγωνία, πίκρα, θυμό, απελπισία και δυστυχία στις δύσκολες περιόδους της ζωής τους. Εμφανίζουν έντονα ψυχοσωματικά προβλήματα ενώ η αυτοεκτίμησή τους είναι ιδιαίτερα χαμηλή. Η απαισιόδοξη στάση για τη ζωή και οι αρνητικές σκέψεις είναι πολύ χαρακτηριστικά στα άτομα αυτά. Η ανασφάλεια, η ζήλια, το έντονο άγχος και ο φόβος εγκατάλειψης διαποτίζουν τη ζωή των ατόμων αυτών.
Βλέπουμε λοιπόν πόσο πολύ επιδρά η πρώτη σημαντική σχέση της ζωής μας, αυτή με τη μητέρα μας, στις μετέπειτα σχέσεις μας. Πάντα στις σχέσεις μας με τους άλλους αναζητούμε αυτή την πρώτη, αρχέτυπη, κοινωνική εμπειρία Αυτά τα χαρακτηριστικά είναι δυνατόν να μεταβληθούν, ειδικά μετά από θετικές εμπειρίες που πιθανώς να προσφέρουν οι νέες σχέσεις στη ζωή μας, χωρίς ωστόσο, να εκλείπει ποτέ η επίδραση της πρώτης μας σχέσης, αυτής με τη μητέρα μας.
Αθηνά Νάσσου ψυχολόγος
http://psuxilogos.blogspot.gr/2012/05/blog-post.html

https://rotasapantaw.wordpress.com/wp-admin/post.php?post=8975&action=edit