Θέσε τα όριά σου

Από τις πρώτες κιόλας κουβέντες με έναν γονιό αντιλαμβάνεται κανείς πως αυτό που ταλαιπωρεί την ελληνική οικογένεια είναι η έλλειψη ορίων. Φαίνεται σαν μην είναι καθόλου σαφές πότε και ποιος χρειάζεται να κάνει κάτι, πόσο μπορεί να διαρκέσει, πότε θα επαναληφθεί και άλλες ποσοτικές και ποιοτικές αποφάσεις. Έτσι πολύ νωρίς οι γονείς αναλαμβάνουν όλες τις υποχρεώσεις και καταλήγουν είτε να εκλιπαρούν, είτε να απαιτούν την συνεργασία των παιδιών, τις περισσότερες φορές χωρίς αποτέλεσμα. Αμέτρητοι καυγάδες θα είχαν αποφευχθεί αν ο καθένας ήξερε τις υποχρεώσεις του και είχε αναλάβει την ευθύνη να τις ολοκληρώσει έγκαιρα και με τον καλύτερο τρόπο που μπορεί.

Η λέξη «όριο – όρια» μοιάζει απειλητική στα αυτιά του μέσου Έλληνα και τούτο γιατί ποτέ δεν την έμαθε στην ισορροπία της μέσα από τον τρόπο που μεγάλωνε τουλάχιστον τα μεταπολεμικά χρόνια. Η αλήθεια είναι πως στη γενικότερη διαπαιδαγώγηση του είχε να αντιμετωπίσει ή τον αυταρχισμό ή τον επιτρεπτισμό και την υπερπροστασία. Κανένα από τα προηγούμενα μοντέλα δεν μπορούν να εμπνεύσουν τα όρια. Το ένα τα επιβάλει με φόβο και θυμό και το άλλο σύγχυση και αποποίηση ευθυνών.

Δεν πρέπει να μας διαφύγει επίσης και ένας άλλος τρόπος διαπαιδαγώγησης ευρέως διαδεδομένο ακόμη και σήμερα, που είναι το μοντέλο της χειραγώγησης. Είναι εκείνος ο κρυφά και φανερά χειριστικός τρόπος που λέει «κάνε αυτό για να έχεις εκείνο» ή ακόμη χειρότερα «μην κάνεις αυτό γιατί θα πάθω ή θα πάθεις εκείνο». Η πολύ διαδεδομένη χειριστική συμπεριφορά των γονιών όχι μόνο δεν εμπνέει τα όρια άλλα καταπατά ύπουλα και βάναυσα ακόμη και τα απλά ανθρώπινα δικαιώματα. Είναι εκείνο που εισήγαγε η Ελληνίδα μεταπολεμική μάνα που σήμερα είναι η Ελληνίδα γιαγιά η οποία μέσα στη λαίλαπα της Ελλάδας της κρίσης, μεγαλώνει και τα παιδιά του σήμερα, με τους ίδιους απαράλαχτους τρόπους του 50 και του 60.

Δεν ξέρουμε οι Έλληνες τα όρια. Δεν τα μάθαμε ποτέ. Δεν μας τα έμαθε ούτε η οικογένεια, ούτε η εκπαίδευση, ούτε η κοινωνία. Κατά καιρούς γίνεται κάποια προσπάθεια, τις περισσότερες φορές αυταρχική, φοβιστική και ενοχική και όλες τις φορές, καταλήγει ξεχασμένη, ανεφάρμοστη και η επιστροφή στο χαοτικό σύστημα ξαναπαίρνει πανηγυρικά τη θέση της στην καθημερινότητά μας. Αν θέλουμε να αλλάξουμε θα χρειαστεί να επανατοποθετηθούμε ως προς την έννοια των ορίων. Θα χρειαστεί να ξαναμάθουμε πως τα όρια είναι ταυτόσημα με τη ζωή. Η ζωή έχει όρια. Η φύση έχει όρια. Τα πάντα έχουν αρχή και τέλος άρα όρια.

Αν κατάφερνε ο μέσος γονιός να αντιληφθεί τις Φυσικές και τις Λογικές Συνέπειες και δεν παράπαιε με τις μεθόδους της Αμοιβής και της Τιμωρίας στο μεγάλωμα των παιδιών, τα όρια θα είχαν μπει από μόνα τους. Φυσικές συνέπειες είναι ότι έχει να κάνει με σώμα π.χ. όταν δεν τρώω πεινάω, όταν δεν φοράω ζεστά ρούχα κρυώνω κλπ. Λογικές συνέπειες είναι ό,τι έχει να κάνει με τους κανόνες που διέπουν τη φύση και την κοινωνία πχ. η νύχτα έπεται της μέρας, ή το λεωφορείο σταματά στη στάση ενώ το ταξί όπου θέλουμε.

