Μία σύντομη επιστημονική ερμηνεία για την πανδημία βασισμένη στη Θεωρία του Δεσμού (Attachment Theory). Η Θεωρία του Δεσμού και η Κοινωνική Ρύθμιση των Συναισθήματων

Μία σύντομη επιστημονική ερμηνεία για τις ψυχολογικές αντιδράσεις των πολιτών στα μέτρα για την πανδημία. Γράφει ο Παιδοψυχολόγος Κωνσταντίνος ΔημάτηςΟι ψυχολογικές αντιδράσεις των πολιτών στα μέτρα της ελληνικής κυβέρνησης και στις οδηγίες του Εθνικού Οργανισμού Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ) για περιορισμό του ρυθμού μετάδοσης του Κορωνοϊού COVID-19: Μία σύντομη επιστημονική ερμηνεία βασισμένη στη Θεωρία του Δεσμού (Attachment Theory).Η Θεωρία του Δεσμού και η Κοινωνική Ρύθμιση των ΣυναισθήματωνΗ κοινωνική ρύθμιση των συναισθημάτων είναι πανανθρώπινο φαινόμενο1,2,3. Η αναζήτηση επαφής με το συνάνθρωπο, η επικοινωνία, η κοινωνική διάδραση, το φύσικο άγγιγμα και το χάδι, η αγκαλιά, δρουν κατευναστικά και αποδυναμώνουν τη διέγερση που προκαλούν οι επώδυνες ή αγχογόνες καταστάσεις. Οι επιστήμονες απέδειξαν πειραματικά ότι η παρουσία ενός αγαπημένου προσώπου και το κράτημα του χεριού κατά τη διάρκεια της προσμονής ενός δυσάρεστου ερεθίσματος, ασκεί μία πολύ ισχυρή ευεργετική επίδραση μειώνοντας σημαντικά το βαθμό ενεργοποίησης συγκεκριμένων περιοχών του εγκεφάλου. Οι περιοχές αυτές φαίνεται να είναι υπεύθυνες για τις συναισθηματικές αντιδράσεις ενός ατόμου όταν καλείται να διαχειριστεί απειλητικά ερεθίσματα.4,5Η πανδημία του Κορωνοϊού COVID-19 αποτελεί μία τεράστια απειλή για την υγεία μας και εξ ορισμού ανακινεί μέσα μας έντονα συναισθήματα αποχωρισμού, εγκατάλειψης και απώλειας. Απώλειας της καθημερινότητας μας, της ελευθερίας μας, της εργασίας μας, των κοινωνικών μας σχέσεων, των δεσμών με την ευρύτερη οικογένεια μας, της υγείας μας και τελικά φόβους για απώλεια της ίδιας της ανθρώπινης ζωής. Και στο φόβο, είμαστε φτιαγμένοι να απαντάμε αναζητώντας τα πρόσωπα εκείνα που θα μας καθησυχάσουν, θα μας παρηγορήσουν, θα σταθούν στο πλάι μας1.Αυτή η ανάγκη για αλληλεπίδραση και επαφή δεν είναι κάτι που μαθαίνεται στην πορεία της ζωής. Είναι εγγενής. Είμαστε σχεδιασμένοι εκ φύσεως να προσδενόμαστε στους άλλους. Μέσα από τα εκατομμύρια έτη φυσικής εξέλιξης που προηγήθηκαν της σημερινής εποχής, ο άνθρωπος έχει εξελίξει ένα περίπλοκο σύστημα συμπεριφοράς, αυτό του δεσμού (Αttachment Behavioral System), βασικός στόχος του οποίου είναι η επιβίωση· του ατόμου και κατ’ επέκταση του είδους μας1. Κατά τον σχηματισμό των πρωτόγονων ανθρώπινων κοινωνιών, η εγγύς συμβίωση των ανθρώπων σε μεγάλες οικογένειες και στις πρώτες κοινωνικές ομάδες προσέφερε ένα θεμελιώδες βιολογικό πλεονέκτημα, διασφαλίζοντας την προστασία των απογόνων από τα αρπακτικά και σαρκοφάγα ζώα1.Το Ψυχολογικό Παράδοξο της Πανδημίας του Κορωνοϊού COVID-19Η επίθεση του Κορωνοϊού COVID-19 δεν περιορίζεται μόνο στο αναπνευστικό μας σύστημα. Η προσπάθεια για ανάσχεση της εξάπλωσης του ιού καθιστά αναγκαία μία ριζική αλλαγή του τρόπου ζωής μας, συνάμα, όμως, απειλεί και κάτι εξίσου αν όχι πιο βαθύ· τις θεμελιώδεις μας άμυνες απέναντι στον κίνδυνο και τον φόβο. Η ψυχολογική κατάσταση που έχουμε εισέλθει ως πολίτες μιας χώρας που αντιμετωπίζει την απειλή του COVID-19 θα μπορούσε να θεωρηθεί ως ένα παράδοξο. Μοιάζει με το ακραίο δίλημμα που αντιμετωπίζει ένα μικρό παιδί που ξαφνικά συνειδητοποιεί ότι η μητέρα του έχει ήδη περάσει στο απέναντι πεζοδρόμιο και ανάμεσα τους παρεμβάλλεται ένας δρόμος ταχείας κυκλοφορίας. Ο κίνδυνος να χτυπηθεί από διερχόμενο αυτοκίνητο ενεργοποιεί αυτόματα το Σύστημα του Δεσμού. Το Σύστημα του Δεσμού με τη σειρά του κινητοποιεί τον οργανισμό προς αναζήτηση εγγύτητας με τη μητέρα. Αυτός είναι ο μηχανισμός με τον οποίο το παιδί είναι εξοπλισμένο από τη φύση για να απαντά στις απειλές. Η εξέλιξη του ανθρώπινου είδους αποφάσισε πριν εκατοντάδες χιλιάδες χρόνια για αυτό: στο φόβο, ο οργανισμός μας αντιδρά αυτόματα αναζητώντας εγγύτητα και επαφή με άλλα άτομα του ίδιου είδους. Αλλά στην προκειμένη περίπτωση, η αναζήτηση εγγύτητας και επαφής με τη φιγούρα του δεσμού, αντί να βοηθήσει, θα εκθέσει το άτομο σε ακόμη μεγαλύτερο κίνδυνο, αυτόν του τραυματισμού από αυτοκίνητο, ή, κατ΄αναλογίαν με τη σημερινή κατάσταση, αυτόν της μεγαλύτερης διασποράς του Κορονωϊού COVID-19.Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι αντιδράσεις στην ομάδα των ηλικιωμένων. Παρόλο που φαίνεται να κινδυνεύουν περισσότερο από τις υπόλοιπες ηλικιακές ομάδες από τα συμπτώματα που προκαλεί ο Κορωνοϊός, εντούτοις σε αρκετές περιπτώσεις δείξανε δυσκολία να ακολουθήσουν τις υποδείξεις των υγειονομικών αρχών. Ας μην ξεχνάμε, όμως, πως πολλοί από αυτούς έχουν περάσει ξανά από ακραίες συνθήκες, ακόμα και από συνθήκες πολέμου. Και κατάφεραν να επιβιώσουν χάρη στους δεσμούς με τους άλλους ανθρώπους και την αλληλεγγύη. Πόσο εύκολο είναι για όλους αυτούς τους ανθρώπους να προσαρμοστούν τώρα σε έναν άγνωστο εχθρό που απαιτεί ολική αναθεώρηση της άμυνας μας απέναντι στο φόβο; Πώς να προσαρμοστούν σε ένα περιβάλλον που διαφέρει ριζικά από το “περιβάλλον εξελικτικής προσαρμογής”6 στο οποίο γεννήθηκαν, μεγάλωσαν και προσαρμόστηκαν;Ψυχολογικές Επιπτώσεις της Καθολικής Απαγόρευσης της ΚυκλοφορίαςΤο θέμα δεν είναι μόνο η υιοθέτηση των μέτρων. Ακόμα και αν οι πολίτες υποστηρίξουν στο σύνολο τους τα μέτρα περιορισμού, ακόμα και αν η έκβαση είναι επιτυχής, που ελπίζουμε και πιστεύουμε ότι θα είναι, η ίδια η εφαρμογή των μέτρων για πολλές ημέρες, εβδομάδες, ή και μήνες, ελλοχεύει πολλούς και σοβαρούς κίνδύνους για την ψυχική υγεία του πληθυσμού της χώρας. Την ώρα που γράφεται η συγκεκριμένη εργασία, η κυβέρνηση έχει ανακοινώσει την καθολική απογόρευση κυκλοφορίας. Δεν είναι παράλογο να εικάσει κανείς ότι όσο πιο ψυχοπιεστική γίνεται η γενικότερη κατάσταση στην χώρα τόσο αναμένεται μία ραγδαία εξάπλωση των “ιών” του άγχους, του πανικού, των καταναγκασμών, της κατάθλιψης, της επιθετικότητας, της ενδοοικογενειακής βίας, της αποξένωσης και της μοναξιάς.Επιστρέφοντας στο προηγούμενο παράδειγμα μας, στα διερχόμενα αυτοκίνητα που παρεμβάλλονται ανάμεσα στο παιδί και στη μητέρα του, το ακραίο δίλημμα που έχει να αντιμετωπίσει το παιδί μοιάζει να καταλήγει σε ένα αδιέξοδο. Εδώ βρίσκεται το παράδοξο. Η προσέγγιση της μητρικής φιγούρας, η οποία σε φυσιολογικές συνθήκες λειτουργεί ως ασφαλής βάση (secure base)7 για το παιδί και κατευνάζει το φόβο του, στην προκειμένη περίπτωση αποτελεί την πηγή του κινδύνου! Στην προσπάθεια του παιδιού να την προσεγγίσει, τίθεται σε κίνδυνο η επιβίωση του. Το παιδί εγκλωβίζεται σε μία σύγκρουση προσέγγισης-αποφυγής της μητρικής φιγούρας, σύγκρουση στην οποία δε διαφαίνεται κάποια πιθανή διέξοδος. Να διασχίσει το δρόμο ισοδυναμεί με σοβαρή πιθανότητα τραυματισμού. Αλλά δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι το να παραμείνει μόνο του πίσω συνιστά επίσης μία σοβαρή υπαρξιακή απειλή. Πολλές φορές στον ανθρώπινο νου ο φόβος της μοναξιάς ίσως να μετράει περισσότερο από το φόβο της σωματικής υγείας.Φαινόμενα Ψυχικής ΑποδιοργάνωσηςΗ ανεπίλυτη σύγκρουση ανάμεσα σε δύο φόβους, ανάμεσα στην εγκατάλειψη και τον τραυματισμό, ή ανάμεσα στη μοναξιά και στην μόλυνση από τον Κορωνοϊό, μας φέρνει κοντά σε φαινόμενα ψυχικής αποδιοργάνωσης8 τα οποία ονομάζονται έτσι γιατί το άτομο στερείται μίας συνεκτικής και οργανωμένης στρατηγικής διαχείρισης του στρες. Έαν η υπερ- ενεργοποίηση των συναισθημάτων απέναντι στο φόβο αντιπροσωπεύει μία λύση μάχης (fight response), ενώ η απενεργοποίηση των συναισθημάτων προετοιμάζει τον οργανισμό για απόδραση από τον κίνδυνο (flight response), η αποδιοργάνωση στο σύστημα του δεσμού ταυτίζεται με την ύστατη λύση όταν όλα πια μοιάζουν χαμένα: την παράλυση από το φόβο (freeze)9,10. Όσο μεγαλύτερη η διάχυση της αποδιοργάνωσης τόσο οι επιλογές μοιάζουν τυχαίες και αποσπασματικές και η συνοχή της κοινωνικής ομάδας απειλείται σοβαρά.Η εξάπλωση του Κορωνοϊού – COVID-19 επιβάλλει ακραία μέτρα κοινωνικής απομόνωσης. Εύλογο είναι πως τα μέτρα αυτά δημιουργούν μία τεράστια ψυχολογική πίεση στο κοινωνικό σύνολο και την ίδια στιγμή αφαιρούν σημαντικό μέρος από τις διαθέσιμες πηγές ασφαλούς βάσης, από τους κρυφούς ρυθμιστές11 των διαπροσωπικών σχέσεων που είχε αναπτύξει μέχρι σήμερα ο κάθε πολίτης, ώστε να επανέρχεται σε τροχιά ψυχολογικής ασφάλειας στο τέλος της ημέρας. Από την άλλη πλευρά, δεν τίθεται αμφιβολία ότι τα μέτρα είναι αναγκαία. Χωρίς την εφαρμογή των μέτρων, ο καθένας μας μοιάζει ευάλωτος σαν ένα παιδί που στέκεται μόνο του, έτοιμο να διασχίσει ένα δρόμο ταχείας κυκλοφορίας. Καθώς, όμως οι μέρες απομόνωσης θα αυξάνονται, αναμένονται να εκδηλωθούν συχνά φαινόμενα αποδιοργάνωσης· στιγμές, δηλαδή, όπου οι διαθέσιμες στρατηγικές αντιμετώπισης της κρίσης θα μοιάζουν μη λειτουργικές, ενώ η απουσία διαθέσιμων υποστηρικτικών δικτύων θα αφήνει ένα κενό.Κοινωνικές Πολιτικές Σχεδιασμένες να Ανταποκριθούν στις Διαφορικές Στρατηγικές Διαχείρισης του ΦόβουΚαι εδώ ακριβώς έγκειται και ο ρόλος της πολιτείας. Να παρέχει ψυχοκοινωνικές υπηρεσίες και υποστηρικτικά δίκτυα για τους πολίτες που θα υποκαταστήσουν για όσο διάστημα χρειαστεί αυτό που απωλέσανε με την πανδημία. Δομές διασύνδεσης με εξειδικευμένες παρεμβάσεις που θα φθάσουν σε κάθε σπίτι, που θα αγκαλιάσουν όλους τους πολίτες ανεξαιρέτως, και όχι μόνο υπηρεσίες που θα αναμένουν πότε θα επικοινωνήσει ο πολίτης μαζί τους. Όσο πολύτιμες και αν είναι οι τελευταίες, κάποιοι από τους συμπολίτες μας μπορεί να έχουν ήδη μεταβεί στο στάδιο της αποδιοργάνωσης, κατά το οποίο η αναζήτηση βοήθειας μπορεί να φαντάζει στα μάτια τους μάταιη.Για μία επιτυχημένη στρατηγική των υγειονομικών αρχών για τον περιορισμό της εξάπλωσης του Κορωνοϊού COVID-19, η διαφορετική στάση του κάθε πολίτη απέναντι στο φόβο – και όχι απλά και μόνο η απειθαρχία ή ανοησία – αποτελεί κρίσιμο παράγοντα και πρέπεινα ληφθεί σοβαρά υπόψη. Το μήνυμα των αρμοδίων αρχών πρέπει να είναι διατυπωμένο με τρόπο που θα ενισχύει την ικανότητα του κοινωνικού συνόλου να προσαρμοστεί στις ακραίες συνθήκες μέσα από:• Την ενεργητική κινητοποίηση των πολιτών για δημιουργική δράση και την αίσθηση ότι αποκτούν έλεγχο της κατάστασης σε αντίθεση με την ακινητοποίηση και παράλυση που προκαλεί η αγωνία και ο τρόμος ή η ενοχή,• Την αναγνώριση ότι οι πολίτες με τη δράση τους μπορούν να συνεισφέρουν στο κοινωνικό σύνολο και να κάνουν τη διαφορά,• Τη συνειδητοποίηση ότι είναι πολύτιμα μέλη ενός αναπόσπαστου και αλληλέγγυου συνόλου και ότι συμμετέχουν ισότιμα στην ικανότητα ολόκληρης της κοινωνικής ομάδας να επιβιώσει. Ότι η διαφορετικότητα του κάθε μέλους είναι πραγματικά ωφέλιμη και προσθέτει πιθανότητες επιτυχίας του εγχειρήματος,• Την παρουσίαση συγκεκριμένων εναλλακτικών και τεχνολογικών τρόπων για το πώς, σε συνθήκες περιορισμού και απομόνωσης, θα διατηρηθούν και θα διαφυλαχθούν οι ζωτικοί δεσμοί αγάπης, ιδιαίτερα για τους πιο μοναχικούς και ευάλωτους συμπολίτες μας,• Την προώθηση πρακτικών τρόπων κατευνασμού (ασκήσεις χαλάρωσης, άθληση, δραστηριότητες που αποφορτίζουν) για τα άτομα που τείνουν να απενεργοποιούν και να απαξιώνουν τα συναισθήματα άγχους και ευαλωτότητας όταν βρίσκονται αντιμέτωπα με το φόβο,• Την προώθηση συνεχούς διαθεσιμότητας υποστηρικτικών δικτύων και δομών για όλους, αλλά και για τα άτομα που τείνουν να υπερ-ενεργοποιούν τη συναισθηματική τους έκφραση, όταν βρίσκονται αντιμέτωπα με το φόβο.Η Ασφάλεια μου Προϋποθέτει τη δική σου ΑσφάλειαΤις τελευταίες δεκαετίες, παρατηρήθηκε αύξηση των ανισοτήτων στις δυτικές κοινωνίες. Ανάμεσα στις αρνητικές συνέπειες ήταν η κυριαρχία μίας διάχυτης καχυποψίας, μιας ρήξης της εμπιστοσύνης μεταξύ των ομάδων, αλλά και μεταξύ των κοινωνικών ομάδων και της πολιτείας, μία εκθετική διασπορά καθημερινών φαινομένων αποξένωσης, εγωισμού και παθολογικού ναρκισσισμού12. Η κρίση που πυροδοτεί σήμερα η πανδημία, ας γίνει η μεγάλη ευκαιρία να φτάσουμε σε μία συνειδητοποιημένη κοινωνία, μία κοινωνία που στοχάζεται και αυτο-στοχάζεται. Μία κοινωνία στην οποία θα έχουμε όλοι αφομοιώσει σε ένα νέο τρόπο ζωής μία βασική αρχή επιβίωσης: η φυσική και ψυχολογική ασφάλεια του κάθε μέλους και της κάθε ομάδας του κοινωνικού συνόλου προϋποθέτουν την ασφάλεια όλων των υπολοίπων χωρίς καμία εξαίρεση. Μία τέτοιου είδους συνειδητοποίηση είναι αδύνατο να επιτευχθεί μέσα σε κλίμα αβεβαιότητας ή πανικού, παρά μονάχα σε μία πολιτεία που επανορθώνει τους διαρηγμένους δεσμούς και λειτουργεί ως ασφαλής βάση για όλους τους ανθρώπους της.”Κανένας άνθρωπος δεν είναι νησί, ένα ακέραιο σύμπαν από μόνος του· κάθε άνθρωπος είναι κομμάτι της Ηπείρου, μέρος της στεριάς· αν ένα σβολαράκι γης παρασυρθεί από τη Θάλασσα, η Ευρώπη μικραίνει, το ίδιο όπως κι αν παρασυρθεί ένα Ακρωτήρι, το ίδιο όπως κι αν παρασυρθεί το αρχοντικό των φίλων σου, ή και το δικό σου ακόμα· του κάθε ανθρώπου ο θάνατος εμένα λιγοστεύει, γιατί εγώ είμαι δεμένος με την Ανθρωπότητα. Γι’ αυτό ποτέ μη στείλεις να σου πουν για ποιον χτυπά η καμπάνα· για σένα χτυπά.”- John Donne*Ο Kωνσταντίνος Δημάτης είναι Κλινικός Παιδοψυχολόγος (MSc), Υποψήφιος Διδάκτορας Τμήμα Ψυχολογίας, Α.Π.Θ.Πηγή: https://www.voria.gr/article/i-pandimia-tou-koronoiou-ke-i-psichologikes-antidrasis-tou-plithismouΓια την ομάδα Θετική Διαπαιδαγώγηση https://www.facebook.com/groups/413784475468424/files/Για την ομάδα Ενσυναίσθηση και Ενήλικες https://www.facebook.com/groups/1693466814247893/files/

100 δραστηριότητες για παιδιά (αντί για τηλεόραση και οθόνες)

Όταν ήμουν παιδί και είχα ελεύθερο χρόνο, έπαιζα με τα παιχνίδια μου και τις κούκλες μου ή αν είχε καλό καιρό κατέβαινα για κρυφτό και λάστιχο στην αυλή.