Εκπαιδευόμενο ένα παιδί να αντιλαμβάνεται τις φυσικές και λογικές συνέπειες αναπτύσσει όλο και περισσότερο τον κριτικό εκείνο νου που χρειάζεται για να μπορεί να αποφασίζει και να ενεργεί μέσα στις συνθήκες που καλείται να ζήσει. Δεν χρειάζεται κάποιος να του επιβάλλει κάτι ή να το οριοθετήσει στις συνήθειές του γιατί μόνο του θα αντιληφθεί έγκαιρα τι είναι συμφέρον για το ίδιο. Αρκεί κάποιος σαν μέντορας και προπονητής να του θυμίζει πως εκείνο είναι υπεύθυνο για τις συνθήκες που διαμορφώνει στην καθημερινότητά του. Να του μάθει πως δεν ευθύνεται ο γονιός που υπάρχουν πράγματα που δεν είναι διαπραγματεύσιμα όπως πχ. το σχολείο. Αυτό διέπεται από την Κοινωνία και άρα είναι μια Λογική Συνέπεια. Δεν γίνεται να μην πάει. Αν πάει διαβασμένο ή αδιάβαστο όμως αφορά το ίδιο γιατί η συνέπεια είναι δική του. Έτσι τα όρια τοποθετούνται από μόνα τους. Κανείς δεν τα επιβάλλει σε κανέναν άρα και κανείς δεν τα καταλύει. Υπάρχουν από μόνα τους, διέποντας μια ποιοτική καθημερινότητα.

Γιατί αυτό το τόσο απλό πράγμα δεν γίνεται αυτόματα; Γιατί οι γονείς έχουν άγνοια και καλούνται αργά η γρήγορα να οριοθετήσουν αυτό που χρειάζεται ή δεν χρειάζεται να γίνεται. Γιατί έτσι κάνουν οι πολλοί. Γιατί και εκείνοι έτσι μεγάλωσαν. Έχοντας οι ίδιοι δυσκολία με τα όρια, θέλουν άλλοτε να ικανοποιούν τις ανάγκες του παιδιού λειτουργώντας ενοχικά (επιτρεπτικοί) και άλλοτε να γίνεται το δικό τους, (αυταρχικοί).

Τα όρια για να εφαρμοστούν χρειάζονται: Λίγα λόγια, επικοινωνία με τα μάτια, κανονικό τόνο φωνής, ευγένεια, επαφή με το σώμα, να είναι κάποιος απολύτως συγκεκριμένος, να είναι συνεπής, τα λόγια του να ταυτίζονται με τα έργα του και να γνωρίζει πως τα παιδιά κάνουν την έρευνά τους για το πόσο εννοεί ο γονιός αυτό που λέει, απλά κάνοντας αυτό που τους απαγορεύει! Τα όρια χρειάζονται ένα καθαρό μήνυμα ώστε ο άλλος να αντιληφθεί το πότε θες και το πώς το θες να γίνει κάτι π.χ. «κάνε κάτι γι’ αυτή την αταξία, αλλά βάλε τα παιχνίδια μέσα στο κουτί». Να δίνει τουλάχιστον δύο επιλογές και να παραμένει σταθερά σ’ αυτές.

Ακόμη οι επιλογές χρειάζεται να δίνονται με εκπαιδευτικό τόνο ώστε το παιδί από μόνο του να καταλάβει πως εκείνο έχει την ευθύνη των πράξεών του. Εκείνος που θέλει να βάλει όρια χρειάζεται να είναι και να δείχνει σταθερός και πως έχει τον έλεγχο και όχι ανήσυχος, ή αγχωμένος ή θυμωμένος ή ένοχος. Χρειάζεται να μιλά θετικά π.χ. «είναι καλύτερα να καθίσεις τώρα αντί μην πηδάς». «Καλύτερα να κρατήσεις το ποτήρι με τα δύο σου χέρια αντί πρόσεξε μη χύσεις το γάλα».

Και κυρίως χρειάζεται να έχει κατανοήσει και ο ίδιος πως μόνο τα όρια οδηγούν στην ελευθερία. Ελευθερία δεν υπάρχει αν δεν υπάρχουν όρια. Όσο οξύμωρο και αν φαίνεται είναι μια βαθιά και σοφή αλήθεια που όσο πιο γρήγορα την αντιληφθεί τόσο γρηγορότερα θα νοιώσει την χαρά που του δίνει η ευθύνη της αυτοδιάθεσής του.

Ας θυμόμαστε πάντως πως είναι μια απαραίτητη συνθήκη για το υγιές μεγάλωμα του παιδιού. Μόνον έτσι το παιδί μαθαίνει να ξεχωρίζει τον εαυτό του από τους άλλους. Οδηγείται στην υγιή συνύπαρξη, δημιουργεί μια συνθήκη ψυχικής υγείας, γίνεται υγιές μέλος της κοινωνίας. Αυτό δεν θέλει κάθε γονιός;

Ερατώ Χατζημιχαλάκη ψυχολόγος Οικογενειακή Σύμβουλος,

http://enallaktikidrasi.com/2017/10/these-oria/

 

Πως να γίνεις πιο ελκυστικός; Γλώσσα του σώματος Επιτυχία στις γυναίκες Φλερτ σε άνδρες και γυναίκες. Μάθε τα πάντα Πώς να δείχνετε Ελκυστικοί με τη Γλώσσα του Σώματος: Οδηγός για Αρχάριους

«Το πιο σημαντικό στην επικοινωνία είναι αυτό που δεν ακούγεται».
Peter F. Druckerhttp

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι οι λέξεις έχουν πανίσχυρα μηνύματα. Αλλά αυτό που έχει μεγαλύτερη σημασία είναι τα κρυφά μηνύματα που στέλνει το σώμα σας. Το να κατανοήσετε και να εξοικειωθείτε με αυτή τη δεύτερη γλώσσα είναι η πιο σημαντική αλλαγή που μπορείτε να κάνετε τόσο στην επαγγελματική όσο και την ερωτική σας ζωη.

Το να βγάζετε αυτοπεποίθηση μέσω της γλώσσας του σώματός σας αλλάζει τον τρόπο που σας αντιλαμβάνονται οι γύρω σας. Θα εμπνέετε περισσότερο σεβασμό και εκτίμηση, ενώ παράλληλα θα σας εμπιστεύονται ευκολότερα. Ακόμα και να είστε αγχωμένοι μέσα σας, θα φαίνεστε χαλαροί και άνετοι.

Δεν είπε κανείς ότι είναι εύκολο – οι ηθοποιοί περνούν χρόνια προσπαθώντας να τελειοποιήσουν τη μη – λεκτική επικοινωνία τους για να εκφράσουν τις κατάλληλες λέξεις και συναισθήματα. Την εποχή του βουβού κινηματογράφου μπορούσαμε να καταλάβουμε ξεκάθαρα τι ήθελε να πει ο Charlie Chaplin. Με την καλή εξάσκηση θα μπορείτε και εσείς να γοητεύσετε και να διασκεδάσετε την παρέα σας, χωρίς καν να χρειαστεί να ανοίξετε το στόμα σας.

Κρατηθείτε στο ύψος σας. Μην καμπουριάζετε. Η πολυετής πείρα στο Diablo και το Quake δε βοηθάνε βέβαια, αλλά χρειάζεται εξάσκηση.

Κρατήστε ψηλά το κεφάλι. Να κοιτάτε ευθεία μπροστά και αποφύγετε να κοιτάτε το πάτωμα.

Κρατήστε τους ώμους πίσω και κάτω. Αυτό δείχνει ότι είστε χαλαροί και άνετοι.

Χαλαρώστε τους Ώμους σας. Σηκώστε τους ψηλά και αφήστε τους να πέσουν φυσικά στη θέση τους.

Μη σταυρώνετε τα πόδια σας ή τα χέρια σας. Η κλειστή γλώσσα του σώματος δείχνει αμυντική στάση, σα να προστατεύετε τον εαυτό σας. Σκεφτείτε, όταν κάποιος θυμώνει τι κάνει αμέσως? Επίσης, επειδή τείνουμε να αντιγράφουμε τη γλώσσα του σώματος του συνομιλητή μας, αν εμείς δεν είμαστε χαλαροί, τότε δεν μπορεί να χαλαρώσει και αυτός.

Αποφύγετε να γέρνετε προς τα εμπρός για να μιλήσετε στις γυναίκες. Πλησιάζοντας πολύ κοντά σε τόσο μικρό χρονικό διάστημα δείχνει αρκετά επιθετικό. Κρατήστε απόσταση και μιλήστε δυνατότερα (από το δράφραγμά σας). Αν υπάρχει περιορισμένος χώρος δοκιμάστε να ακουμπήσετε πάνω σε κάτι, αντί να γέρνετε αμήχανα.

Κρατήστε το ποτό σας στο πλάι. Όταν βρίσκεστε σε ένα πάρτυ, ή ένα μπαρ, τίποτα δε δείχνει περισσότερη αμηχανία από το να κρατάτε σφιχτά το ποτό στο στήθος σας. Όταν δεν πίνετε κρατήστε πάντοτε το ποτήρι σας κάτω και πλάι σας.

Βγάλτε τα χέρια από τις τσέπες σας. Αν πρέπει ντε και καλά να βάλετε τα χέρια σας κάπου δοκιμάστε τις πίσω τσέπες του παντελονιού σας, με τους αντίχειρες προς τα έξω. Έτσι δείχνετε μια ανοιχτή στάση του σώματός

Κινηθείτε πιο αργά και στοχευμένα. Οι σπασμωδικές κινήσεις τρομάζουν τους γύρω σας. Ο άντρας που περπατεί και μιλά με τρόπο εκπέμπει αυτοπεποίθηση.