Τα περισσότερα σημερινά παιδιά (συμπεριλαμβανομένων και των δικών μου) προτιμούν – αντί για οποιαδήποτε άλλη δραστηριότητα – να περνούν τον ελεύθερο χρόνο τους μπροστά σε κάποιου είδους οθόνη: Τηλεόραση, κινητό, τάμπλετ ή υπολογιστή.

Γιατί τα παιδιά κολλάνε στις οθόνες;

Δεν μου προκαλεί εντύπωση φυσικά που τα παιδιά κολλάνε στις οθόνες. Ο τρόπος ζωής έχει αλλάξει και τα παιδιά δεν μπορούν να ξεχυθούν μόνα τους έξω για παιχνίδι – τουλάχιστον όχι στις μεγάλες πόλεις. Εμείς οι γονείς δουλεύουμε πολύ και τις λίγες ώρες που είμαστε στο σπίτι… τι να πρωτοκάνουμε;

Από την άλλη η τηλεόραση, το τάμπλετ, το κινητό και οι συσκευές μαγνητίζουν τα παιδιά. Τα παιδιά, απλώς δεν μπορούν να αντισταθούν.

Φυσικά αυτό δεν είναι τυχαίο. Οι εφαρμογές και τα παιχνίδια, έχουν ενσωματωμένες τεχνολογίες και κώδικα που προκαλούν εκρήξεις ντοπαμίνης και κρατάνε τα παιδιά (αλλά τους μεγάλους) κολλημένους στην οθόνη.

Όταν αφήσουμε κάτω τη συσκευή, αρχίζει και παράγεται κορτιζόλη που αυξάνει το επίπεδο του άγχους μας. Ο μόνος τρόπος για να ηρεμήσουμε είναι να ξαναπιάσουμε τη συσκευή.

Όλα αυτά δεν τα λέω για να δαιμονοποιήσω τις οθόνες. Εγώ προσωπικά δε θα ήθελα να ζω σε καμία εποχή άλλη από τη σημερινή και δεν αλλάζω τις οθόνες και το internet μου με τίποτα! Αλλά το θέμα των οθονών τουλάχιστον σε ό,τι αφορά τα παιδιά θέλει προσοχή.

Τι μπορούμε να κάνουμε ως γονείς;

Ως γονείς οφείλουμε πρώτον να δίνουμε το καλό παράδειγμα, δεύτερον να προσφέρουμε εναλλακτικές για να απομακρυνθούν τα παιδιά από τις συσκευές και τρίτον να βάζουμε όρια, γιατί τις περισσότερες φορές δεν μπορούν να το κάνουν από μόνα τους.

Αυτός είναι ο λόγος που έγραψα το σημερινό post! Σήμερα λοιπόν θα προτείνω όχι μία, όχι δύο, αλλά 100 διασκεδαστικές δραστηριότητες για παιδιά που δεν συμπεριλαμβάνουν τηλεόραση και οθόνες.

Κάποιες από τις παρακάτω δραστηριότητες απαιτούν τη συμμετοχή γονέων και κάποιες όχι. Παρ’ όλα αυτά θα βρείτε 100 επιλογές για να περνάτε ακόμα πιο ευχάριστες και δημιουργικές στιγμές μακριά από την τηλεόραση, τα ηλεκτρονικά παιχνίδια και τις οθόνες!

Πάμε να τις δούμε:

100 διασκεδαστικές δραστηριότητες για παιδιά

1. Παίξτε κουκλοθέατρο με κούκλες που θα φτιάξετε από κάλτσες και παλιά υφάσματα.

2. Φτιάξτε σκιές ζώων με τα χέρια σας.

3. Κάντε αγώνες ισορροπίας τοποθετώντας ένα μαξιλάρι ή ένα βιβλίο στο κεφάλι σας.

4. Κατασκευάστε ένα πύργο από τραπουλόχαρτα.

5. Δείξτε στα παιδιά ποια ήταν τα αγαπημένα παιχνίδια των δικών σας παιδικών χρόνων.

100 δραστηριότητες για παιδιά (αντί για τηλεόραση και οθόνες)

6. Παίξτε μαξιλαροπόλεμο.

7. Κάντε κατασκευές με τουβλάκια.

8. Φτιάξτε κούκλες από χαρτί.

9. Φτιάξτε τα δικά σας κόμικ.

10. Εκδώστε μια εφημερίδα με τα νέα της οικογένειας.

11. Δείξτε στα παιδιά φωτογραφίες των δικών σας παιδικών χρόνων.

12. «Ανεβάστε» μια παράσταση με μαγικά κόλπα.

13. Πηγαίνετε μία βόλτα στη φύση για να μαζέψετε λουλούδια.

100 δραστηριότητες για παιδιά (αντί για τηλεόραση και οθόνες)

14. Αποξηράνετέ κάποια από τα λουλούδια που μαζέψατε.

15. Παίξτε «Να μην αφήσω το μπαλόνι να ακουμπήσει το πάτωμα». Τα μεγαλύτερα παιδιά μπορούν να το παίξουν με 2 ή περισσότερα μπαλόνια ταυτόχρονα.

16. Φτιάξτε καραβάκια και αεροπλανάκια από χαρτί.

17. Κοιτάξτε έξω από το παράθυρο και γράψτε ή ζωγραφίστε ότι βλέπετε.

18. Βγάλτε αστείες φωτογραφίες.

19. Συγκεντρώστε ρούχα, παπούτσια και παιχνίδια που δεν χρειάζεστε πια με σκοπό να τα δωρίσετε.

20. Φτιάξτε κολιέ από ζυμαρικά (πένες, κοραλάκια κλπ) ή από ποπ-κορν.

21. Κάντε μία χορογραφία και τραβήξτε τη σε βίντεο.

22. Φτιάξτε όλοι μαζί ατομικές πίτσες με τα υλικά της επιλογής σας.

100 δραστηριότητες για παιδιά (αντί για τηλεόραση και οθόνες)

23. Φτιάξτε τη δική σας σκηνή με σεντόνια και κουβέρτες.

24. Παίξτε τρίλιζα.

25. «Ζωγραφίστε» κάτι στην πλάτη του άλλου και αφήστε τον να μαντέψει τι σχεδιάσατε.

26. Ανακαλύψτε νέα μέρη στο χάρτη και διαβάστε περισσότερα για αυτά.

27. Παίξτε κυνήγι θησαυρού μέσα στο σπίτι. (κλικ για να διαβάσετε οδηγίες)

28. Επιλέξετε ένα γράμμα και βρείτε αντικείμενα μέσα στο σπίτι που ξεκινάνε από αυτό το γράμμα.

29. Ανεβάστε τη δική σας θεατρική παράσταση.

30. Δημιουργείστε κατασκευές με υλικά που προορίζονται για τον κάδο της ανακύκλωσης.

31. Ζωγραφίστε τα πορτρέτα των μελών της οικογένειας.

32. Παίξτε με παζλ.

33. Δείτε παλιά οικογενειακά βίντεο.

34. Φτιάξτε ζωγραφιές που θα κορνιζάρετε και θα κρεμάσετε στον τοίχο.

35. Μετατρέψτε το σπίτι σας σε spa: Βάλτε χαλαρωτική μουσική, κάντε μάσκα ομορφιάς, κάντε μασάζ κλπ.

36. Γράψτε γράμμα (από τα κανονικά) σε αγαπημένα πρόσωπα που μένουν μακριά και πηγαίνετε να τα ταχυδρομήσετε.

37. Λύστε σταυρόλεξα και γρίφους για παιδιά.

38. Γράψτε και ηχογραφήστε το δικό σας τραγούδι.

39. Φτιάξτε τη δική σας μυστική οικογενειακή χειραψία.

40. Παίξτε κρεμάλα.

41. Φυτέψτε φακές σε ένα κεσεδάκι από γιαούρτι.

42. Διαβάστε ένα βιβλίο και ξεκινήστε ημερολόγιο ανάγνωσης. (κλικ για να κατεβάσετε το δικό μας ημερολόγιο ανάγνωσης δωρεάν)

100 δραστηριότητες για παιδιά (αντί για τηλεόραση και οθόνες)

43. Πηγαίνετε για bowling ή παίξτε στο σπίτι με άδεια μπουκάλια από νερό.

44. Παίξτε όνομα, ζώο, πράγμα. (Μπορείτε να προσθέσετε περισσότερες κατηγορίες από τις κλασσικές π.χ. παιχνίδι, ταινία.. για να γίνει πιο διασκεδαστικό και ενδιαφέρον το παιχνίδι!)

45. Φτιάξτε κολάζ με τα αγαπημένα σας ζώα, χρώματα, φαγητά, ταινίες κ.τ.λ. από αποκόμματα περιοδικών.

46. Διοργανώστε talent show.

47. Πηγαίνετε μία βόλτα με τα ποδήλατα.

48. Αναπαραστήστε σκηνές από την αγαπημένη σας ταινία.

49. Κάντε τη δική σας ραδιοφωνική εκπομπή και ηχογραφήστε την για να τη στείλετε στους παππούδες, στους νονούς κλπ.

50. Πηγαίνετε για πικνίκ σε ένα κοντινό πάρκο.

51. Κάντε πικνίκ στο σαλόνι.

52. Παίξτε παιχνίδια με τράπουλα.

53. Παίξτε κουτσό.

54. Σκαρώστε μία αθώα φάρσα σε ένα μέλος της οικογένειας.

55. Παίξτε το παιχνίδι των χωρών. π.χ η Δευτέρα μπορεί να είναι η μέρα της Γαλλίας: Φτιάξτε Γαλλικό φαγητό, δείτε Γαλλική ταινία, ακούστε Γαλλική μουσική.

56. Ξεκινήστε το σύστημα διαχείρισης χρημάτων με τα 3 βάζα.

57. Κάντε πειράματα χημείας και φυσικής.

58. Δείξτε στα παιδιά τις φωτογραφίες τους από τότε που ήταν μωρά.

59. Παίξτε με πλαστελίνη.

100 δραστηριότητες για παιδιά (αντί για τηλεόραση και οθόνες)

60. Βάλτε μουσική, τραγουδήστε και χορέψτε στο ρυθμό.

61. Συνδυάστε τη διασκέδαση με την ισορροπημένη διατροφή, φτιάχνοντας πολύχρωμα smoothies με φρούτα και λαχανικά της εποχής και δίνοντάς τους ευφάνταστα ονόματα.

62. Φτιάξτε το δικό σας φυτολόγιο.

63. Επισκεφθείτε παππούδες, θείους-θείες ή φίλους που μένουν κοντά.

64. Παίξτε επιτραπέζια.

65. Δημιουργήστε το δικό σας επιτραπέζιο παιχνίδι.

66. Μαγειρέψτε ένα πιάτο διεθνούς κουζίνα (ή παραγγείλτε απ’ έξω)

67. Πηγαίνετε στην κοντινή σας δανειστική βιβλιοθήκη για βιβλία.

68. Ακούστε ένα audio book.

69. Πηγαίνετε βόλτα το σκύλο (ή το σκύλο του γείτονα).

100 δραστηριότητες για παιδιά (αντί για τηλεόραση και οθόνες)

70. Πηγαίνετε σινεμά.

71. Δείτε ταινία στο σπίτι (να ποιες είναι οι 30 top αγαπημένες μας ταινίες για όλη την οικογένεια).

72. Φτιάξτε «δοκό ισορροπίας», ακουμπώντας στο πάτωμα ένα σχοινάκι. Ζητήστε στα παιδιά να περπατήσουν στη δοκό χωρίς να πέσουν.

73. Παίξτε μπάσκετ με μια άδεια κούτα και μπάλα που έχετε φτιάξει από εφημερίδα.

74. Παίξτε το βάζο με τις ερωτήσεις.

75. Φτιάξτε μία γιγάντια μολυβοθήκη για να οργανώσετε όλη τη γραφική ύλη76. Διοργανώστε ένα ανοιξιάτικο κυνήγι θησαυρού. Θέλετε να σας στείλω το δικό μας για εκτύπωση; Συμπληρώστε την παρακάτω φόρμα. Θα γραφτείτε στις δωρεάν ενημερώσεις μου ώστε να μη χάνετε ποτέ τίποτα και θα σας στείλω το κυνήγι ως δώρο καλωσορίσματος:ΘΕΛΩ ΤΟ ΚΥΝΗΓΙ!

77. Μεταμφιεστείτε και παίξτε παιχνίδια ρόλων.

78. Γεμίστε το σπίτι με μπαλόνια! (να τα top μυστικά μου για φούσκωμα μπαλονιών)

79. Διοργανώστε βραδιά καραόκε.

80. Πηγαίνετε σε escape room για παιδιά.

81. Φτιάξτε το δικό σας escape room στο σπίτι.

82. Πηγαίνετε να δείτε ένα αθλητικό γεγονός από κοντά.

83. «Μαγειρέψετε» με υλικά που θα βρείτε στη φύση. Φτιάξτε «λαχταριστά πιάτα» από φύλλα, λουλούδια, χώμα, καρπούς και ξυλαράκια.

84. Φτιάξτε κέικ.

85. Θυμηθείτε ιστορίες από παλιά.

86. Φτιάξτε αστεία αξεσουάρ από χαρτί (μάσκες, καπέλα, γυαλιά) και φορέστε τα.

87. Γράψτε γράμματα ο ένας στον άλλον και ανοίξτε τα σε έναν μήνα, σε ένα χρόνο κλπ.

88. Φυτέψτε σπόρους σε γλάστρα στο μπαλκόνι.

100 δραστηριότητες για παιδιά (αντί για τηλεόραση και οθόνες)

89. Κάντε μια ζωγραφιά για τη δασκάλα (ή τον δάσκαλο).

90. Ξεκινήστε ημερολόγιο.

91. Διαβάστε δυνατά ο ένας στον άλλον.

92. Στήστε ένα εστιατόριο/σχολείο/πάρτυ για τα λούτρινα κουκλάκια.

93. Κολλήστε χαρτάκια post it σε οτιδήποτε αρχίζει από Άλφα ή Βήτα κλπ.

94. Επισκεφτείτε ένα μουσείο.

95. Φτιάξτε κουκολοθεάτρο και ανεβάστε μια παράσταση.

96. Μετατρέψτε μια κούτα σε σπίτι, κουκλόσπιτο, γκαράζ, καράβι, διαστημόπλοιο κλπ.

100 δραστηριότητες για παιδιά (αντί για τηλεόραση και οθόνες)

97. Φτιάξτε τις δικές σας πολύχρωμες κηρομπογιές από παλιές ή περισσευούμενες.

98. Σκεπάστε το τραπέζι της κουζίνας με ένα σεντόνι και μετατρέψτε το σε φρούριο.

99. Φτιάξτε σάντουιτς δύο χρωμάτων.

100. Μην κάνετε τίποτα. Και μην προτείνετε τίποτα! Κανένα παιδί δεν πέθανε από την βαρεμάρα. Ίσα ίσα, η βαρεμάρα κάνει καλό! Αν τα παιδιά επιμένουν ότι δεν έχουν να κάνουν ΤΙΠΟΤΑ μα ΤΙΠΟΤΑ και πεθαίνουν (μαμά σε παρακαλώ, δεν έχω τι να κάνω!) προτείνετέ τους να σας βοηθήσουν στις δουλειές του σπιτιού. Τότε σίγουρα θα σκεφτούν κάτι άλλο να κάνουν!

Πέρα από την πλάκα όμως, αν παραμείνετε σταθεροί στην απόφασή σας να βάλετε περιορισμό στο ωράριο των οθονών, τα παιδιά αργά ή γρήγορα θα αρχίσουν να σκέφτονται ιδέες.

H Kim Raver λέει ότι είναι σημαντικό να αφήνουμε τα παιδιά να βαριούνται πού και πού. Έτσι μαθαίνουν να γίνονται δημιουργικά. Και δεν θα μπορούσα να συμφωνήσω περισσότερο!