Μιλήστε με τα Χέρια σας. Χρησιμοποιείστε τα χέρια σας για να δώσετε περισσότερη έμφαση και πάθος στα λεγόμενά σας. Το να έχετε τα χέρια σας κολλημένα πάνω σας δείχνει αμηχανία. Απλά προσοχή, μην κάνετε χειρονομίες στο πρόσωπο των άλλων – κρατήστε τα χέρια σας λίγο χαμηλότερα από το ύψος του στήθους.

Εξαλείψτε νευρικά τικ και κακές συνήθειες. Αποφύγετε να αγγίζετε το πρόσωπό σας, να σκαλίζετε της μύτης σας, να τρώτε τα νύχια σας και να κουνάτε νευρικά το πόδι σας. Αποσυντονίζουν το συνομιλητή σας και δείχνουν την αμηχανία σας.

Παρακολουθήστε τους γύρω σας. Παρατηρήστε τον τύπο που μιλάει στις κοπέλες και δείτε τις κινήσεις του. Κρατήστε σημειώσεις για τις εκφράσεις του προσώπου του, τις κινήσεις των χεριών του και τη στάση του σώματός του. Παρόμοια, δώστε προσοχή στη γλώσσα του σώματος ηθοποιών του Hollywood όταν δίνουν συνέντευξη.

Ασκήσεις:

Δείτε στη συνέχεια μερικές ασκήσεις για να αποκτήσετε ένα σωστό και υγιές στήσιμο σώματος που εκπέμπει αυτοπεποίθηση. Στην αρχή μπορεί να σας φαίνεται λίγο περίεργο, αλλά με τον καιρό θα το συνηθίσετε.

Ασκήσεις Κορμού και Πλάτης

Κάμψεις, μονόζυγο, deadlifts και κοιλιακοί αποτέλούν το βασικό κορμό ασκήσεων για  τους μυς που είναι υπεύθυνοι για την καλή στάση του σώματος.

Η τεχνική του Τοίχου

Ακουμπήστε με την πλάτη σας στον τοίχο. Κοιτάξτε ευθεία, χαλαρώστε το πάνω μέρος του σώματός σας και ανοίξτε τα πόδια σας στο ύψος των ώμων σας. Σε αυτό το σημείο οι φτέρνες σας, οι ώμοι σας και το κεφάλι σας θα πρέπει να ακουμπάνε στον τοίχο. Διορθώστε τη στάση σας και προσπαθήστε να χαλαρώσετε

Το αόρατο σκοινί

Χαλαρώστε το σώμα σας ενώ παραμένετε όρθιοι. Με το ένα χέρι αγγίξτε την κορυφή του κεφαλιού σας. Τώρα σκεφτείτε ότι προσπαθείτε να τραβήξετε το σώμα σας προς τα πάνω. Έπειτα, αφήστε τους ώμους να πέσουν φυσικά στη θέση τους, ενώ βγάλτε έξω το στήθος

Πειραματιστείτε με τις αλλαγές στη στάση του σώματος σας και δείτε σιγά σιγά πώς θα αλλάξει και η στάση των άλλων απέναντι σας!

http://xorismos.gr/%CF%80%CF%8E%CF%82-%CE%BD%CE%B1-%CE%B4%CE%B5%CE%AF%CF%87%CE%BD%CE%B5%CF%84%CE%B5-%CE%B5%CE%BB%CE%BA%CF%85%CF%83%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%BF%CE%AF-%CE%BC%CE%B5-%CF%84%CE%B7-%CE%B3%CE%BB%CF%8E%CF%83%CF%83/

Η Άσχημη Πλευρά της Ενσυναίσθησης που Σπάνια Κάποιος Ενσυναισθητικός την Υπολογίζει

Οι ενσυναισθητικοί (εμπαθητικοί), δηλαδή αυτοί που έχουν την ικανότητα να αισθάνονται τα συναισθήματα των άλλων, θεωρούνται ως οι θεραπευτές του κόσμου. Είναι οι άνθρωποι των οποίων οι αισθήσεις είναι αρκετά οξυμένες, εκείνοι που όχι μόνο μπορούν να αντιλαμβάνονται τις διαφορετικές ενέργειες του κόσμου, αλλά τις αισθάνονται πάνω τους και τις βιώνουν κάθε στιγμή.

Όσοι δεν έχουν τις ικανότητες της ενσυναίσθησης μπορεί να πιστεύουν ότι αυτό το χάρισμα, δηλαδή το να αισθάνονται αυτό που κάποιος άλλος συναισθάνεται, είναι δώρο. Αν όμως μιλήσουμε με έναν που βιώνει την ενσυναίσθηση και του ζητήσουμε να μοιραστεί μαζί μας την εμπειρία του, θα μας έλεγε πως τα πράγματα δεν είναι πάντα τόσο όμορφα και λαμπρά όσο ακούγονται. Στην πραγματικότητα, η ικανότητά τους πολύ συχνά συμβαίνει να μην είναι καθόλου διασκεδαστική κι απολαυστική γι’ αυτούς.