Η δημιουργικότητά των παιδιών (που προσωρινά μπορεί να έχει πέσει σε χειμερία νάρκη) θα ξυπνήσει. Και θα αρχίσουν να σκέφτονται όχι μόνο 100, αλλά 1100 ιδέες για δραστηριότητες χωρίς τηλεόραση, ηλεκτρονικά και οθόνες. https://www.aspaonline.gr/drastiriotites-paidia-anti-tileorasi-othones/?fbclid=IwAR14A8PsqtiST8co_2RsWjWPWle0esLzLGxD1GeGIAs3Y67TTBvbrnyG3x0

Θεωρία «ανθρώπινων αναγκών» Σύμφωνα με τη θεωρία του Maslow

Θεωρία «ανθρώπινων αναγκών»
Σύμφωνα με τη θεωρία του Maslow όλοι οι άνθρωποι χαρακτηρίζονται από βασικές
ανάγκες οι οποίες βρίσκονται σε ιεραρχική σχέση μεταξύ τους. Όταν, για παράδειγμα,
ικανοποιείται μια ανάγκη που βρίσκεται σε χαμηλή θέση στην πυραμίδα, τότε
δημιουργείται η ανάγκη για την ικανοποίηση της αμέσως ιεραρχικά υψηλότερης. ‘Όταν
ικανοποιηθεί και η δεύτερη, αρχίζει η προσπάθεια για την ικανοποίηση της αμέσως
ιεραρχικά υψηλότερης και η προσπάθεια αυτή συνεχίζεται μέχρι την απόλυτη ικανοποίηση.
Είναι σαφές ότι λίγοι άνθρωποι καταφέρνουν να φτάσουν στο υψηλότατο σημείο της
ιεραρχίας αυτής (αυτοπραγμάτωση).
Η ιεραρχία λοιπόν των ανθρώπινων αναγκών σύμφωνα με τον Maslow είναι η εξής:
Φυσιολογικές ανάγκες, Ανάγκες ασφάλειας (ή σιγουριάς), Κοινωνικές ανάγκες, Ανάγκες
εκτίμησης (ή αναγνώρισης), Ανάγκες για αυτοπραγμάτωση (Μπουραντάς,2005).
Ο Maslow υποστηρίζει ότι ο βαθμός ικανοποίησης των αναγκών αποτελεί το βασικό μοχλό
κινητοποίησης των εργαζομένων στην παραγωγική διαδικασία με συνέπεια εκείνοι οι
οποίοι δεν νιώθουν ότι έχουν καλύψει τις ανάγκες τους να κινητοποιούνται περισσότερο σε
σχέση με τους υπόλοιπους. Το δεδομένο αυτό οι ηγέτες οφείλουν να το λαμβάνουν υπόψη
τους, προκειμένου να δημιουργήσουν συνθήκες ενεργοποίησης και κινητοποίησης των
συνεργατών τους στους χώρους δουλειάς.

ΜΕΛΙ ΚΑΙ ΚΑΝΕΛΑ ΤΟ ΚΑΛΥΤΕΡΟ ΦΑΡΜΑΚΟ

Καρδιοπάθεια

Κάντε μια πάστα από μέλι και κανέλα σε σκόνη, απλώστε την πάνω στο ψωμί, αντί για μαρμελάδα και να την τρώτε τακτικά για το πρόγευμα. Μειώνει τη χοληστερόλη στις αρτηρίες και σώζει από καρδιακή προσβολή.

Επίσης όσοι είχαν ήδη μια καρδιακή προσβολή, αν κάνουν αυτή τη διαδικασία καθημερινά, θα τους βοηθήσει να μην ξαναπάθουν. Η τακτική χρήση της πιο πάνω διαδικασίας βοηθά στη σωστή λειτουργία της αναπνοής και δυναμώνει τους παλμούς της καρδιάς. Όσο μεγαλώνουμε, οι αρτηρίες και οι φλέβες χάνουν την ευελιξία τους και φράζουν. Το μέλι και η κανέλα αναζωογονούν τις αρτηρίες και τις φλέβες.

Αρθρίτιδα

Ασθενείς με αρθρίτιδα, μπορούν να λαμβάνουν καθημερινά, πρωί και βράδυ, ένα φλιτζάνι ζεστό νερό με δύο κουταλιές μέλι και ένα μικρό κουταλάκι του γλυκού σκόνη κανέλας. Εάν λαμβάνεται τακτικά, ακόμη και οι χρόνιες αρθρίτιδες μπορεί να θεραπευτούν.

Σε μια πρόσφατη έρευνα που διεξήχθη στο Πανεπιστήμιο της Κοπεγχάγης, διαπιστώθηκε ότι όταν οι γιατροί φρόντιζαν τους ασθενείς τους με ένα μείγμα από μια κουταλιά της σούπας μέλι και μισό κουταλάκι του γλυκού κανέλα σε σκόνη πριν από το πρωινό, διαπίστωσαν ότι μέσα σε μια εβδομάδα, από τα 200 άτομα που είχαν υποστεί την φροντίδα, σχεδόν 73 ασθενείς είχαν εντελώς απαλλαγεί από τον πόνο και μέσα σε ένα μήνα, κυρίως όλοι οι ασθενείς που δεν μπορούσαν να περπατήσουν ή να μετακινηθούν, εξαιτίας της αρθρίτιδας, άρχισαν να περπατάνε χωρίς πόνο.

Κυστίτιδα

Πάρτε δύο κουταλιές της σούπας σκόνη κανέλας και ένα κουταλάκι του γλυκού μέλι σε ένα ποτήρι χλιαρό νερό και πιείτε το. Καταστρέφει τα μικρόβια στην ουροδόχο κύστη.

Πονόδοντος

Κάντε μια πάστα από ένα κουταλάκι του γλυκού κανέλα σε σκόνη και πέντε κουταλάκια του γλυκού μέλι και απλώστε την στο δόντι που σας πονάει. Μπορείτε να το απλώνετε τρεις φορές την ημέρα μέχρι το δόντι να σταματήσει να σας πονά.

Χοληστερόλη

Δύο κουταλιές της σούπας μέλι και τρία κουταλάκια του γλυκού κανέλα σε σκόνη, αναμιγμένα σε 456 γραμμάρια νερού τσαγιού, που χορηγείται σε έναν ασθενή χοληστερόλης, έδειξε ότι μειώνει το επίπεδο της χοληστερόλης στο αίμα κατά 10% μέσα σε δύο ώρες.

Όπως αναφέρεται και στους ασθενείς αρθρίτιδας, εάν λαμβάνεται τρεις φορές την ημέρα, κάθε χρόνια χοληστερόλη θεραπεύεται. Σύμφωνα με τις πληροφορίες στο εν λόγω περιοδικό, το αγνό μέλι όταν λαμβάνεται με φαγητό ανακουφίζει από την χοληστερόλη.

Κρυολόγημα

Αυτοί που πάσχουν από κοινά ή σοβαρά κρυολογήματα πρέπει να λαμβάνουν μια κουταλιά της σούπας χλιαρό μέλι με 1/4 κουτάλι κανέλα σε σκόνη καθημερινά, για τρεις ημέρες. Η διαδικασία αυτή θα θεραπεύσει περισσότερο τον χρόνιο βήχα, το κρυολόγημα και θα καθαρίσει τα ιγμόρεια.

Διαταραχές στομάχου

Όταν το μέλι λαμβάνεται με σκόνη κανέλας θεραπεύει τον πόνο στο στομάχι και επίσης καθαρίζει τα έλκη του στομάχου από τη ρίζα.

Αέρια στομάχου (φουσκώματα)

Σύμφωνα με τις μελέτες που έγιναν στην Ινδία και την Ιαπωνία, έδειξαν ότι αν το μέλι λαμβάνεται με κανέλα σε σκόνη το στομάχι απαλλάσσεται

από τα αέρια.

Ανοσοποιητικό σύστημα

Καθημερινή χρήση του μελιού και σκόνης κανέλας δυναμώνει το ανοσοποιητικό σύστημα και προστατεύει τον οργανισμό από βακτήρια και ιούς. Οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι το μέλι έχει διάφορες βιταμίνες και σίδηρο σε μεγάλες ποσότητες. Η συνεχής χρήση του μελιού δυναμώνει τα λευκά αιμοσφαίρια του αίματος για την καταπολέμηση των βακτηριδίων και των ιών.

Δυσπεψία

Κανέλα σε σκόνη αναμιγμένη με δύο κουταλιές της σούπας μέλι όταν ληφθεί πριν το φαγητό ανακουφίζει και χωνεύεται το βαρύ γεύμα.

Γρίπη

Ένας επιστήμονας στην Ισπανία απόδειξε ότι το μέλι περιέχει ένα φυσικό συστατικό το οποίο σκοτώνει τα μικρόβια γρίπης και σώζει τον ασθενή από γρίπη.

Μακροβιότητα

Τσάι από μέλι και λίγη κανέλα σε σκόνη, όταν λαμβάνεται τακτικά, προλαμβάνει τη φθορά του γήρατος. Πάρτε τέσσερις κουταλιές μέλι, ένα κουτάλι σκόνη κανέλας και τρία φλιτζάνια χλιαρό νερό. Πίνετε 1/4 φλιτζανιού, τρεις με τέσσερις φορές την ημέρα..

Ακμή

Τρεις κουταλιές της σούπας μέλι και ένα κουταλάκι του γλυκού κανέλα σε σκόνη πάστα. Εφαρμόστε αυτήν την πάστα για τα σπυράκια πριν από τον ύπνο και ξεπλύνετε το επόμενο πρωί με χλιαρό νερό. Εάν γίνεται καθημερινά για δύο εβδομάδες, αφαιρεί τα σπυράκια από τη ρίζα.

Παθήσεις του δέρματος

Εφαρμόστε μέλι και κανέλα σε σκόνη σε ίσα μέρη στις περιοχές που χρήζουν θεραπείας. Έκζεμα, λειχίνες και σε όλους τους τύπους των λοιμώξεων του δέρματος.

Αδυνάτισμα

Καθημερινά το πρωί, μισή ώρα πριν από το πρωινό με άδειο στομάχι και το βράδυ, πριν τον ύπνο, πιείτε μέλι και κανέλα σε σκόνη βρασμένα σε ένα φλιτζάνι νερό. Εάν λαμβάνεται τακτικά, μειώνει το βάρος ακόμη και στο πιο παχύσαρκο άτομο. Επίσης, πίνοντας αυτό το μίγμα τακτικά, δεν επιτρέπει στο λίπος να συσσωρευτεί στο σώμα, ακόμη και αν κάποιος ακολουθεί διατροφή πλούσια σε θερμίδες.

Κούραση

Πρόσφατες μελέτες έχουν δείξει ότι η περιεκτικότητα σε σάκχαρα του μελιού είναι πιο χρήσιμα παρά επιβλαβή στην αντοχή του σώματος. Ηλικιωμένοι που παίρνουν μέλι και κανέλα σε σκόνη σε ίσα μέρη, έχουν μεγαλύτερη εγρήγορση και ευελιξία.

Ο Δρ Milton, ο οποίος έχει κάνει την έρευνα, λέει ότι η μισή κουταλιά της σούπας μέλι που λαμβάνεται σε ένα ποτήρι νερό και πασπαλισμένα με λίγη κανέλα σε σκόνη, που λαμβάνονται καθημερινά μετά το βούρτσισμα των δοντιών και το απόγευμα, περίπου στις 15:00 μ.μ.όταν η ζωτικότητα του σώματος αρχίζει να μειώνεται, αυξάνει τη ζωτικότητα του σώματος μέσα σε μια εβδομάδα.

Άσχημη αναπνοή

Οι άνθρωποι της Νότιας Αμερικής, το πρώτο πράγμα που κάνουν το πρωί, είναι γαργάρες με ένα κουταλάκι του γλυκού μέλι και κανέλα σε σκόνη αναμεμιγμένα με ζεστό νερό. Έτσι διατηρούν την αναπνοή τους φρέσκια όλη την ημέρα. Πηγή: Weekly World News

Προσοχή: Φροντείστε να αγοράσετε πραγματική κανέλα (πιο ανοιχτόχρωμη) από ένα κατάστημα με βιολογικά είδη γιατί στο εμπόριο και στα σούπερ μάρκετ κυκλοφορούν σκόνες με τεχνητά χρώματα.

Η πραγματική κανέλα Κεϋλάνης ή Ινδονησίας, βιολογική, δείχνει ξεθωριασμένη, αυτή πρέπει να αγοράζετε:

Φροντίστε επίσης να αγοράσετε πραγματικό και ποιοτικό μέλι και μην εμπιστεύεστε τα προϊόντα του εμπορίου τα οποία πιθανότατα περιέχουν επιπλέον τεχνητή ζάχαρη και χρώμα. Θα τα βρείτε σε καταστήματα με βιολογικά προϊόντα. Είναι λίγο ακριβότερα αλλά αξίζει τον κόπο για αυτή τη θαυματουργή διαδικασία.

Αγοράστε καλό μέλι θυμαριού

Η μέλι πορτοκαλιάς -Ενα μικρό θαύμα
Η μέλι ακακίας με πολύ απαλή και αρωματική γεύση

Μέλι και κανέλα: Ένα πανίσχυρο φάρμακο που δεν θέλουν να ξέρουμε οι γιατροί.

Τα 5 Στάδια του πένθους

O κάθε άνθρωπος περνάει μέσα από μία σειρά συναισθηματικών εμπειριών (τα στάδια του πένθους) όταν έρχεται αντιμέτωπος με τον θάνατο ενός αγαπημένου προσώπου, με μία ανίατη ασθένεια ή με κάποια άλλη μορφή πένθους, δηλαδή περνάει μέσα από κάποιες φάσεις μέχρι τελικά να αποδεχτεί το μοιραίο –τον θάνατο, την απώλεια.
Η ψυχίατρος Elisabeth Kübler – Ross (“On Death and Dying”, 1969), άρχισε να μιλάει για στάδια στο πένθος, πέντε στον αριθμό, βασισμένη σε μελέτες γύρω από τα συναισθήματα ασθενών με ανίατες αρρώστιες, ενώ αργότερα παρατήρησε ότι μέσα από αυτά τα στάδια περνάμε και σε άλλες φάσεις της ζωής μας που χαρακτηρίζονται από αρνητικούς παράγοντες, όπως ο θάνατος ενός αγαπημένου μας προσώπου ή ένας χωρισμός, οτιδήποτε συνοδεύεται από απώλεια.

Τα στάδια του πένθους λοιπόν, δεν συνοδεύουν μόνο τον θάνατο αλλά γενικότερα ότι έχει να κάνει με την απώλεια, π.χ. την απώλεια ενός αγαπημένου προσώπου, την απώλεια του κατοικίδιού μας, μία ανίατη ασθένεια που σηματοδοτεί την απώλεια της υγείας μας, τον χωρισμό και την απώλεια των ονείρων μας, την απώλεια της εργασίας που στις μέρες μας λόγω κρίσης είναι όλο και πιο συχνό φαινόμενο… Σε γενικές γραμμές συναντάμε τα 5 αυτά στάδια στην απώλεια που βιώνουμε μέσα από αρνητικούς παράγοντες που μπορεί να υπάρξουν σε διάφορες φάσεις της ζωής μας.

Εφόσον λοιπόν η απώλεια βρίσκεται μέσα στη ζωή, καλό είναι να γνωρίζουμε ότι δεν υπάρχει μία τυπική αντίδραση, όπως δεν υπάρχει και τυπική απώλεια. Τα 5 στάδια του πένθους, δεν είναι άλλο παρά ανθρώπινες αντιδράσεις που ενεργοποιούνται σε όλους όσους περνούν από διαδικασία θρήνου, χωρίς να σημαίνει ότι όλοι οι πενθούντες περνούν σταδιακά μέσα από αυτά υποχρεωτικά και διαδοχικά, δηλαδή με τη σειρά, και ότι δεν χρειάζεται επίσης ο κάθε άνθρωπος να περάσει και τα πέντε αυτά στάδια για να βγει από το πένθος του. Συνήθως αυτό που παρατηρείται είναι μία κυκλικότητα στην εναλλαγή τους, όπου το άτομο που πενθεί μπορεί να έχει εναλλαγές στη διάθεση, να αισθάνεται ότι το πένθος του είναι μεν οδυνηρό αλλά ότι νιώθει καλύτερα, ότι βιώνει μέρες και εβδομάδες καλές, σαν να έχει αφήσει πίσω του την απώλεια.

Μάλιστα έχει παρατηρηθεί ότι κάποια άτομα καταφέρνουν να ξεπεράσουν την απώλειά τους χωρίς να έχουν περάσει κανένα από τα παρακάτω πέντε στάδια. Είναι σημαντικό να έχουμε στο μυαλό μας ότι τα στάδια αυτά δεν αποτελούν ένα αυστηρό πλαίσιο που ενεργοποιείται σε όλους όσους θρηνούν. Μάλιστα καλό είναι να μην αναρωτιέται κάποιος σε ποιο στάδιο βρίσκεται αυτή τη στιγμή ή σε ποιο στάδιο θα έπρεπε να είναι ή αν πενθεί «σωστά». Η διαδικασία της θλίψης είναι τόσο ιδιαίτερη και προσωπική υπόθεση, στον καθένα, όπως άλλωστε και η ζωή του.

Ο ψυχικός πόνος που προκαλεί το πένθος εξελίσσεται σε φάσεις που είναι γνωστές ως «Τα πέντε στάδια του πένθους», όπου στην ουσία φωτογραφίζουν την προσπάθεια του πενθούντα να διεργαστεί το πένθος του και είναι τα ακόλουθα:

Άρνηση
Θυμός
Διαπραγμάτευση
Κατάθλιψη
Αποδοχή
Θα εξετάσουμε και τα πέντε αυτά στάδια με σκοπό ο καθένας μας να κατανοήσει καλύτερα το τι του συμβαίνει όταν βρίσκεται αντιμέτωπος με τις απώλειες στη ζωή του.