Λόγω του χαρίσματός τους, αρκετοί άνθρωποι που τους συναντούν βασίζονται σε αυτούς για να βρουν υποστήριξη και λύσεις σε όσα τους απασχολούν. Οι ενσυναισθητικοί είναι σχεδόν πάντα πρόσωπα εμπιστοσύνης, μιας και κάνουν τους άλλους να αισθάνονται ασφάλεια δίπλα τους. Έτσι, ενώ ο ενσυναισθητικός είναι σε θέση να χειρίζεται τα συναισθήματα των άλλων, μπορεί να εκτίθεται ταυτόχρονα σε διάφορες στρεσογόνες καταστάσεις.

Η άσχημη πλευρά του να είσαι ον με ενσυναίσθηση έρχεται με τη μορφή δύο αντικρουόμενων φωνών, που συνεχώς μουγκρίζουν και αντιπαρατίθενται ή μία κατά της άλλης μέσα στο μυαλό. Ο ενσυναισθητικός αισθάνεται αδιάλυπτα γύρω του την παρουσία τόσο του καλού όσο και του κακού, την αρνητικότητας και τη θετικής ενέργεια ταυτόχρονα, σε σημείο που συγκλονίζεται.

Οι ενσυναισθητικοί επηρεάζονται πιο εύκολα από την αρνητική ενέργεια. Η ισχυρή ικανότητά τους να αισθάνονται δεν μπορεί να μένει ανεπηρέαστη από τα δεινά και το κακό που είναι βαθιά ριζωμένο στον κόσμο. Η βαθιά κατανόηση για το πώς υπάρχει και λειτουργεί ο κόσμος είναι αρκετή για να τους προκαλέσει σύγχυση και στενοχώρια. Αυτό που δεν μπορούν να κατανοήσουν είναι για πιό λόγο αυτή η ενεργειακή μορφή κυριαρχεί στον κόσμο, αφού όχι μόνο δεν είναι χρήσιμη, αλλά προκαλεί πόνο και βλάπτει τους άλλους.

Αυτή η σκοτεινή πλευρά του να είναι κάποιος συναισθητικός συνεχώς τους εξαντλεί και τους κουράζει, λόγω της αρνητικής ενέργειας που απορροφούν. Όμως, ποτέ δεν το δείχνουν στους άλλους, ούτε μιλάνε γι’ αυτό. Ένας συναισθητικός ποτέ δεν τα βάζει κάτω, ούτε χάνει την αυτοκυριαρχία του. Παρατηρούν ήσυχα τους άλλους, μαθαίνουν, βιώνουν και αισθάνονται.

Όπως όλοι μας, έτσι και αυτοί αποζητούν την αγάπη και την αποδοχή από τους γύρω τους γι’ αυτό που είναι. Αλλά, λόγω της γενναιοδωρία και της καλοσύνης τους, συχνά πέφτουν θύματα και χειραγωγούνται από όσους θέλουν μόνο να παίρνουν και να μην δίνουν ποτέ. Οι ενσυναισθητικοί είναι δοτικοί με κάθε τρόπο. Είναι έτοιμοι να δείξουν καλοσύνη και να στηρίξουν όσους έχουν ανάγκη ανά πάσα στιγμή.

Η άσχημη πλευρά αυτής της ιδιότητας των ενσυναισθητικών είναι πως είναι τόσο ανιδιοτελείς σε σημείο που δεν το αντιλαμβάνονται επιβαρύνοντας έτσι τον εαυτό τους. Ακόμη κι όσοι έχουν επίγνωση του πόσο μπορεί να τους επιβαρύνει η ανιδιοτέλεια που δείχνουν, συχνά επιλέγουν να την αγνοήσουν, διότι θεωρούν πιο σημαντικό να δώσουν ένα χέρι βοηθείας σε κάποιον άλλο από το να επιβαρύνουν τον εαυτό τους με διάφορους προβληματισμούς.

Μια άλλη άσχημη πλευρά του να είναι κάποιος ενσυναισθητικός είναι πως μπορεί να παραμελήσει τόσο το σώμα όσο και το πνεύμα του για το καλό των άλλων. Μια αμέλεια που συσσωρεύεται με τα χρόνια, προκαλώντας στο τέλος την ανάγκη της αναζήτησης της ψυχής τους,  όταν αισθανθούν στο τέλος της διαδρομής εντελώς χαμένοι.

Μια ακόμη σκοτεινή πτυχή ενός ενσυναιθητικού είναι πως ακόμα και όταν ερωτευθεί, ποτέ δεν θα δοθεί εξ ολοκλήρου στον σύντροφό του. Δεν είναι σε θέση να δώσουν ολόκληρη την αγάπη και προσοχή τους σε κάποιον άλλο. Ξέρουν ότι ακόμα κι αν προσπαθήσουν, δύσκολα θα μπορέσουν να χειριστούν την ένταση του πάθους, τόσο για τον εαυτό τους όσο και για τον συντρόφό τους.

Αυτός είναι κι ο λόγος που κρατούν πάντα ένα μικρό μέρος του εαυτού τους κρυμμένο μακριά από τον υπόλοιπο κόσμο. Κρατούν επιφυλάξεις για το άτομο που είναι δίπλα τους, ακόμη και όταν θέλουν όσο τίποτε άλλο να υποκύψουν σε ένα παράφορο έρωτα.

Η άσχημη πλευρά του να είσαι ενσυναισθητικός περιλαμβάνει τον πόλεμο που συνεχώς διεξάγεται μέσα σου. Ο πόλεμος που κηρύσσεις ενάντια στη θλίψη και το σκότος φθείρει τον εαυτό και μπορεί να τον οδηγήσει στην αυτοκαταστροφή.

Ο μόνος τρόπος που μπορεί κάποιος να διαχειριστεί κάτι τέτοιο με επιτυχία είναι να μάθει να διακρίνει τα δικά του συναισθήματα από τις συναισθηματικές ενέργειες που εισβάλουν και τον παρασιτούν από το εξωτερικό περιβάλλον. Οι ενσυναισθητικοί χρειάζονται ανθρώπους γύρω τους που μπορούν να τους κατανοήσουν, που μπορούν να τους απευθύνονται και να λαμβάνουν απαντήσεις.

Οι ενσυναισθητικοί πρέπει να είναι σε θέση να ρίχνουν το τείχος που οικοδομούν γύρω από τα συναισθήματά τους,  ώστε να μπορέσουν να αφήνουν την ενσυναίσθηση να ωφελήσει και τον ίδιο τους τον εαυτό.

Σε αντίθετη περίπτωση, παγιδεύονται στον φαύλο κύκλο της προσπάθειας κατάπαυσης ενός πολέμου στο εσωτερικό τους που δεν τελειώνει ποτέ.

http://share24.gr/aschimi-plevra-tin-ensynesthisis-pou-spania-kapios-ensynesthitikos-tis-ypologizi/

Διαπροσωπικές σχέσεις

Υπάρχουν άτομα που δημιουργούν, με έναν εύκολο και αβίαστο τρόπο, ουσιαστικές διαπροσωπικές σχέσεις, δίχως φόβο και αβεβαιότητα για την έκβασή τους, και άλλα για τα οποία κάτι τέτοιο μοιάζει να είναι παντελώς ανέφικτο καθώς δημιουργούν, συνήθως, σχέσεις που τους ματαιώνουν ή και που μπορεί να είναι ακόμα και καταστροφικές. Γιατί άραγε συμβαίνει αυτό;

Το είδος των σχέσεων που έχουμε βιώσει με το άμεσό μας περιβάλλον, από τη στιγμή της γέννησης έως και τον δεύτερο χρόνο της ζωής μας, αποτελεί σε, μεγάλο βαθμό, την εξήγηση αυτού του ερωτήματος καθώς έχει αποδειχθεί πως οι σχέσεις αυτές έχουν την τάση να δημιουργούν εντός μας έναν εσωτερικό χάρτη που αποτελεί, στη συνέχεια, οδηγό διαμόρφωσης της ποιότητας κάθε είδους μελλοντικής μας σχέσης.

Πολλοί από εμάς έχουμε την εντύπωση πως αναζητούμε την ευτυχία και την αγάπη. Δυστυχώς, όμως, παρά τις καλές μας προθέσεις, η ίδια η πραγματικότητα είναι αυτή που μας διαψεύδει. Αυτό που, συνήθως, αν όχι πάντα, αναζητούμε είναι μια οικεία και από τα έγκατα της ψυχής μας προερχόμενη αίσθηση που, για πολλούς, κάθε άλλο παρά ευτυχία και σχέσεις αγάπης αντιπροσωπεύει.