1. Άρνηση:«Αποκλείεται, δεν μπορεί να συμβαίνει σε εμένα…,δεν είναι δυνατό να συμβαίνει κάτι τέτοιο…, αποκλείεται!, …δεν το πιστεύω!» (Άρνηση της πραγματικότητας και απομόνωση)
Είναι το πρώτο στάδιο πένθους, όπου το άτομο που πενθεί δεν μπορεί να δεχτεί ότι αυτή η κατάσταση συμβαίνει στον ίδιο, ότι δηλαδή είναι πραγματικό γεγονός, ενώ αρνείται την ύπαρξη του τέλους – μιλάμε για την άρνηση της πραγματικότητας. Πρόκειται για μία προσωρινή ψυχολογική αντίδραση, έναν αμυντικό μηχανισμό που επιτρέπει τη μείωση της έντονης αρχικής φάσης του πόνου.

Καθώς δεν πιστεύει ότι έχει συμβεί το μοιραίο, μπλοκάρει κάθε συναισθηματική του αντίδραση. Οι αντιδράσεις ποικίλλουν από άνθρωπο σε άνθρωπο. Βλέπουμε ανθρώπους να μένουν άφωνοι και αποσβολωμένοι, άλλους να καταρρέουν, άλλους να έχουν τάση φυγής ή αντίθετα να ζητάνε να μάθουν όσες περισσότερες λεπτομέρειες μπορούν για τον εκλιπόντα, θέλουν να παρευρεθούν στο σημείο που συνέβη ο θάνατος σε περίπτωση τροχαίου για παράδειγμα, να έχουν δίπλα τους, μαζί τους ή στα χέρια τους αντικείμενα που τους θυμίζουν το αγαπημένο τους άτομο, να διατηρήσουν τα πράγματά του ως έχουν, το δωμάτιό του (π.χ. στο θάνατο παιδιού). Άλλοι πάλι, μπορεί να μην νιώθουν τίποτα, να νομίζουν ότι δεν έχουν συναισθήματα, να αντιδρούν σαν να μην έχει συμβεί τίποτα και να συνεχίζουν να κάνουν ότι έκαναν, να περιμένουν να δουν ξανά τον εκλιπόντα, ενώ άλλες στιγμές να βυθίζονται στη θλίψη.

Σε αρκετές περιπτώσεις αυτή η περιστασιακή απόσταση – η ανάγκη να πάρει απόσταση από αυτό που συνέβη, λειτουργεί προστατευτικά και σαν αμυντικός μηχανισμός στην προσπάθεια να προστατέψει ο πενθών τον εαυτό του από την έντονη ύπαρξη άγχους από τη μία, ενώ από την άλλη μπορεί και να λειτουργήσει θετικά δίνοντας λίγο χρόνο στην αναγνώριση και στην κατανόηση ότι κάτι διαφορετικό έχει συμβεί στη ζωή του που δεν θέλει να το πιστέψει. Πρόκειται για την «αντιληπτική δυσλειτουργία», μια πραγματική αδυναμία σύλληψης του συμβάντος, όπου η παθητική φάση αδυναμίας και άρνησης του γεγονότος μπορεί να κρατήσει από λίγες ώρες ή πιο σπάνια λίγες μέρες.

Άλλωστε η συνειδητοποίηση του θανάτου, η συνειδητοποίηση της απώλειας είναι αναπόφευκτη. Αυτή η «αντιληπτική δυσλειτουργία», η απομόνωση και το σοκ του πενθούντα μπορούν να δημιουργήσουν σωματικές ενοχλήσεις. Το σώμα κλονίζεται με αποτέλεσμα να παρουσιάζεται επιδείνωση στην υγεία και στις σωματικές οργανικές λειτουργίες, όπως δυσκολία στην αναπνοή, μόνιμο κόμπο στο λαιμό, ανάγκη να αναστενάζει, μυϊκή ατονία, χαμηλή ενεργητικότητα, απώλεια της όρεξης, απώλεια του ύπνου κυρίως τις πρώτες μέρες.

2. Θυμός: «Είναι άδικο, γιατί σε εμένα; Δεν έχω ζήσει τίποτα» ή «Είμαι πολύ μικρός, γιατί μου το κάνεις αυτό;», «Τι μπορεί να έκανα ώστε να αξίζω κάτι τέτοιο;» «Δεν υπάρχει Θεός…»
Η άρνηση της πραγματικότητας, η άρνηση της αλήθειας δίνει τη θέση της σταδιακά μέσα από την υποχώρησή της σε αυτό που συμβαίνει πραγματικά, σε αυτό που είναι γεγονός. Κάνει την εμφάνισή του ο έντονος ψυχικός πόνος, που όμως δεν είναι εύκολο να γίνει αποδεκτός και κατανοητός. Έτσι λοιπόν το άτομο «προτιμά» να βιώσει το συναίσθημα του θυμού, ένα συναίσθημα που έχει ενέργεια, και δίνει «δύναμη», καθώς κρατάει τον θυμωμένο άνθρωπο «ψηλά». Το άτομο που πενθεί θυμώνει. Θυμώνει μέσα από την συνειδητοποίηση της απώλειάς του. Προσπαθεί να βρει κάποιον για να του ρίξει τις ευθύνες, να τον κατηγορήσει, θεωρεί ότι ο άλλος φταίει που ο ίδιος πονάει. Μπορεί να γίνει εχθρικός και επιθετικός, έχει την αίσθηση της αδικίας. Ο θυμός του είναι έντονος, στρέφεται προς τους πάντες, κυρίως όμως σε όσους είναι πιο κοντά του. Τα βάζει με τον εαυτό του, με τον Θεό που δεν είναι τελικά φιλεύσπλαχνος και τον τιμωρεί για κάτι που δεν γνωρίζει, με τη μοίρα και γενικότερα με οποιονδήποτε θεωρεί υπεύθυνο για την κατάστασή του. Είναι χρήσιμο για τα άτομα που βρίσκονται γύρω του να μην ενοχοποιούν τον εαυτό τους μέσα από τις κατηγορίες που τους αποδίδονται, εφόσον μιλάμε για το δεύτερο στάδιο του πένθους που περνάει αυτός που πενθεί. Πολύ σύντομα εμφανίζονται ή και συνεχίζονται από το προηγούμενο στάδιο της άρνησης σωματικές αντιδράσεις, όπως η απώλεια ύπνου, η απώλεια της όρεξης, το αίσθημα κόπωσης ή μία υπερκινητικότητα και υπερένταση. Οι πενθούντες αρκετά συχνά παραπονιούνται για πόνους στην πλάτη, το κεφάλι, πικρή γεύση στο στόμα, στεγνό ή ξηρό λαιμό, δύσπνοια, ταχυπαλμίες, ζαλάδες και ρίγη, τυμπανισμούς, απώλεια μαλλιών ή άσπρισμα μαλλιών.

3. Διαπραγμάτευση: «Τουλάχιστον άσε με να δω τα παιδιά μου να μεγαλώνουν» ή «Θα είμαι καλύτερος, θα αλλάξω, απλώς άσε με να ζήσω λίγο παραπάνω…» ή «Αν είχα κάνει …, ίσως να μην είχε συμβεί το κακό», «Κάνε να μην συμβεί κι εγώ θα το ανταποδώσω με ….»
Το άτομο που πενθεί αναρωτιέται τι θα μπορούσε να είχε κάνει για να αποτρέψει την απώλεια του αγαπημένου του προσώπου, ή ακόμη και την δική του πιθανή απώλεια. Συνήθως ο θυμός που ένιωθε στο προηγούμενο στάδιο αρχίζει και εσωστρέφεται, δημιουργώντας ως αντίδραση τις ενοχές και τις τύψεις για το τι έκανε ή δεν έκανε. Αρχίζει και διαπραγματεύεται.

Προσπαθεί να παζαρέψει την εξαγορά χρόνου προκειμένου να χάσει ένα αγαπημένο του πρόσωπο από κάποια ανίατη ασθένεια ή έναν ανεπιθύμητο χωρισμό. Παζαρεύει την «επιθυμητή» για τον ίδιο λύση όσο και αν γνωρίζει βαθιά μέσα του ότι δεν υπάρχει λογική στην διαπραγμάτευση αυτή. Αρχίζει να συνειδητοποιεί και να διαπραγματεύεται την πραγματικότητα, την απώλεια. Σκέφτεται, έχοντας ενοχικά συναισθήματα τι θα μπορούσε ο ίδιος να αλλάξει ή να κάνει για να αποφύγει την απώλεια.

Υπόσχεται ότι αν αλλάξει αυτή η δύσκολη κατάσταση, αν μπορέσει να ξεφύγει από αυτό που του επιφυλάσσει η μοίρα, θα γίνει άλλος άνθρωπος, θα είναι πιο καλός ή πιο γλυκός φτάνει να «γλυτώσει» από το μοιραίο, να γλυτώσει από την απώλεια και το συμβολισμό της. Ψάχνει απεγνωσμένα να βρει μία λύση που δεν θα του προσφέρει το επώδυνο συναίσθημα του πόνου, μία λύση που θα του πάρει μακριά τη θλίψη, τον πόνο, τον φόβο για το άγνωστο… συναισθήματα που μπορούν να τον κρατήσουν κολλημένο σε αυτό το στάδιο για αρκετό χρονικό διάστημα.

4. Κατάθλιψη: «Είμαι τόσο λυπημένος, γιατί να προσπαθήσω να κάνω οτιδήποτε;» ή «Δεν έχω ελπίδες, απλώς θα περιμένω να πεθάνω…»
Το άτομο που πενθεί αρχίζει και συνειδητοποιεί σοβαρά την απώλεια, έρχεται σε επαφή με τα συναισθήματα της θλίψης, του πόνου, της αβεβαιότητας και του φόβου, της στενοχώριας. Αυτό είναι το στάδιο που ξεκινάει η συνειδητοποίηση της σοβαρότητας της απώλειας, όπου και η αναγνώρισή της συνάδει με τη φάση της κατάθλιψης. Το κλάμα είναι καλό σημάδι στο πένθος, είναι μία θετική εκτόνωση για τον πενθούντα βρίσκοντας διέξοδο συναισθηματικής έκφρασης εύκολης για τις γυναίκες, πολύ πιο δύσκολης όμως για τους άνδρες που λειτουργούν μαθημένοι να ελέγχουν τα δυσάρεστα συναισθήματά τους μέσα από στερεότυπα «οι άνδρες δεν κλαίνε» και έτσι δυσκολεύονται να εκφραστούν.

Ευτυχώς όμως παρά τους πολιτισμικούς λόγους και τα στερεότυπα, πολλοί είναι αυτοί που παραβλέπουν αυτές τις απαγορεύσεις και δίνουν διέξοδο στη θλίψη τους αναζητώντας την ανακούφιση που επιτυγχάνεται με την εκφόρτιση των εντάσεων μέσα από τα δάκρυα.

Πολύ συχνά θέλει να μιλάει για το αγαπημένο του πρόσωπο, να βρίσκει ότι του θυμίζει τη σχέση του μαζί του μέσα από φωτογραφίες ή μουσική για παράδειγμα, να πηγαίνει σε μέρη που πήγαιναν μαζί… Η ανάγκη αυτού που πενθεί είναι να μην ξεφύγει από τα συναισθήματα αυτά που του προκαλούν την αίσθηση ότι εξακολουθεί και είναι «δεμένο» με το αίτιο που προκάλεσε την απώλεια, εξακολουθεί να είναι «σε επαφή» με τον άνθρωπο που έφυγε, σαν να δίνει την υπόσχεση ότι δεν θα τον ξεχάσει.

Συνήθως αρκετά συχνά βλέπουμε τους ανθρώπους που βρίσκονται στο οικείο περιβάλλον να προσπαθούν να του δείξουν ότι η ζωή συνεχίζεται και ότι θα πρέπει να σταθεί δυνατός ξανά στα πόδια του και ότι θα πρέπει να συνεχίσει και να πάει παρακάτω… μάταια όμως. Όλες αυτές οι προσπάθειες οδηγούνται σε αποτυχία εφόσον αυτό που έχει ανάγκη το άτομο είναι ο χρόνος να πενθήσει, να μπορέσει να αναγνωρίσει τα συναισθήματά του, να έρθει σε επαφή με αυτά, να πάψει να τα αποφεύγει, να καταλάβει ακριβώς τι είναι αυτό ή αυτά που αισθάνεται, να σταματήσει σιγά σιγά να τα φοβάται. Αποτέλεσμα αυτού του σταδίου του πένθους είναι το άτομο να μπορέσει να συμβιβαστεί με όλο αυτό που του συμβαίνει και να ορθοποδήσει ξανά.

Λόγω της μοναξιάς που βιώνει το άτομο συχνά εμφανίζονται διαταραχές σε σωματικό, διανοητικό αλλά και συναισθηματικό επίπεδο. Εμφανίζονται διαταραχές του ύπνου, εφιάλτες, αφυπνίσεις, υπερυπνία ή υπνηλία, απώλεια ή αύξηση της όρεξης με ανορεκτικές ή βουλιμικές τάσεις αντίστοιχα, κρίσεις κλάματος, καταθλιπτική διάθεση, αίσθημα θλίψης, νευρικότητα, παραισθήσεις, ψυχοκινητική αναστολή, μειωμένη ικανότητα της νοητικής συγκέντρωσης.

Λόγω της κακής ψυχικής διάθεσης αλλά και της διαταραχής του ύπνου προκύπτουν και διάφορα προβλήματα υγείας. Το άτομο μπορεί να αυτοκατηγορείται για πράγματα που έκανε ή δεν έκανε, να έχει ενοχές και να παρουσιάζει μία συνεχή κόπωση. Σε αυτή τη φάση μπορεί να εκδηλώσει και άγχος, φόβο ότι τρελαίνεται, ότι θα πεθάνει και εκείνο, αγωνία για εκκρεμότητες που έχει αφήσει ο θανών. Προβλήματα τα οποία τον απομακρύνουν από το αίσθημα οδύνης. Ταυτόχρονα μπορεί να εμφανίζει δυσκολίες συγκέντρωσης, προσοχής, μνήμης και αντίληψης.

Ακόμα και ο λόγος του μπορεί να επιβραδύνεται. Δείχνει θλιμμένος, είναι ευσυγκίνητος, απαισιόδοξος, απελπισμένος, νιώθει μόνος, είναι συναισθηματικά ασταθής και παραπονιάρης ή ακόμα μπορεί να γίνεται εχθρικός με τα κοντινά και οικεία άτομα γύρω του. Μπορεί να αποφεύγει τον κόσμο και συγκεντρώσεις στο περιβάλλον του γιατί τον βυθίζουν σε μεγαλύτερη θλίψη. Φαίνεται να χάνει τους στόχους του. Μπορεί ακόμα να νιώσει απελπισία μέχρι τον βαθμό να σκεφτεί την αυτοκτονία. Άλλες φορές ταυτίζεται με το νεκρό, παρουσιάζει τα ίδια σωματικά συμπτώματα με εκείνον, μιμείται τη συμπεριφορά του, ακολουθεί τα ενδιαφέροντά του. Άλλοτε τον εξιδανικεύει και άλλοτε έχει αμφιθυμία απέναντί του.

5. Αποδοχή: «Εντάξει, πονάει αλλά …, η ζωή συνεχίζεται…,Έχω αποδεχθεί ή εξοικειωθεί με το τι θα συμβεί…, όλα θα πάνε καλά!»
Το άτομο που πενθεί γνωρίζει πλέον ότι η απώλεια είναι υπαρκτή, είτε πρόκειται για απώλεια που έχει συμβεί είτε πρόκειται για απώλεια που θα συμβεί. Και στις δύο περιπτώσεις αντιλαμβάνεται αλλά και αποφασίζει ότι δεν μπορεί να αλλάξει τίποτα, δεν μπορεί να κάνει κάτι διαφορετικό για να αποτρέψει την κατάσταση, παρά μόνο να διατηρήσει τη μνήμη του εκλιπόντος με τέτοιο τρόπου που κάθε άλλο παρά δυσλειτουργικός θα είναι για τον ίδιο αλλά μάλιστα και ο εκλιπόντας θα τον θαύμαζε για τη στάση του αυτή, για την απόφασή του να συνεχίσει να ζει.

Συνήθως ο πενθών με το πέρασμα του χρόνου αναβιώνει όλες εκείνες τις κοινές αναμνήσεις, έτσι ώστε να μπορέσει να κάνει την αποδοχή του, να αποδεχτεί δηλαδή ότι όλα όσα έχει βιώσει με το άτομο που έχει φύγει από τη ζωή του, έχουν παρέλθει, καταλήγοντας στην αποδέσμευσή του από κάθε προσδοκία για επανένωση. Ακόμη και στην περίπτωση όμως που πρόκειται να επέλθει η απώλεια, θα ήταν πολύ χρήσιμο για το άτομο να φροντίσει να «κλείσει» τις σχέσεις του με άλλους ανθρώπους, με τον καλύτερο για τον ίδιο δυνατό τρόπο και γενικότερα να αποχαιρετίσει το περιβάλλον του φροντίζοντας να μην αφήσει πίσω του τυχόν ανοιχτούς λογαριασμούς…

Ουσία: προσαρμογή στην απώλεια, επαναπροσδιορισμός της ζωής, δημιουργία καινούριων αναμνήσεων, αρχίζουμε καινούρια πράγματα, επιστροφή στην φυσιολογική κατάσταση.