Το τι σημαίνει εγγύτητα, αγάπη και εμπιστοσύνη, τόσο προς τον ίδιο μας τον εαυτό όσο και προς τους άλλους, αρχίζουμε να το μαθαίνουμε από την πρώτη στιγμή της ζωής μας και σε σχέση πάντα με αυτούς που μας φροντίζουν. Όταν αυτά τα αρχικά μας βιώματα, από αυτούς με τους οποίους είμαστε απόλυτα εξαρτημένοι -βιολογικά και συναισθηματικά- εμπεριέχουν συχνές ματαιώσεις, ασυνέπεια, απρόβλεπτες αντιδράσεις, εγκατάλειψη, αντιφατικότητα, απόρριψη, απόσυρση ή απειλές απόσυρσης της «αγάπης» κ.ά., τότε τα αποτυπώματα που αφήνουν εντός μας είναι ανεξίτηλα και,δυστυχώς, έχουν την τάση να γενικεύονται, δημιουργώντας ανάλογα των βιωμάτων μας αισθήματα και προσδοκίες για οποιαδήποτε μελλοντική στενή διαπροσωπική μας σχέση…

Η δημιουργία μιας τέτοιας ζοφερής εσωτερικής πραγματικότητας και ο συνακόλουθος εγκλωβισμός σε αυτού του είδους τις προσδοκίες είναι σε τέτοιο βαθμό αμετάκλητος και καθοριστικός που, αν όχι να αναζητούμε υποσυνείδητα συντρόφους με χαρακτηριστικά ανάλογα αυτών που είχαν οι πρωταρχικοί φροντιστές μας, προσπαθούμε με διάφορους χειρισμούς μας να τα προκαλέσουμε, στην περίπτωση που δεν υπάρχουν. Κάποιοι άλλοι πάλι ίσως παραμένουμε συναισθηματικά «αδιάφοροι» απέναντι σε άτομα που συναντούμε και που μας δείχνουν το ειλικρινές τους ενδιαφέρον, διαθέτοντας, ταυτόχρονα, και όλα εκείνα τα χαρίσματα που, θεωρητικά και λογικά, ισχυριζόμαστε πως επιζητούμε από έναν ερωτικό σύντροφο…

Το οτιδήποτε άγνωστο φοβίζει, ακόμα και πανικοβάλει και, ως εκ τούτου, ένα άτομο που δεν έχει βιώσει επαρκώς ή ακόμα και καθόλου τη συναισθηματική σταθερότητα και την αυθεντική εγγύτητα, δεν διαθέτει εκείνη τη βασική αίσθηση ασφάλειας που θα του επέτρεπε να έχει πραγματικό ενδιαφέρον για καινούργια πράγματα και να θέλει να γνωρίσει νέους ή/και διαφορετικούς ανθρώπους στη ζωή του…

Ερωτικές σχέσεις

Η λογική του παραλόγου

Όλοι μας έχουμε, τουλάχιστον, ακούσει για τις συνεχείς και καταστροφικές επιλογές ερωτικών συντρόφων ατόμων που, κάποια από αυτά, ίσως και να ήταν πολύ δυναμικά, δημιουργικά και επιτυχημένα σε άλλους τομείς της ζωής τους.Οι καταστροφικές αυτές επιλογές μπορεί, επίσης, να αφορούν και στην επιλογή φίλων, συνεργατών ή κάθε άλλου είδους σχέση.

Τα άτομα αυτά -συνήθως γυναίκες- μπορεί να ανέχονται ακόμα και τις πιο εξευτελιστικές μορφές μεταχείρισης και συμπεριφορών από την πλευρά των συντρόφων τους, συνεχίζοντας, όμως, να παραμένουν στη σχέση αυτή καθώς νιώθουν παντελώς ανήμπορα να κάνουν το οτιδήποτε θα μπορούσε να τα απαλλάξει από το μαρτύριο αυτό ή, ακόμα και αν καταφέρουν να αποχωρήσουν – μετά από πολύ κόπο και συναισθηματικό, τουλάχιστον, κόστος- να δημιουργούν και πάλι μια παρόμοια σχέση με ανάλογη, φυσικά, εξέλιξη…

Υπάρχουν, επίσης, άτομα που το βάζουν κυριολεκτικά στα πόδια μόλις νιώσουν πως ο σύντροφός τους αρχίζει να τους γίνεται συναισθηματικά σημαντικός. Άλλα πάλι μπορεί να νιώθουν, ευθύς εξαρχής, έναν συνεχή και βασανιστικό φόβο ή ανησυχία μήπως εγκαταλειφθούν, εξαπατηθούν ή προδοθούν, με ότι κάτι τέτοιο συνεπάγεται. Κάποιοι άλλοι προσπαθούν πάντα να βοηθούν τους άλλους, μένοντας, όμως, τις περισσότερες φορές στο τέλος, με μια αίσθηση κενού και ψυχικής κόπωσης. Άλλοι πάλι προσπαθούν να είναι πάντα άψογοι και να αριστεύουν σε ότι και αν κάνουν, χωρίς, όμως, αυτό να τους δίνει πραγματική ευχαρίστηση. Άλλοι να είναι πάντα ευχάριστοι, διασκεδαστικοί κ.τ.λ.