Μαρίνα Μόσχα

https://www.psychologynow.gr/arthra-psyxologias/prosopikotita/apoleia-penthos/5550-ta-5-stadia-tou-penthous.html

https://rotasapantaw.wordpress.com/wp-admin/post.php?post=13365&action=edit

ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ ΦΟΒΟΣ : Οι φόβοι στις διάφορες ηλικίες και τρόποι αντιμετώπισης

ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ ΦΟΒΟΣ : Οι φόβοι στις διάφορες ηλικίες και τρόποι αντιμετώπισης
Παιδί και φόβος

Γενικά

«Ένα φάντασμα βρίσκεται κάτω από το κρεβάτι μου», «Φοβάμαι το σκοτάδι», «Θα πέσει κεραυνός και θα μας κάψει», «Όλοι θ΄αρχίσουν να γελάνε μαζί μου αν κάνω κάποιο λάθος», «Δεν θέλω να πάω κατασκήνωση», και άλλα πολλά. Τα παιδιά μπορεί να ανησυχούν και να φοβούνται για πολλά πράγματα και καταστάσεις -πραγματικές ή μη- και αυτό δεν είναι, κατ΄ανάγκην, κάτι το ανησυχητικό, παρόλη την ταλαιπωρία που προκαλεί τόσο στα ίδια όσο και στους γονείς τους.

Ο φόβος είναι το πλέον κυρίαρχο απ΄όλα τα αισθήματα που βιώνει στη ζωή του ο άνθρωπος, ασχέτως ηλικίας. Ίσως υπάρχουν άτομα που ποτέ τους να μην έχουν βιώσει κάποια χαρά, ευτυχία ή ευχαρίστηση, κανένας, όμως, που να μην έχει βιώσει, έστω και μία φορά, φόβο και τη συνακόλουθη ψυχική οδύνη που προκαλεί.

Ο φόβος για το θάνατο, την ασθένεια, το σοβαρό τραυματισμό, τη φτώχεια και τόσα άλλα πιθανά δεινά διαμορφώνουν και καθορίζουν πολλές σημαντικές επιλογές και την καθημερινότητά μας, π.χ. τον τρόπο που τρεφόμαστε, που οδηγούμε, το είδος των δραστηριοτήτων που επιλέγουμε κ.ά. Μπορεί να είναι οδυνηρό το αίσθημα του φόβου, όμως, σε αυτό οφείλουμε, σε μεγάλο βαθμό, την επιβίωσή μας, καθώς προετοιμάζει σώμα και ψυχή ώστε να προβλέπουν, να αποφεύγουν και να προσπαθούν να αντιμετωπίζουν κάθε είδους κίνδυνο που τυχόν προκύψει.

Όταν μιλούμε για τον παιδικό φόβο γενικώς, εννοούμε το φόβο εκείνο που προκαλείται, ουσιαστικά, χωρίς κάποια πραγματική αιτία.

Υπερπροστατευτικοί γονείς

Διάφορες μορφές φόβου

Ορισμένες μορφές φόβου είναι έμφυτες, όπως, για παράδειγμα, ο φόβος για τα ύψη ή για ξαφνικούς έντονους ήχους. Όσον αφορά στα παιδιά, υπάρχουν δύο μορφές φόβου που τα ακολουθούν σε όλη τη διάρκεια της παιδικής τους ηλικίας, και αυτές είναι ο φόβος για τους ξένους και ο φόβος του αποχωρισμού από αγαπημένα τους πρόσωπα. Υπάρχουν, επίσης, φόβοι που συνδέονται με το ψυχοσυναισθηματικό εξελικτικό στάδιο που βρίσκεται το παιδί, για παράδειγμα, ο φόβος για το θάνατο -γύρω στην ηλικία των πέντε χρόνων- όταν το παιδί συνειδητοποιεί τι σημαίνει θάνατος.

Μία ακόμα μορφή φόβου είναι ο φόβος που προκαλείται εξαιτίας διαφόρων τραυματικών καταστάσεων, όπως κάποιο σοβαρό τροχαίο δυστύχημα, σεξουαλική κακοποίηση, θύμα απαγωγής, τρομοκρατικές ενέργειες κ.ά. που δημιουργούν, σχεδόν πάντα, ένα μόνιμο αίσθημα φόβου και ανασφάλειας που είναι αδύνατον να ξεπερασθεί ουσιαστικά, χωρίς τη βοήθεια ψυχοθεραπείας.

Από το φόβο κάποιου ενδεχόμενου εξωτερικού κινδύνου -όσο σοβαρός και αν είναι- μπορούμε, με κάποιον τρόπο, να προφυλαχθούμε, όχι όμως και από το φόβο που κουβαλούμε εντός μας και που δεν οφείλεται σε κάποιον εξωτερικό παράγοντα. Αυτός ο φόβος μας ακολουθεί παντού και, ως εκ τούτου, είναι πολύ χειρότερος, όπως π.χ. το άγχος θανάτου ή το έντονο άγχος αποχωρισμού ενός παιδιού.

Παιδί και φόβος

Συχνότητα εμφάνισης και εξέλιξη των φόβων

Σχεδόν όλα τα παιδιά εμφανίζουν, σε κάποια φάση της εξέλιξής τους, διάφορους φόβους. Όμως, για ένα ποσοστό 5-10% από αυτά, οι φόβοι αυτοί είναι τόσο έντονοι ώστε να πληρούν τα κριτήρια κάποιας ειδικής φοβίας -π.χ. φόβος για το ασανσέρ, για κάποιο ζώο κ.ά.- ή κάποιας μορφής αγχώδους διαταραχής, π.χ. άγχος αποχωρισμού κ.ά. Σε πολλές περιπτώσεις και με το διάβα του χρόνου, οι διάφοροι φόβοι της παιδικής ηλικίας εξαφανίζονται από μόνοι τους ή μειώνεται αισθητά η έντασή τους. Αρκετά συχνά, όμως, συνεχίζουν να υπάρχουν και στην ενήλικη ζωή.

Όπως προαναφέραμε, ο φόβος για τα ύψη και για ξαφνικούς δυνατούς ήχους είναι έμφυτος, οπότε υπάρχουν από την αρχή της ζωής και είναι εύκολο να τους αντιληφθεί κάποιος.
Στο δεύτερο μισό του πρώτου χρόνου της ζωής, εμφανίζονται δύο νέες μορφές φόβου: ο φόβος για τους ξένους -και σταδιακά για νέες καταστάσεις και πράγματα- και το άγχος αποχωρισμού -δηλαδή, ο φόβος εγκατάλειψης- που στην ουσία ποτέ δεν εξαλείφεται, συνεχίζοντας να υπάρχει εντός μας, σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό στον καθένα.
Στο μεσοδιάστημα μεταξύ πρώτου και δεύτερου χρόνου της ζωής, το παιδί έχει ιδιαίτερα μεγάλη ανάγκη από ασφάλεια και προβλεψιμότητα στη ζωή και στην καθημερινότητά του. Ως εκ τούτου, μπορεί ακόμα και η παραμικρότερη αλλαγή στις καθημερινές του συνήθειες να προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στο παιδί, όπως επιθετικότητα, προσκόλληση στο γονιό, απαιτητικότητα κ.τ.λ.

Κατά το ίδιο διάστημα, εμφανίζεται και ο φόβος για το σκοτάδι που, στην ουσία, υποδηλοί το φόβο για το άγνωστο, καθώς, στο σκοτάδι, είναι σαν να εξαφανίζεται κάθε τι γνώριμο και οικείο που αποτελεί για το παιδί παράγοντα ασφάλειας.

Στην ηλικία των 5 χρόνων, περίπου, το παιδί αρχίζει να αντιλαμβάνεται την έννοια του θανάτου και να φοβάται μήπως πεθάνουν οι γονείς του. Γύρω στην ηλικία των 9 χρόνων, αρχίζει να φοβάται μήπως το ίδιο πεθάνει. Στο μεσοδιάστημα μεταξύ του 5ου και 10ου έτους, το παιδί συνειδητοποιεί σταδιακά το αμετάκλητο του θανάτου.

Μεταξύ του 4ου και 6ου χρόνου της ζωής, η φαντασία του παιδιού εξελίσσεται ραγδαία, σε σημείο ώστε τα όρια ανάμεσα σε φαντασία και πραγματικότητα να είναι, αρκετές φορές, ασαφή. Αυτό οδηγεί στο να μη είναι πάντα σαφές για το παιδί τι ανήκει στον εσωτερικό και τι στον εξωτερικό του κόσμο. Έτσι, λοιπόν, οι κακές μάγισσες, τα διάφορα τέρατα και οι όποιες άλλες απειλητικές ή μη φιγούρες δεν υπάρχουν μόνο στα παραμύθια ή στα κινούμενα σχέδια αλλά, αρκετές φορές, και στην πραγματικότητα. Αυτό, σε συνδυασμό με την αίσθηση των παιδιών της ηλικίας αυτής πως μπορούν να επηρεάσουν με έναν μαγικό τρόπο το περιβάλλον τους, τα κάνει να πιστεύουν πως αρκεί να σκεφθούν κάτι και αυτό θα υπάρχει, π.χ. ένα φάντασμα ή ένα λιοντάρι κάτω από το κρεβάτι τους. Όλα αυτά συντελούν στην εμφάνιση δυσκολιών ύπνου, τη νύχτα.

Στην ηλικία των 7-8 ετών, οι διάφοροι φόβοι των παιδιών εντείνονται και πληθαίνουν, αποκτώντας πλέον μια πιο ρεαλιστική χροιά. Έτσι, λοιπόν, για παράδειγμα, ο φόβος του πολέμου, ενός πιθανού δυστυχήματος ή μιας φυσικής καταστροφής είναι το είδος των φόβων που παρατηρούνται στη διάρκεια της περιόδου αυτής.

Η επιρροή των Μ.Μ.Ε.

Από αυτά που προαναφέραμε, είναι εύκολο να αντιληφθεί ο καθένας μας πως η ανεξέλεγκτη παρακολούθηση βιντεοταινιών ή τηλεοπτικών προγραμμάτων -παιδικών και μη- που, συχνά, περιέχουν πολλή βία, φυσικές καταστροφές, πολέμους, εγκλήματα, τρομοκρατικές ενέργειες κ.τ.λ. μπορεί να δημιουργήσουν στο παιδί μια αίσθηση προσωπικής απειλής και πως, ανά πάσα στιγμή, μπορεί να συμβεί κάτι το μοιραίο τόσο στο ίδιο όσο και στα αγαπημένα του πρόσωπα.
Η χρήση της τηλεόρασης, ως ένα είδος άμισθης babysitter, μπορεί να δημιουργήσει πολλά προβλήματα τόσο στο παιδί όσο και σε όλη την οικογένεια.

Παιδί και φόβος

Πως μπορούμε να βοηθήσουμε το παιδί;

Εάν διαπιστώσουμε πως ένα παιδί είναι υπερβολικά φοβισμένο για κάτι που, στην ουσία, δεν είναι επικίνδυνο και που το εμποδίζει να κάνει πράγματα που θέλει, αυτό αποτελεί σοβαρή ένδειξη πως θα πρέπει να ζητήσουμε τη βοήθεια κάποιου ειδικού ώστε το παιδί να ανακουφιστεί, να μην επηρεασθούν αρνητικά οι σχολικές του επιδόσεις, η κοινωνικότητα ή ο ελεύθερός του χρόνος αλλά και για να μειωθεί ο κίνδυνος μελλοντικών αρνητικών επιπτώσεων όπως η κατάθλιψη, η χρήση ουσιών κ.ά.

Ως γονείς, είναι ιδιαίτερα σημαντικό να διαβάσουμε και να πληροφορηθούμε με κάποιον τρόπο τι αντιπροσωπεύουν οι διάφοροι φόβοι και το άγχος που εμφανίζουν τα παιδιά. Με τον τρόπο αυτόν, θα βοηθηθούμε ώστε να έχουμε την απαραίτητη ψυχραιμία και ηρεμία που σίγουρα θα επηρεάσει θετικά και το ίδιο το παιδί. Αν και είναι πολύ ψυχοφθόρο να βλέπεις το παιδί σου να υποφέρει με αυτόν τον τρόπο, δεν θα πρέπει να ξεχνούμε πως το άγχος δεν είναι κάτι το επικίνδυνο και πως μπορεί, αν όχι να εξαφανιστεί, τουλάχιστον να μειωθεί αισθητά.

Κάτι ακόμα πολύ σημαντικό είναι να παίρνουμε πάντα στα σοβαρά τους φόβους του παιδιού, όσο υπερβολικοί και αν είναι. Η παλιά στρατηγική του «Ηρέμισε, δεν υπάρχει κανένας λόγος να φοβάσαι, η μαμά ή ο μπαμπάς είναι εδώ», που χρησιμοποιούνταν κατά κόρον -τουλάχιστον παλαιότερα- δεν είναι αποτελεσματική. Η άρνηση του φόβου που νιώθει το παιδί όχι μόνο δεν τον εξαλείφει αλλά του δημιουργεί ένα ιδιότυπο αίσθημα μοναξιάς και την εντύπωση πως δεν έχει νόημα να μιλά γι΄αυτόν, από τη στιγμή που δεν λαμβάνεται σοβαρά υπόψη. Αν πρόκειται για μικρότερης ηλικίας παιδί, που ισχυρίζεται π.χ. πως ένα φάντασμα κρύβεται μέσα στην ντουλάπα ή κάτω από το κρεβάτι του, μη διστάσετε να πάρετε ένα φακό ή το παιδί από το χέρι -αν δεν έχει αντίρρηση- και να ψάξετε μέσα στη ντουλάπα ή κάτω από το κρεβάτι. Με τον τρόπο αυτόν, το παιδί νιώθει όχι μόνο πως δεν είναι μόνο με τους φόβους του και πως παίρνουμε στα σοβαρά τα συναισθήματά του, αλλά ανακουφίζεται γρηγορότερα και νιώθει, ταυτόχρονα, πιο θαρραλέο και δυνατό, έχοντας συμμετάσχει στην αναζήτηση της υποτιθέμενης απειλής.

Επίλογος

Στον Δυτικό κόσμο, υπάρχει ένα ταμπού απέναντι στην εκδήλωση κάθε είδους επώδυνου συναισθήματος. Μοιάζει σαν να πρέπει να είμαστε -αν είναι δυνατόν- συνεχώς χαμογελαστοί και χαρούμενοι. Αρκεί μόνο να δει κάποιος ένα, όπως αποκαλείται, «Πρωινάδικο», για να διαπιστώσει πόσο πολύ πριμοδοτείται αυτή η στάση μέσα από συνεχή χαμόγελα, τραγούδια, χορό, εξεζητημένες εκφράσεις δήθεν ευφορίας και καλής διάθεσης και προτροπών να νιώσουν και οι τηλεθεατές κάτι αντίστοιχο.

Είναι πολύ σημαντικό να έχουμε υπόψη πως ο φόβος, γενικώς, είναι ένα απόλυτα φυσιολογικό αίσθημα, ιδιαίτερα όταν ζούμε σε έναν κόσμο όπου υποβόσκουν διάφορες απειλές και αβεβαιότητες. Αυτό στο οποίο θα πρέπει να αποσκοπούμε είναι να δώσουμε στο παιδί τα εφόδια εκείνα που θα του επιτρέπουν να διαχειρίζεται αποτελεσματικά τους διάφορους φόβους του, ιδιαίτερα τους μη ρεαλιστικούς, και όχι να εξαλείψουμε, πάση θυσία, κάθε του φόβο.

Τέλος, ας μην ξεχνούμε πως πολλοί από τους παιδικούς φόβους έχουν ιδιαίτερη εξελικτική αξία καθώς βοηθούν το παιδί να αποκτήσει ψυχικά αντισώματα απέναντι σε καταστάσεις που σίγουρα θα αντιμετωπίσει αργότερα στη ζωή, όπως π.χ. την οδύνη του αποχωρισμού. Και ας μην ξεχνάμε, επίσης, πως και εμείς οι ίδιοι φοβόμασταν διάφορα πράγματα, ως παιδιά, αλλά δεν πάθαμε κάτι…

Σάββας Ν. Σαλπιστής, Ph.D., Κλινικός Ψυχολόγος – Ψυχοθεραπευτής

ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ ΦΟΒΟΣ : Οι φόβοι στις διάφορες ηλικίες και τρόποι αντιμετώπισης


https://rotasapantaw.wordpress.com/wp-admin/post.php?post=13025&action=edit

Κέντρα ψυχολογικής υποστήριξης

Δωρεάν ψυχολογική υποστήριξη

Κέντρα Ψυχικής Υγείας και Κέντρα Ψυχικής Υγιεινής
Χωρίζονται κατά τομείς, επομένως θα πρέπει να δείτε σε ποιον τομέα υπάγεστε ανάλογα τον τόπο κατοικίας σας με βάση τον χάρτη που θα βρείτε πατώντας εδώ.

Τα Κέντρα Ψυχικής Υγείας εστιάζουν περισσότερο στην αντιμετώπιση του προβλήματος ψυχικής υγείας, ενώ τα Κέντρα Ψυχικής Υγιεινής στην πρόληψη.

Για να έρθετε σε επαφή με τους ειδικούς των κέντρων κλείνετε τηλεφωνικά το πρώτο ραντεβού, και από εκεί και πέρα ο ειδικός ιατρός (ψυχίατρος/ψυχολόγος) του κέντρου σας κατευθύνει ανάλογα τη σοβαρότητα της κατάστασης.

Κέντρο Ψυχικής Υγείας Χαλανδρίου
Διαθέτει ψυχιάτρους, παιδοψυχιάτρους, ψυχολόγους, κοινωνικούς λειτουργούς κ.α. και λειτουργεί στο Γενικό Νοσοκομείο Αθηνών «Γ. Γεννηματάς».

Στοιχεία Επικοινωνίας

Διεύθυνση: Σουλίου 62, Αγία Παρασκευή

Τηλέφωνο για ραντεβού: 213 203 7600.

Κέντρο Ψυχικής Υγείας Περιστερίου
Λειτουργεί Δευτέρα έως και Παρασκευή από τις 8.30 μέχρι τις 14.00 και προσφέρει υπηρεσίες ψυχιάτρου και ψυχολόγου για ενήλικες.

Στοιχεία Επικοινωνίας

Διεύθυνση: Πλούτωνος 19 & Ηφαίστου, Περιστέρι

Τηλέφωνο: 213 202 7800

Κέντρο Ψυχικής Υγιεινής Αιγάλεω
Λειτουργεί πρωινές ώρες με τηλεφωνικό ραντεβού και διαθέτει ψυχιάτρους, ψυχολόγους, κοινωνικό λειτουργό και εμψυχώτρια.

Στοιχεία Επικοινωνίας

Διεύθυνση: Σούτσου 4 – Πλατεία Δαβάκη, Αιγάλεω

Τηλέφωνο: 210 591 0066

Κέντρο Ψυχικής Υγιεινής Βύρωνα-Καισαριανής
Ιδρύθηκε το 1979 από την Ψυχιατρική Κλινική του Πανεπιστημίου Αθηνών και αποτελεί τμήμα του Αιγινήτειου Νοσοκομείου. Προσφέρει ψυχολογική υποστήριξη/ψυχοθεραπεία και ψυχιατρική παρακολούθηση, ενώ για επείγοντα περιστατικά παραπέμπει στο Αιγινήτειο Νοσοκομείο. Λειτουργεί πρωινές ώρες με τηλεφωνικό ραντεβού.

Στοιχεία Επικοινωνίας

Διεύθυνση: Δήλου 14, Καισαριανή

Τηλέφωνο: 210 764 0111 και 210 764 4705

Κέντρο Ψυχικής Υγείας του Ερευνητικού Πανεπιστημιακού Ινστιτούτου Ψυχικής Υγιεινής
Διαθέτει ψυχιάτρους, ψυχολόγους και κοινωνικούς λειτουργούς, και λειτουργεί καθημερινά (Δευτέρα-Παρασκευή) από τις 9.00 έως τις 15.30. Προσφέρει μεταξύ άλλων συμβουλευτική σε άτομα με προσωπικά προβλήματα, ψυχολογική υποστήριξη, ψυχατρική διάγνωση, παρακολούθηση και θεραπευτική αντιμετώπιση και ψυχοκοινωνική στήριξη.

Στοιχεία Επικοινωνίας

Διεύθυνση: Σωρανού του Εφεσίου 2, Παπάγου

Τηλέφωνο: 210 617 0071 και 210 617 0072

Κοινοτικό Κέντρο Ψυχικής Υγείας Παγκρατίου
Αποτελεί εξωνοσοκομειακή Μονάδα του Ψυχιατρικού Τομέα του Νοσοκομείου Ευαγγελισμού και προσφέρει μεταξύ άλλων θεραπευτικές παρεμβάσεις σε ενήλικες, κλινική παρακολούθηση και ψυχοθεραπεία.

Στοιχεία Επικοινωνίας

Διεύθυνση: Υμηττού 221 και Φερεκύδου 1

Τηλέφωνο: 210 751 9550

Κέντρο Ψυχικής Υγείας Κορυδαλλού
Στοιχεία Επικοινωνίας

Διεύθυνση: Παλαιολόγου 38, Κορυδαλλός

Τηλέφωνο: 210 494 4937

Κέντρο Ψυχικής Υγείας Αθήνας
Στοιχεία Επικοινωνίας

Διεύθυνση: Νοταρά 58

Τηλέφωνο: 210 882 0550

Κέντρο Ψυχικής Υγείας Παλαιού Φαλήρου
Στοιχεία Επικοινωνίας

Διεύθυνση: Ναιάδων 117Α

Τηλέφωνο: 210 985 3761

Κέντρο Ψυχικής Υγείας Πειραιά
Στοιχεία Επικοινωνίας

Διεύθυνση: Νοταρά 77

Τηλέφωνο: 210 417 0546

Κέντρο Ψυχικής Υγείας Αγ. Αναργύρων
Στοιχεία Επικοινωνίας

Διεύθυνση: Στρατηγού Πλαστήρα Νικόλαου 123 & Δράμας

Τηλέφωνο: 210 262 1260

Κέντρο Ψυχικής Υγείας Ζωγράφου
Στοιχεία Επικοινωνίας

Διεύθυνση: Δαβάκη Πίνδου 42

Τηλέφωνο: 210 748 1174

Στα κέντρα ημέρας της Ε. Π. Α. Ψ. Υ
Η Ε.Π.Α.Ψ.Υ. ιδρύθηκε το 1988 και έκτοτε δραστηριοποιείται με σκοπό την προσφορά ενός εναλλακτικού μοντέλου παροχής ψυχιατρικής φροντίδας στην Κοινότητα με βάση τις αρχές της Κοινωνικής Ψυχιατρικής και της Ψυχοκοινωνικής Αποκατάστασης. Διαθέτει δύο κέντρα στην Αθήνα, τα οποία υπηρετούν αυτούς τους σκοπούς.

Το Κέντρο Ημέρας Αμαρουσίου – Franco Basaglia είναι μια ανοιχτή κοινοτική μονάδα ψυχικής υγείας που απευθύνεται σε ενήλικους κατοίκους του 5ου Τομέα Ψυχικής Υγείας και στις οικογένειες τους. Διαθέτει ομάδα από έμπειρους επαγγελματίες ψυχικής υγείας, ψυχιάτρους, ψυχολόγους, κοινωνικούς λειτουργούς, εργοθεραπεύτρια και νοσηλεύτρια. Προσφέρουν μεταξύ άλλων ψυχιατρική διάγνωση, αξιολόγηση και παρακολούθηση, συμβουλευτική, βραχεία ψυχοθεραπεία σε άτομα και ομάδες, οικογενειακή θεραπεία/θεραπεία ζεύγους, πολυοικογενειακή θεραπεία, εικαστική θεραπεία – Art Therapy και Μουσικοθεραπεία και ημερήσιο πρόγραμμα ψυχοκοινωνικής αποκατάστασης για ενήλικες που έχουν διαγνωστεί με σοβαρές ψυχιατρικές διαταραχές.

Λειτουργεί τις καθημερινές από τις 09.00 μέχρι τις 14.00.

Για περισσότερες πληροφορίες επικοινωνήστε στο τηλ: 210 80 56 920.

Σημειώστε ότι το Κέντρο Ημέρας Αμαρουσίου δεν μπορούν να υποστηρίξουν άτομα με εξάρτηση από ουσίες ή/και αλκοόλ και με νοητική υστέρηση ή/και βαρύ αυτισμό. Μπορούν όμως, να παραπέμψουν στην κατάλληλη υπηρεσία.

Το Κέντρο Ημέρας Αγ. Παρασκευής προσφέρει υπηρεσίες σε ενήλικα άτομα με ψυχικές διαταραχές καθώς και στις οικογένειές τους και λειτουργεί στο πλαίσιο του 6ου Τομέα Ψυχικής Υγείας. Παρέχει υπηρεσίες όπως ψυχολογική εκτίμηση και παρακολούθηση, συμβουλευτική/καθοδήγηση για τα ατομικά και κοινωνικά δικαιώματα των μελών του, ατομική και ομαδική ψυχοθεραπεία, εργοθεραπεία, ήπια άθληση, εικαστικές ασχολίες, συμμετοχή σε πολυτιστικά, αθλητικά και κοινωνικά δρώμενα και υποστήριξη και συμβουλευτική γονέων και οικογενειών.

Λειτουργεί από τις 08.00 μέχρι τις 16.00 καθημερινά.

Για περισσότερες πληροφορίες επικοινωνήστε στο τηλ: 210 6085641.

Δωρεάν ψυχολογική υποστήριξη στους δήμους
Δήμος Αθηναίων
Τμήμα Κοινωνικής Εργασίας & Υποστήριξης

Τμηματάρχης: Πατέλκου Αντωνία

Τηλέφωνο: 210 521 0637

E-mail: koin.ergasia@cityofathens.gr

Web: Cityofathens.gr

Το Τμήμα Κοινωνικής Εργασίας & Υποστήριξης ασκεί κοινωνική εργασία με άτομα, οικογένειες και κοινωνικές ομάδες στις Δημοτικές Κοινότητες του Δήμου Αθηναίων κατόπιν αιτήματός τους. Λειτουργεί μονάδες συμβουλευτικής, ψυχολογικής, κοινωνικής υποστήριξης στις Δημοτικές Κοινότητες του Δήμου Αθηναίων και συνεργάζεται με τα γραφεία του Τμήματος Κοινωνικής Πολιτικής σε θέματα που αφορούν την Τρίτη Ηλικία, τα άτομα με αναπηρίες, τις πολιτικές ισότητας των φύλων, τους αλλοδαπούς, των πρόσφυγες, τους Ρομά.

Δήμος Ελληνικού Αττικής
Τηλέφωνο επικοινωνίας: 210 996 1973

Web: elliniko-argyroupoli.gr

Η Κοινωνική Υπηρεσία του Δήμου Ελληνικού – Αργυρούπολης αποτελεί μία τοπική δομή υποδοχής των κατοίκων της πόλης μας που αντιμετωπίζουν διάφορες δυσκολίες με σκοπό την στήριξη, την παροχή βοήθειας και την ενδυνάμωσή τους μέσα από υπηρεσίες και προγράμματα συμβουλευτικής και πρόληψης.

Λειτουργεί καθημερινά Δευτέρα έως Παρασκευή και ώρα 8.30 π.μ. έως 14.30 μ.μ. σε νέο χώρο επί της οδού Αλεξιουπόλεως 27, Αργυρούπολη στον Α΄ όροφο.

Δήμος Ιλίου Αττικής
Διεύθυνση: Νέστορος 101, Ίλιον (2ος όροφος)

Τηλέφωνα: 213 203 0015-0019

E-mail: koinoniki@ilion.gr

Web: ilion.gr

Η Κοινωνική Υπηρεσία του Δήμου Ιλίου απευθύνεται σε όλους τους δημότες που αισθάνονται την ανάγκη να αναζητήσουν στήριξη, για την αντιμετώπιση μικρών ή μεγάλων προβλημάτων, και σε ομάδες δημοτών που θέλουν μια άλλη μορφή ενημέρωσης και επικοινωνίας.

Η Κοινωνική Υπηρεσία στελεχώνεται από ειδικούς επιστήμονες, ψυχολόγους και κοινωνικούς λειτουργούς, ενώ συνεργάζεται και με άλλους επιστημονικούς φορείς για την πληρέστερη κάλυψη αναγκών που παρουσιάζονται.

Δήμος Αγίων Αναργύρων Αττικής
Διεύθυνση: Χίου & Καλύμνου

Τηλέφωνο: 210 269 0852

Web: agan.gov.gr

Οι ψυχολόγοι του Δήμου Αγίων Αναργύρων, παρέχουν συστηματική ψυχολογική υποστήριξη σε συμπολίτες μας, με ανάγκες όπως:

Δυσκολίες στις σχέσεις γονέων – παιδιών
Συναισθηματικές δυσκολίες
Προβλήματα επικοινωνίας και συμπεριφοράς
Δυσκολίες στις σχέσεις των δύο φύλων
Προβλήματα τρίτης ηλικίας
Δυσλειτουργία οικογένειας
Τραυματικά συμβάντα ζωής
Οι Κοινωνικοί Λειτουργοί της υπηρεσίας ασχολούνται με θέματα όπως:

Κοινωνική έρευνα
Συμβουλευτική και ψυχολογική στήριξη
Εφαρμογή προγραμμάτων κοινωνικής μέριμνας και ευαισθητοποίησης της κοινότητας
Προγράμματα για ευπαθείς ομάδες πληθυσμού (μετανάστες, τσιγγάνοι, άποροι κ.α)
Συμβουλευτική και παραπομπή σε συνεργαζόμενους φορείς για την αντιμετώπιση θεμάτων όπως η χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών, η κακοποίηση παιδιών και γυναικών κ.α.
Το γραφείο της Κοινωνικής Υπηρεσίας λειτουργεί καθημερινά και παρέχει τις υπηρεσίες του δωρεάν σε δημότες και κατοίκους του Δήµου Αγίων Αναργύρων.

Δήμος Αγίου Δημητρίου Αττικής
Διεύθυνση: Ξενοφώντος 10

Τηλέφωνο:210 975 4035 και 210 976 8565

E-mail: dadkoinyp@yahoo.gr

Web: dad.gr

Η κοινωνική υπηρεσία του Δήμου Αγίου Δημητρίου, λειτουργεί από το 1996 και εφαρμόζει προγράμματα πρόληψης και αντιμετώπισης προβλημάτων με σκοπό τη προαγωγή της ψυχικής υγείας των κατοίκων του Δήμου.

Το πρόγραμμα παρέχει ψυχολογική Υποστήριξη σε άτομα που αντιμετωπίζουν:

Σαισθηματικές δυσκολίες
Προβλήματα συμπεριφοράς
Προβλήματα επικοινωνίας
Τραυματικά γεγονότα ζωής
Επίσης, παρέχεται παιδοψυχιατρική υποστήριξη και ψυχιατρική εκτίμηση-διάγνωση, υποστήριξη στην οικογένεια με συμβουλευτική παιδιού, εφήβου, ζευγαριού και οικογένειας ενώ λειτουργούν ομάδες και διεξάγονται βιωματικά σεμινάρια.

Με την υπηρεσία μπορούν να επικοινωνήσουν οι κάτοικοι και δημότες κάτω των 60 ετών για ραντεβού με την υπεύθυνη Κοινωνική Λειτουργό. Οι ανωτέρω υπηρεσίες παρέχονται από διεπιστημονική ομάδα.

Δήμος Αλίμου Αττικής
Διεύθυνση: Τσουκανέλη 7

Τηλ.: 210 988 3140 και 210 985 3580

Web: alimos.gov.gr

Η Κοινωνική Υπηρεσία απευθύνεται σε όλους τους κατοίκους και ιδιαίτερα στις ευαίσθητες πληθυσμιακές ομάδες.

Ανάλογα με τα αιτήματα των κατοίκων παρέχει, ενημέρωση-πληροφόρηση για φορείς και υπηρεσίες που λειτουργούν εντός και εκτός του Δήμου Αλίμου, κοινωνική και ψυχολογική υποστήριξη, οικονομικοκοινωνική υποστήριξη σε άτομα που ζουν κάτω από το όριο της φτώχειας, παραπομπή σε άλλες υπηρεσίες ανάλογα με τις ιδιαίτερες ανάγκες των ατόμων.

Οι ώρες εξυπηρέτησης του κοινού είναι από τις 9:00 έως τις 14:00μ.μ.

Δήμος Θέρμης Θεσσαλονίκη
Γραφείο Παροχής Κοινωνικών Υποστηρικτικών Υπηρεσιών

Διεύθυνση: Ταβάκη 28, 1ος όροφος

Τηλέφωνο: 231 046 6691

E-mail: kyy@dimosthermis.gr

Web: thermi.gov.gr

Στόχοι του Γραφείου Κοινωνικών Υποστηρικτικών Υπηρεσιών είναι:

η παροχή πρωτοβάθμιων κοινωνικών υπηρεσιών
η συμβουλευτική υποστήριξη του ατόμου στην αντιμετώπιση προσωπικών, οικογενειακών και κοινωνικών δυσκολιών
η στήριξη και η κοινωνική φροντίδα ευπαθών κοινωνικά ομάδων. Επιπρόσθετα, εξειδικευμένο στόχο αποτελεί η εξασφάλιση ίσων ευκαιριών και δικαιωμάτων σε άτομα που ανήκουν σε ευπαθείς κοινωνικά ομάδες. Άξονας όλων των ενεργειών είναι η βελτίωση της ποιότητας ζωής των ατόμων.
Η ημέρες λειτουργίας είνα καθημερινά (Δευτέρα-Παρασκευή) από τις 08:00 έως τις 16:00.

Δήμος Παύλου Μελά-Θεσσαλονίκη
Τμήμα Κοινωνικής Πολιτικής του Δήμου Παύλου Μελά

Λήμνου 2 και Στ. Καζαντζίδη

Τ.Κ.56430, Σταυρούπολη

Τηλ: 2310 020 179 και 2310 020 193

Απευθύνεται σε κάθε δημότη / κάτοικο, ανεξαρτήτως εθνικής, κοινωνικο-οικονομικής, θρησκευτικής ή άλλης διάκρισης που αντιμετωπίζει προσωπικές ή οικογενειακές δυσκολίες, οι οποίες του προκαλούν ψυχολογική δυσφορία που μπορεί να εκφράζεται με: ένταση, άγχος, μελαγχολία, αϋπνία, συχνές εκρήξεις θυμού, ανορεξία, υπερφαγία, χρήση αλκοόλ κ.α.

Στόχος είναι η παροχή υπηρεσιών συμβουλευτικού και υποστηρικτικού χαρακτήρα, για την προαγωγή της ψυχικής υγείας του ατόμου καθώς και για την πρόληψη ή την επίλυση ατομικών και κοινωνικών δυσκολιών. Δρα υποστηρικτικά στη διαχείριση κρίσεων μέσα στην οικογένεια, όπως προβλήματα στην επικοινωνία, δυσκολίες στη λήψη αποφάσεων, επίλυση συγκρούσεων, πένθος, διαζύγιο, βία, προβλήματα σωματικής και ψυχικής υγείας, εξαρτήσεις, απώλεια εργασίας κ.α. Περιλαμβάνει ψυχολογική εκτίμηση – αξιολόγηση, συμβουλευτική υποστήριξη και παραπομπή σε αρμόδια ψυχιατρική δομή όπου απαιτείται. Οι συνεδρίες με τους εξυπηρετούμενους διαρκούν 50-60 λεπτά και η συχνότητα τους κατά μέσο όρο ανέρχεται στις 6-8 συνεδρίες ανά άτομο. Η υπηρεσία προσφέρεται δωρεάν.

Για πληροφορίες μπορείτε να απευθύνεστε όλες τις εργάσιμες ημέρες και ώρες.

Δήμος Νέας Ιωνίας Αττικής
Διεύθυνση: Βοσπόρου 121, Καλογρέζα

Τηλέφωνο: 210 279 3916, 210 277 7198 και 210 272 3675

Web: psychologosdni.blogspot.gr

Το Γραφείο Ψυχολόγου του Δήμου Νέας Ιωνίας, λειτουργεί στο Τμήμα Κοινωνικής Μέριμνας της Διεύθυνσης Κοινωνικής Πολιτικής από το Μάρτιο 2010 με στόχο την παροχή δωρεάν ψυχολογικής βοήθειας και συμβουλευτικής στήριξης αποκλειστικά στους κατοίκους της Ν. Ιωνίας. Το Γραφείο λειτουργεί με υπεύθυνη την ψυχολόγο κα Κυριακή Σωτηροπούλου, Διδάκτορα Ψυχολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών και παρέχει τις παρακάτω υπηρεσίες:

Ατομική ψυχολογική υποστήριξη σε ενήλικες
Οικογενειακή συμβουλευτική (θέματα σχέσεων, θέματα γονέων-παιδιών)
Η συνάντηση με την ψυχολόγο πραγματοποιείται μόνο κατόπιν τηλεφωνικού αιτήματος ραντεβού από τον ίδιο τον ενδιαφερόμενο, κατά το ωράριο 09.00-15.00.

Δήμος Κορυδαλλού Αττικής
Κέντρο Κοινωνικής Παρέμβασης

Διεύθυνση: Ξενοφώντος 5 & Πελοπίδα, 18120 Κορυδαλλός

Τηλέφωνο: 210 496 3917

Web: korydallos.gr

Στόχος της υπηρεσίας είναι η πρόληψη, τη διάγνωση και τη θεραπευτική αντιμετώπιση των δυσκολιών παιδιών και ενηλίκων. Μέσα από εξειδικευμένες εφαρμογές και μεθόδους αντιμετωπίζονται ποικίλες ψυχικές και συναισθηματικές διαταραχές, μαθησιακές δυσκολίες και κάθε είδους προβλήματα συμπεριφοράς και επικοινωνίας, προσφέροντας ουσιαστική βοήθεια και συμπαράσταση σε δεκάδες άτομα και οικογένειες που χρειάζονται την υποστήριξη του. Η στρατηγική του Κέντρου στηρίζεται στην πρόληψη μέσω της ενημέρωσης, στην επιστημονική διάγνωση και στην θεραπευτική αντιμετώπιση των προβλημάτων της ψυχικής υγείας.

Λειτουργεί καθημερινά, πρωινές και απογευματινές ώρες, κατόπιν ραντεβού και οι υπηρεσίες του παρέχονται δωρεάν, σε δημότες και κατοίκους του Δήμου Κορυδαλλού.

Δήμος Πάτρας
Συμβουλευτικό κέντρο ατόμου και οικογένειας του κοινωνικού οργανισμού του δήμου Πατρέων

Διεύθυνση: Γούναρη 76

Τηλ: 261 039 0961

Υπεύθυνη: Ολγα Δημητροπούλου

Web: e-patras.gr

Η δομή δημιουργήθηκε για να στηρίξει τους ανθρώπους που αντιμετωπίζουν προβλήματα στην προσωπική -οικογενειακή αλλά και κοινωνική – επαγγελματική τους ζωή, ενώ παρέχει:

Ατομική και ομαδική Συμβουλευτική για γονείς σε θέματα σχέσεων, επικοινωνίας και διαπαιδαγώγησης.
Ατομική Συμβουλευτική – ψυχοθεραπεία σε ενήλικες με προβλήματα άγχους, φοβιών, κατάθλιψης, διαταραχών προσωπικότητας.
Συμβουλευτική Νέων σε θέματα προσωπικής ανάπτυξης.
Συμβουλευτική σε εξαρτημένα άτομα από αλκόολ και σε μέλη των οικογενειών τους.
Ενημέρωση – παρέμβαση για θέματα ψυχικής υγείας σε σχολεία, συλλόγους, φορείς, υπηρεσίες κ.λπ.

Δήμος Ζωγράφου Αττικής
Συμβουλευτικό Κέντρο Οικογενειών

Διεύθυνση: Ι. Μαράτου & Ευρυνόμης

Τηλέφωνο: 210 779 3622 και 210 748 8382

Στο Δήμο Ζωγράφου λειτουργεί Συμβουλευτικό Κέντρο Οικογενειών (ΣΚΟ) με στόχο την πρωτογενή και δευτερογενή πρόληψη της ψυχικής υγείας των Δημοτών στο πλαίσιο της κοινωνικής και κοινοτικής ψυχολογίας και ψυχιατρικής. Απευθύνεται σε παιδιά προσχολικής και σχολικής ηλικίας, εφήβους, ενήλικες, οικογένειες.

Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας

Σε συνεργασία με τον Οργανισμό Κατά των Ναρκωτικών (ΟΚΑΝΑ)

Διεύθυνση: Ανακρέοντος 60, 157 71 Ζωγράφου

Τηλέφωνο: 210 747 3328 –9

Ε-mail: kepheo@otenet.gr

Web: zografou.gov.gr

Το Κέντρο Πρόληψης Δήμου Ζωγράφου ακολουθώντας την φιλοσοφία όλων των προγραμμάτων πρόληψης, ξεκίνησε το 2000 και συνεχίζει το έργο του στην τοπική κοινωνία του Ζωγράφου, με την παραδοχή ότι στις μέρες μας το φαινόμενο της ουσιοεξάρτησης αλλά και άλλων εξαρτήσεων διογκώνεται όχι μόνο επειδή οι ουσίες υπάρχουν και είναι προσιτές αλλά κυρίως γιατί υπάρχουν άνθρωποι που τις έχουν ανάγκη για να ζήσουν.

Δήμος Πεντέλης
Τηλέφωνο: 213 214 0621 και 213 214 0538

https://rotasapantaw.wordpress.com/wp-admin/post.php?post=12876&action=edit

Tantrum: Ο φόβος των γονέων

Ξεσπάσματα θυμού, κρίσεις υστερίας, επιθετικές αντιδράσεις ή πείσματα και «θέατρο» επειδή θέλει να περάσει το δικό του; Ο κάθε γονιός δίνει τη δική του ερμηνεία στο απότομο και αναπάντεχο, σύμφωνα με τον ίδιο, συχνά βίαιο ξέσπασμα που ενίοτε καταλαμβάνει το νήπιο, και τον αφήνει ενεό, να προσπαθεί να βγάλει άκρη και να διαχειριστεί την κατάσταση. Τα tantrum τα συναντάμε συχνά στην πρώτη νηπιακή ηλικία, χωρίς αυτό να σημαίνει πως δεν συνεχίζουν και ως την παιδική ηλικία του παιδιού, ιδιαίτερα όταν ο γονέας αδυνατεί να αντιδράσει ή τα ενσωματώσει στον τρόπο επικοινωνίας του με το παιδί. Πολύ εύστοχος ο αμερικάνικος χαρακτηρισμός των tantrum , ως “terrible twos, horrible threes”, δίνει το ηλικιακό εύρος που απαντώνται συχνότερα, καθώς και την επιδείνωση της κατάστασης όσο οι γονείς αδυνατούν να τα αντιμετωπίσουν.

Τι είναι το tantrum;
Καταρχήν, ας ορίσουμε τι ακριβώς είναι το tantrum. Η εκάστοτε αντίδραση του παιδιού σε κάθε δική μας οδηγία, πρόταση ή πράξη, δεν είναι tantrum. Όπως επίσης, και το κάθε ξέσπασμα θυμού ή κλάματος. Για να ορίσουμε κάποιο θερμό επεισόδιο ως tantrum πρέπει να είμαστε σε θέση να διακρίνουμε την κλιμάκωση των συναισθημάτων του παιδιού. Πολύ συχνά μια απλή άρνηση του γονέα θα πυροδοτήσει την αντίδραση του νηπίου, αλλά χρειάζεται να εξακολουθήσει η αρνητική στάση του γονέα ώστε να εξελιχθεί σε tantrum, δηλαδή το παιδί να φτάσει σε κατάσταση υστερίας. Όσο συχνότερα επαναλαμβάνονται τέτοια επεισόδια, τόσο πιο εύκολα θα κορυφώνεται η εκάστοτε κρίση και θα εξελίσσονται τα ξεσπάσματα θυμού. Τόσο πιο εύκολα το παιδί θα παθαίνει υστερικό επεισόδιο σε κάθε αφορμή.

Σημάδια πως αντιμετωπίζουμε tantrum είναι συνήθως το νήπιο να ουρλιάζει, να κλαίει μέχρι υστερίας, να ξαπλώνει στο πάτωμα, να χτυπάει το κεφάλι του στον τοίχο, να χτυπάει μανιωδώς τον γονέα ή κάποιο αντικείμενο, να αδυνατεί να ακούσει το οτιδήποτε εκείνη τη στιγμή. Επίσης, το tantrum χαρακτηρίζεται από την ξαφνική έλευση του, τη χρονική διάρκεια του και τη βιαιότητα του. Η αφορμή μπορεί να είναι απλή. Τόσο απλή, όπως το να πάρει κάτι ο γονέας από τα χέρια του παιδιού, να του βάλει το νερό που μόλις ζήτησε στο λάθος μπλε ποτήρι ή να του βάλει τις κάλτσες. Όμως, υποκρύπτει συνήθως βαθύτερες αιτίες, όπως γενικότερη αδιαφορία του γονέα στα θέλω του παιδιού, μη αποδοχή των συναισθηματικών του αναγκών του, ένα παιδί που δεν έχει αρκετό χώρο στη λήψη απλών, συμβατών με την ηλικία του αποφάσεων που αφορούν το ίδιο, ένα γονέα καταπιεστικό, περισσότερο στο ρόλο του ηγέτη παρά του καθοδηγητή, παρεμβατικό στην αυτο-οριοθέτηση του παιδιού, ή ένα γονέα υπερβολικά υποχωρητικό, που έχει δώσει στο παιδί ευθύνες ασύμβατες με την ηλικία του.

Δεύτερον, ας δούμε πόσο φυσιολογικό είναι να συμβαίνει, ιδιαίτερα στις ηλικίες 2 – 3 ετών. O λόγος είναι ακόμη ιδιαίτερα περιορισμένος, με αποτέλεσμα το νήπιο να μην μπορεί να περιγράψει επιτυχώς τα θέλω του, οι γονείς να αδυνατούν να καταλάβουν και το νήπιο να αισθάνεται απογοητευμένο, θλιμμένο και συγχυσμένο, κι επομένως να αντιδρά αυθόρμητα και βίαια, με χειρονομίες ή ουρλιαχτά, αφού η λεκτική επικοινωνία του είναι ανεπαρκής. Επιπλέον, σε αυτές τις ηλικίες ο εγκέφαλος του παιδιού δεν είναι ακόμη σχηματισμένος πλήρως. Τα φυσικά ένστικτα και μέρη του εγκεφάλου όπως η αμυγδαλή, που είναι πλήρως σχηματισμένα, αναλαμβάνουν τον πρώτο ρόλο στις αντιδράσεις, ενώ άλλα, όπως οι μετωπιαίοι λοβοί και ο προμετωπιαίος φλοιός, υπεύθυνα για τον έλεγχο των παρορμήσεων και την εμπρόθετη συμπεριφορά, αργούν ακόμη να σχηματιστούν.

Ωστόσο, όσο φυσικό και βιολογικά αναμενόμενο είναι να υπάρχουν αυτές οι αντιδράσεις στις νηπιακές ηλικίες, ας σημειώσουμε πως δεν αποτελούν αναπτυξιακό στάδιο, δηλαδή δεν είναι μια κατάσταση που θα αντιμετωπίσουν ούτως ή άλλως όλοι οι γονείς. Σε μεγάλο ποσοστό η εμφάνιση των tantrum έχει να κάνει με τη σύνδεση που υπάρχει με τον γονέα, το δεσμό του με το παιδί, και τη διάθεση του να ακούσει, να συνεργαστεί και να ασχοληθεί να βρει τον λόγο της εκάστοτε αντίδρασης του παιδιού, και όχι απλώς να σταματήσει το tantrum ή να αποφύγει την εκάστοτε αφορμή του ξεσπάσματος.

funifi-chores-kids-tips-reducing-tantrums-transition-times-1-bl

Λανθασμένες Συμβουλές
– Αγνόησέ το.
– Της ηλικίας είναι, θα περάσει.
– Χρειάζεται όρια.
– Αν δεν το τιμωρήσεις, θα σε κάνει ό,τι θέλει.
– Ε αφού το θέλει τόσο, δώστου το, να ησυχάσουμε.
– Πείσματα κάνει, για να περάσει το δικό του.

Η παραφιλολογία γύρω από την αντιμετώπιση των tantrum ποικίλλει,

και συνήθως κατευθύνεται από τον ενδόμυχο φόβο κάθε γονέα:

μη γίνει το παιδί του κακομαθημένο…

Το να αγνοήσεις ένα παιδί που βρίσκεται σε κρίση, απλώς του δείχνει πως κανείς δεν ενδιαφέρεται για αυτό και τις επιθυμίες του. Αν ο γονέας μείνει μόνο στην εντύπωση πως είναι φυσιολογική η κρίση που περνάει το παιδί του, δεν το βοηθά να μάθει να αντιμετωπίζει τα συναισθήματά του. Τα όρια, ένα ανεξάντλητο κεφάλαιο συζήτησης μεταξύ των ψυχολόγων, μαθαίνονται καλύτερα μέσω της μίμησης γονεϊκών συμπεριφορών, επομένως, έχει ιδιαίτερη σημασία η στάση του γονέα κατά τη διάρκεια ενός tantrum. Η τιμωρία επίσης δεν έχει νόημα, καθώς σε αυτήν την ηλικία (2-3) τα παιδιά δεν μπορούν να συνδέσουν την πράξη τους με την τιμωρία, και επομένως να διδαχθούν κάτι από αυτήν την τακτική. Ακόμη, το να καλύπτεται κάθε επιθυμία του παιδιού, ώστε να σταματήσει το ξέσπασμα, δεν προσφέρει τίποτα απολύτως στο παιδί, καθώς έτσι ο γονέας απαρνείται τη γονεϊκή του ευθύνη, αναθέτει στο παιδί ηγετικό ρόλο, μπερδέυοντάς το, και αναπτύσσεται μια χειριστική σχέση μεταξύ τους. Αν πάλι η έκρηξη του παιδιού αντιμετωπίζεται ως θέατρο ή πείσμα, τη στιγμή που εκείνο βιώνει μια πραγματική στιγμή κατάρρευσης, ο σπασμωδικός θυμός του θα φτάσει να ορίζει τη συμπεριφορά του απέναντί στον γονέα.

Σε κάθε περίπτωση απειλείται ο δεσμός γονέα – παιδιού. Η ασφάλεια του παιδιού διαταράσσεται, η εμπιστοσύνη προς τον γονέα δέχεται πλήγμα, ενώ το παιδί, όντας το ίδιο ανώριμο να αντιμετωπίσει την έκρηξη των συναισθημάτων του, νιώθει μοναξιά, απόγνωση, φόβο, με συχνό αποτέλεσμα τα ξεσπάσματα να αυξάνονται και να χειροτερεύουν, με αποκορύφωμα να απειλούν πλέον την αρμονία της οικογένειας. Φυσικά και υπάρχουν περιπτώσεις, κι αρκετές μάλιστα, όπου κάποια από αυτές τις συμβουλές μπορεί να λειτουργήσει και το νήπιο να σταματήσει τα ξεσπάσματα. Όμως, τα αποτελέσματα, όσο κι αν είναι άμεσα, είναι παροδικά, η αληθινή αιτία παραμένει κρυμμένη, και η ευκαιρία να βοηθηθεί το παιδί να αναπτύξει τόσο τις εγκεφαλικές διεργασίες, όσο και το δεσμό του με τον γονέα, χάνεται.

Ξαναβρίσκοντας τις ισορροπίες
Αντιμετωπίζοντας τα βίαια αυτά ξεσπάσματα μαζί με το παιδί μας, του δείχνουμε πως είμαστε δίπλα του, συμπαραστάτες σε κάθε του βήμα. Κάθε συναίσθημα είναι αποδεκτό και φυσιολογικό. Του δείχνουμε πώς να αντιμετωπίζει τις ματαιώσεις του και να χειρίζεται αποτελεσματικά την απώλεια και τη λύπη. Του μαθαίνουμε, μιμητικά, πως υπάρχει κι άλλος δρόμος αντιμετώπισης, εκτός από τις φωνές, τις χειρονομίες και τη βία.

Σε απλά βήματα:
495820-paidiakrisi600_174408_044ycf

Αποβάλλω τυχαίες σκέψεις (τι έπαθε πάλι, όλοι μας κοιτάνε, μα γιατί χτυπιέται κλπ) .
Παραμένω δίπλα στο παιδί ήρεμος, δεκτικός, και συντονίζομαι με τη συναισθηματική του κατάσταση. Διατηρώ χαλαρή στάση.
Πλησιάζω το παιδί, ερχόμενος στο ύψος του, ώστε να αποκτήσω βλεμματική επαφή.
Διαβάζω την ανάγκη του παιδιού για σωματική επαφή.Αγγίζω το παιδί απαλά, μόνο αν το ίδιο θέλει. Κάποια παιδιά θέλουν αγκαλιά για να ηρεμήσουν, ενώ άλλα προτιμούν να έχουν τον χώρο τους. Αν το παιδί φωνάζει να φύγω, βρίσκομαι σε απόσταση, διατηρώντας, όμως, τη βλεμματική επαφή. Συνήθως το «φύγε, δε σε θέλω» σημαίνει «σε έχω ανάγκη, μείνε κοντά μου».
Διατηρώ ανοιχτά τα χέρια μου, ήρεμη τη φωνή μου. Προσέχω τη στάση σώματός μου, να εμπνέει ασφάλεια και όχι φόβο.
Αποδέχομαι πλήρως το συναίσθημά του.
Αν το παιδί έχει καλή λεκτική επικοινωνία, το αφήνω να μιλήσει πρώτο.
Αν όχι, του κάνω ερωτήσεις που διευκολύνουν την επικοινωνία, χωρίς όμως να βγάζω συμπεράσματα.
Απευθύνομαι στο συναισθηματικό κομμάτι του παιδιού, κι όχι στο λογικό.
Βοηθάω το παιδί να διαχειριστεί το θυμό του, δείχνοντάς του το δρόμο, για παράδειγμα, ζητάω να με κοιτάξει στα μάτια, να πάρει βαθιά ανάσα.
Μόλις επέλθει η ηρεμία, μπορώ να συζητήσω μαζί του σε λογικό επίπεδο.
Αφήνω το παιδί να προτείνει λύση στο ενδεχόμενο πρόβλημα.
Μετά το πέρας της κρίσης, μπορώ να του δείξω εναλλακτικούς τρόπους διαχείρισης του θυμού.
Προς αποφυγή:
thumbnail1

Αποφεύγω λέξεις κι εκφράσεις που μπλοκάρουν το συναίσθημα του παιδιού , όπως το «γιατί» και το «μην», καθώς και τους χαρακτηρισμούς (πχ, «είσαι κακό παιδί») , καθώς και απειλητικές χειρονομίες, όπως το κούνημα του δάκτυλου, τα χέρια στη μέση, κλπ.
Αποφεύγω την αναφορά σε λογικές εξηγήσεις. Εκείνη την ώρα επικρατεί το συναίσθημα. Το παιδί, λοιπόν, δεν το ενδιαφέρει να ακούσει την εξήγηση, αλλά να γίνει κατανοητό το συναίσθημά του.
Δεν πανικοβάλλομαι, δεν αποφεύγω την επαφή μου με το συναίσθημα του παιδιού, δεν θυμώνω, ούτε διατηρώ αμυντική στάση.
Δεν ενδίδω στο θέλω του παιδιού, μόνο και μόνο για να σταματήσει, ιδιαίτερα όταν το θέλω του αφορά ενήλικη ευθύνη , σχετική με την ασφάλεια του, την υγεία του, τη διατροφή του, κ.α. Φυσικά και αναθεωρώ τη στάση μου, όταν αφορά απλά ζητήματα , όπως το τι θα φορέσει, ποιο πιάτο θα προτιμήσει κλπ, καθώς έτσι αναπτύσσεται η κριτική ικανότητα του παιδιού και αισθάνεται κύριος των αποφάσεων που αφορούν το ίδιο.
Δεν εξαναγκάζω το παιδί σε απομάκρυνση ή σωματική επαφή, χωρίς το ίδιο να θέλει.
Αποφεύγω τα πολλά λόγια κι εξηγήσεις. Συχνά, το νήπιο ηρεμεί απλά και μόνο από την ήρεμη και δεκτική παρουσία σας.
Τα συναισθηματικά ξεσπάσματα ενός παιδιού είναι αναμενόμενα και θα πρέπει να γίνονται κατανοητά από τον ενήλικα, χωρίς αυτό να σημαίνει πως θα μείνει άπραγος παρατηρητής. Τουναντίον, είναι υποχρέωσή του να βοηθήσει το παιδί να ερμηνεύσει τα συναισθήματά του και να σταθεί δίπλα του, δείχνοντας του πώς να τα διαχειριστεί. Όσο η επαφή με το συναισθηματικό κόσμο του παιδιού θα αυξάνεται, τόσο θα μειώνονται τέτοιου είδους περιστατικά και θα ενισχύεται ο δεσμός με τον γονέα.

Αντιδράσεις φυσικά και θα συνεχίσουν να υπάρχουν- είναι άλλωστε επιθυμητές και διδακτικές- αλλά δεν θα περιλαμβάνουν βιαιότητα, ψυχική κατάρρευση, υστερική κρίση. Η ευθύνη του γονέα δε συνίσταται στο να έχει ένα υπάκουο, πλήρως συνεργάσιμο και χαρούμενο παιδί, αλλά στο να δημιουργήσει έναν ολοκληρωμένο, ώριμο και έτοιμο να ανταπεξέλθει στην εκάστοτε δυσκολία ενήλικα.Έτσι κάθε κρίση του παιδιού είναι μια κεκαλυμμένη ευκαιρία για περαιτέρω συμβολή στη ψυχοσυναισθηματική του ανάπτυξη.

Από: Φωτεινη-Μαρια Μοναστιρλη ψυχολόγος, με ειδίκευση στην παιδοψυχολογία,

Tantrum: Ο φόβος των γονέων

Εκρήξεις θυμού των 2χρονων και 3χρονων παιδιών ! Κατανοώντας τον εγκέφαλο τους !

Για να κατανοήσουμε τι συμβαίνει με τα 2χρονα και 3χρονα παιδιά μας και έχουν τις εκρήξεις θυμού που πολλές φορές μας φοβίζουν, η αμερικανίδα ψυχοθεραπεύτρια Heather Turgeon εξηγεί.
Κατανοώντας τον εγκέφαλο
Τα tantrums δεν είναι απλά τραυματικές στιγμές απίστευτου πείσματος, κατά τις οποίες το παιδί διεκδικεί με σθένος αυτό που θέλει. Αποτελούν εξωτερικές συμπεριφορικές εκδηλώσεις ενός πραγματικού, βιολογικού φαινομένου. Είναι αληθινές στιγμές κατάρρευσης, όχι ένα προσποιητό ξέσπασμα κλάματος (είστε πλέον σε θέση να «διαβάζετε» τη γλώσσα σώματος του παιδιού σας και να αναγνωρίζετε τις διαφορές), οι οποίες συμβαίνουν όταν κάτι ενεργοποιεί συγκεκριμένες περιοχές του εγκεφάλου του παιδιού σας, όπως η αμυγδαλή –ένα μικρό μέρος στο κάτω μέρος του εγκεφάλου, το οποίο επεξεργάζεται συναισθήματα όπως ο φόβος και ο θυμός. Παραμείνετε, λοιπόν, παρόντες όταν το παιδί βρίσκεται σε κατάσταση κατάρρευσης και χρησιμοποιήστε τις παρακάτω συμβουλές:
Οι γονείς μπορούν να βοηθήσουν σε αυτή τη διαδικασία. Δείτε πώς θα αξιοποιήσετε την ισχύ ενός tantrum:
-Μην ξεχνάτε σε ποιον μιλάτε: Όταν το παιδί πραγματικά καταρρέει, δεν είναι η κατάλληλη στιγμή να προσπαθήσετε να του μιλήσετε λογικά. Ξεχάστε τις λογικές εξηγήσεις. Μιλήστε στο συναισθηματικό μέρος του εγκεφάλου του: «Νευρίασες πολύ με αυτό, ε;» ή «βλέπω ότι είσαι πολύ θυμωμένη τώρα».
-Εμπλέξτε το λογικό μέρος του εγκεφάλου. Δοκιμάστε κάτι του στιλ «θέλεις να κάνουμε ένα πλάνο για το πότε θα μπορούσες να φας αυτό το μπισκότο;» ή «βλέπω ότι στεναχωρήθηκες πολύ που φύγαμε. Πρέπει, όμως, να πάρουμε την αδερφή σου. Υπάρχει άλλος τρόπος να λύσουμε αυτό το πρόβλημα;». Έτσι, το παιδί θα αρχίσει να απομακρύνεται από το πώς νιώθει προς το πώς να μη νιώθει έτσι.
-Χωρίς πολλά λόγια: Δεν χρειάζεται να πείτε πάρα πολλά ή να υπερ-αναλύσετε την κατάσταση ενός παιδιού με tantrum. Δείξτε λίγη κατανόηση ή ανακουφίστε το παιδί σας, δώστε μία λογική εξήγηση ή κάντε ένα πρόγραμμα για τη συνέχεια και ακολουθήστε το άμεσα. Αλλάξτε θέμα για τη δεδομένη στιγμή (επιστρέψτε στο ξέσπασμα αργότερα, αν θέλετε να εξηγήσετε κάτι ή να ολοκληρώσετε κάτι που αφήσατε στη μέση). Για να βοηθήσετε το παιδί σας τη στιγμή που βρίσκεται σε ένα συναισθηματικό χάος θα πρέπει να παραμείνετε ψύχραιμοι και να μην παρασυρθείτε από τον τυφώνα. Στο σημείο αυτό μπορείτε να στρέψετε την προσοχή σας αλλού, μακριά από το παιδί, και να του δώσετε την χώρο που ενδεχομένως χρειάζεται.
-Ενδυναμώστε το παιδί σας: Δώστε του τα εργαλεία για να διαχειρίζεται μόνο του τα συναισθήματά του. Δοκιμάστε να πάρετε μαζί μια βαθιά αναπνοή, πείτε του ότι μπορεί «να σταματήσει για λίγο, να κάνει ένα βήμα πίσω, να πάρει μια βαθιά ανάσα και να δοκιμάσει ξανά» ή αναγνωρίστε πως το να τρέχει γύρω-γύρω σε όλο το σπίτι το βοηθά να οργανώσει τη σκέψη του και τα συναισθήματά του, οπότε επιστρέφοντας σε εσάς να είναι πιο ισορροπημένη. Μην προτείνετε απλά τις τακτικές αυτές τη δεδομένη στιγμή. Μιλήστε γι’αυτές μετά την «καταιγίδα» σαν κάτι πολύ φυσιολογικό, σαν τροφή για σκέψη, και εξηγήστε στο παιδί ότι όλοι κάποια στιγμή κυριευόμαστε από τα συναισθήματά μας, αλλά βρίσκουμε τρόπους για να ρυθμίζουμε το πώς λειτουργούμε με αυτά (δώστε πραγματικά παραδείγματα –π.χ. έχουμε νεύρα; Μετράμε αργά μέχρι το 10 για να ηρεμήσουμε).
Εκλογικεύστε την εικόνα: Όταν βλέπετε όλο αυτό το δράμα να ξετυλίγεται μπροστά στα μάτια σας, φανταστείτε την τρελή νευροχημική κατάσταση που λαμβάνει χώρα μέσα στο κεφάλι του παιδιού και προσπαθήστε λίγο να αποστασιοποιηθείτε. Δεν λέμε να αποχωρίσετε από το δωμάτιο, αλλά να εκλογικεύσετε τη διαδικασία και να δείξετε λίγη παραπάνω ανοχή στα κλάματα και τις φωνές. Τα συναισθηματικά αυτά ξεσπάσματα έρχονται και φεύγουν. Δεν είναι δική σας δουλειά να τα διορθώσετε ή να τα εξαφανίσετε. Να είστε, όμως, παρόντες και να βρίσκετε ευκαιρίες να τα χρησιμοποιείτε «διδακτικά».
Μην ξεχνάτε πως στόχος σας δεν είναι να κάνετε τα tantrum να εξαφανιστούν με τρόπο μαγικό, αλλά να χτίσετε την ικανότητα του παιδιού να «αυτό-ρυθμίζεται», εξασκώντας την σύνδεση του συναισθηματικού με το λογικό μέρος του εγκεφάλου του. Αν κάνετε μέρος της καθημερινότητά σας το να συζητάτε για το πώς να διαχειρίζεται τα πολύ έντονα συναισθήματα, θα ξέρει τι να κάνει τη στιγμή που θα προκύπτουν και θα παρατηρήσετε πως σταδιακά η ένταση των tantrums θα μειώνεται.

Πηγή Διαβάστε περισσότερα https://rotasapantaw.wordpress.com/wp-admin/post.php?post=12550&action=edit

Για την ομάδα Θετική Διαπαιδαγώγηση https://www.facebook.com/groups/413784475468424/files/
και για την
Υποστηρικτική ομάδα Attachment Parenting Ckantsiou Voula https://www.facebook.com/groups/961746033933236/

Το μυστικό της ευτυχίας είναι να είσαι αληθινός με τον εαυτό σου

Το μυστικό της ευτυχίας είναι να είσαι αληθινός με τον εαυτό σου

“Η μεγαλύτερη τραγωδία στη ζωή είναι να περάσεις όλη σου τη ζωή ψαρεύοντας, μόνο και μόνο για να ανακαλύψεις πως δεν αναζητούσες ψάρια” – Χένρι Ντέιβιντ Θόρο

Η κουβέντα με δύο και πλέον εκατοντάδες ανθρώπους για το νόημα της ζωής τους ήταν ένα σπουδαίο δώρο για εμένα προσωπικά, αλλά και μια πρόκληση. Οι ιστορίες που ακούσαμε ήταν βαθυστόχαστες, ενδιαφέρουσες και συχνά συγκινητικές.

Δεν δώσαμε προκαταβολικά τις ερωτήσεις στους συνεντευξιαζόμενους, οπότε υπήρχε μια υπέροχη αίσθηση ότι εκείνοι, καθώς μιλούσαν, συχνά ανακάλυπταν πράγματα που δεν τα γνώριζαν υποσυνείδητα. Κάποιες φορές ήταν σαν να παρακολουθούσα σοφούς ανθρώπους να αποκαλύπτουν τα μυστικά της δικής τους ευτυχίας.

Άλλες φορές ήταν ολοφάνερο ότι οι αλήθειες που μοιράζονταν μαζί μου δεν τους ήταν καινούριες• όχι μόνο τις είχαν μάθει εδώ και καιρό, μα τις μοιράζονταν κιόλας με άλλους για πολλά χρόνια. Η πρόκληση που αντιμετωπίσαμε ήταν να βρούμε τα κοινά μοτίβα στις τόσες ιστορίες που ακούσαμε. Οι άνθρωποι περιέγραφαν τα ίδια πράγματα με πολύ διαφορετικές λέξεις.

Θυμήθηκα το παιδικό παιχνίδι που ονομάζεται «σπασμένο τηλέφωνο», στο οποίο ο ένας ψιθυρίζει στο αφτί του άλλου κάποιο μυστικό, και τελικά το αρχικό μήνυμα μετά βίας αναγνωρίζεται. Έπρεπε να αφουγκραστώ προσεκτικά πέρα από τις συγκεκριμένες λέξεις και ιστορίες, ώστε να ανακαλύψω τον κοινό πυρήνα της σοφίας.

Μια προφανής ερώτηση ήταν αν υπήρχε κάτι που ξεχώριζε πιο καθαρά, ένα σίγουρο μυστικό για την ικανοποίηση και την ευτυχία. Πιστεύω πως υπάρχει ένα τέτοιο μυστικό, και είναι το πρώτο πράγμα που πρέπει να ανακαλύψουμε για τη ζωή, αν θέλουμε να ζήσουμε με σοφία.

Ήταν μια σειρά λέξεων και ιδεών που προέκυπτε συνέχεια. Οι άνθρωποι έλεγαν διαρκώς «πρέπει να ακολουθείς την καρδιά σου», «πρέπει να είσαι αληθινός με τον εαυτό σου», «πρέπει να ξέρεις ποιος είσαι και γιατί βρίσκεσαι εδώ», «πρέπει να ξέρεις τι είναι σημαντικό για εσένα». Αυτό που διαχωρίζει όσους ζουν καλά και πεθαίνουν ευτυχισμένοι από εμάς τους υπόλοιπους είναι ότι αναρωτιούνταν αδιάκοπα αν ζούσαν τη ζωή που ήθελα να ζήσουν, και ακολουθούσαν την καρδιά τους ανάλογα με την απάντηση. Το πρώτο μυστικό είναι να είστε αληθινοί με εσάς, με τον εαυτό σας και να ζείτε με κάποιο σκοπό.

Επιλέξτε να ζείτε αφυπνισμένοι
Για να ακολουθήσουμε την καρδιά μας και να είμαστε ειλικρινείς με τον εαυτό μας, πρέπει πρώτα να επιλέξουμε να ζούμε αφυπνισμένοι. Μα τι σημαίνει αυτό; Ο Σωκράτης είπε ότι ζωή που δεν εξετάζεις, δεν αξίζει να τη ζεις. Υπάρχει κι άλλος τρόπος να το διατυπώσουμε αυτό: Αν δεν εξετάζετε διαρκώς τη ζωή σας, ώστε να είστε σίγουροι πως παραμένετε πιστοί στον σκοπό σας, υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να καταλήξετε να ζείτε τη ζωή κάποιου άλλου, που σημαίνει ότι θα φτάσετε στο τέλος της ζωής σας και θα συνειδητοποιήσετε πως ακολουθήσατε έναν δρόμο που δεν ήταν δικός σας.

Έμαθα από αυτούς του ανθρώπους ότι σοφία σημαίνει να στοχαζόμαστε περισσότερο, να ρωτάμε ξανά (και ξανά) αν ζωή μας προχωράει προς τη σωστή κατεύθυνση και να κάνουμε συνέχεια αναπροσαρμογές για να πλησιάζουμε πιο πολύ τη ζωή που επιθυμούμε να ζήσουμε. Σε αντίθεση με τους ανθρώπους με τους οποίους κουβεντιάσαμε, πολλοί ζουν χωρίς καμία απολύτως σκέψη, βιώνοντας απλώς τα γεγονότα, ρωτώντας σπάνια πώς θα μπορούσαν να προσεγγίσουν τον δρόμο που θέλουν.

Μια 72χρονη γυναίκα, η Έλσα, συνόψισε τι σημαίνει στοχασμός και αφύπνιση. Όταν της ζήτηση να δώσει με μια πρόταση μια συμβουλή στους νεότερους για να βρουν την ευτυχία και το νόημα της ζωής (κάτι που ζητήσαμε απ’ όλους), αποκρίθηκε: «Δεν γίνεται αυτό. Για να πω σε κάποιον το μυστικό της ευτυχίας, θα πρέπει να τον καθίσω κάτω, να τον κοιτάξω βαθιά στα μάτια, να ανακαλύψω ποιος είναι και τι όνειρα έχει.

Το λέω αυτό επειδή το μυστικό της ευτυχίας είναι να είσαι αληθινός με τον εαυτό σου». Καθένας από εμάς έχει έναν δρόμο που είναι ο πιο αληθινός, κι αν τον ακολουθήσουμε, βρίσκουμε την ευτυχία. Οι ευτυχισμένοι άνθρωποι δεν ρωτούν αν επικεντρώνονται σε ό,τι έχει σημασία, αλλά αν επικεντρώνονται σε ό,τι έχει σημασία γι’ αυτούς!

Απόσπασμα από το βιβλίο του John Izzo «Τα 5 μυστικά που πρέπει να ανακαλύψεις πριν πεθάνεις» που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Διόπτρα. Μπορείτε να το βρείτε εδώ

Photo: Author/Depositphotos

Το μυστικό της ευτυχίας είναι να είσαι αληθινός με τον εαυτό σου