Όλες αυτές οι στάσεις ζωής -και πάντα σε σχέση με τους άλλους- δεν είναι παρά διάφορες στρατηγικές του ψυχισμού μας στην προσπάθειά του για συναισθηματική επιβίωση, άλλοτε αποσκοπώντας σε μια μεγαλύτερη συναισθηματική εγγύτητα που μας έχει λείψει και άλλοτε πάλι στη δημιουργία μιας απόστασης ασφαλείας από τον Άλλον που βιώνεται ως απειλητικός. Οι ανωτέρω στρατηγικές και ψυχικοί αμυντικοί μηχανισμοί -που δημιουργούνται για να μας προστατέψουν, όταν οι ανεπάρκειες των γονιών μας δεν ευνόησαν τη δημιουργία μιας εσωτερικής βασικής αίσθησης ασφάλειας- κινητοποιούνται αυτόματα και υποσυνείδητα, κάθε φορά που βρισκόμαστε αντιμέτωποι με μία κατάσταση ή με συναισθήματα που βιώνονται και ερμηνεύονται από την ψυχική βάση δεδομένων μας ως σοβαρή απειλή.

Ερωτικές σχέσεις
ερωτικές σχέσεις
Τα διάφορα είδη σχέσης δεσμού σε παιδιά

Το μικρό παιδί, όντας παντελώς ανήμπορο, γεννιέται έχοντας όλες τις προϋποθέσεις για να μπορεί να δημιουργήσει μια στενή σχέση δεσμού με κάποιον που να το φροντίζει ώστε να επιβιώσει και, σταδιακά, χρησιμοποιώντας το άτομο αυτό ως ασφαλή βάση, να μπορέσει να εξερευνήσει τον περίγυρό του και να αυτονομηθεί ως άτομο, φυσικά και συναισθηματικά.

Επειδή όλοι οι γονείς δεν έχουν τις ίδιες προϋποθέσεις μιας συνεπούς και σταθερής ανταπόκρισης στις βασικές ανάγκες του παιδιού, για το λόγο αυτό, μπορεί να προκύψουν τέσσερα βασικά είδη σχέσης δεσμού που είναι τα εξής:

Ασφαλής σχέση δεσμού: το παιδί έχει αναπτύξει μια σχέση εμπιστοσύνης με το φροντιστή/γονιό του, νιώθοντας πως είναι διαθέσιμος, προσβάσιμος και πως το προστατεύει. Ως εκ τούτου, αποκτά αυτοεκτίμηση και προσδοκά πως θα τύχει της αποδοχής, της στήριξης και της αγάπης των άλλων.

Ανασφαλής – αποφευκτική σχέση δεσμού: ο γονιός είναι συχνά απρόσιτος φυσικά και συναισθηματικά, δεν ανταποκρίνεται άμεσα και με συνέπεια στις ανάγκες του παιδιού, κάνοντάς το να θέλει να αποφεύγει τη στενή επαφή μαζί του. Η σχέση βασίζεται, κατά κύριο λόγο, στους όρους και στις ανάγκες του γονιού. Το παιδί δεν αποκτά καλή αυτοεκτίμηση και βιώνει τους άλλους ως άτομα αναξιόπιστα που δεν μπορεί εύκολα να εμπιστευθεί.

Ανασφαλής-αμφιθυμική σχέση δεσμού: η συμπεριφορά του γονιού είναι απρόβλεπτη. Το παιδί νιώθει αβεβαιότητα για το ποια θα είναι κάθε φορά η αντίδραση του γονιού του και αν αυτός θα έχει διάθεση να το παρηγορήσει, να το στηρίξει ή να το βοηθήσει. Το παιδί έχει τη δυνατότητα να εκτιμά τους άλλους, όχι, όμως, και τον εαυτό του.

Ανασφαλής-αποδιοργανωτική σχέση δεσμού: το παιδί βιώνει το γονιό του ως απρόβλεπτο και απειλητικό ταυτόχρονα. Το ίδιο νιώθει και απειλημένο αλλά και παραμελημένο, έχοντας τη διάθεση να αποσύρεται κάθε φορά που θεωρεί πως απειλείται. Δεν εκτιμά τον εαυτό του, οι δε προσδοκίες του από τους άλλους είναι εντελώς αρνητικές.

Ερωτικές σχέσεις
Ερωτικές σχέσεις
Τα ανωτέρω είδη σχέσης δεσμού σε ενήλικες

Πολλές είναι οι έρευνες που καταδεικνύουν πως υπάρχει σαφέστατη σχέση ανάμεσα στο είδος σχέσης δεσμού του παιδιού και σ΄αυτό που αργότερα επιδεικνύει ως ενήλικας.

Ασφαλής σχέση δεσμού: το άτομο έχει καλή αυτοεκτίμηση και αισθάνεται πως η αξία του είναι αδιαμφισβήτητη. Εκτιμά τόσο τον εαυτό του όσο και τους άλλους τους οποίους μπορεί να εμπιστεύεται, θεωρώντας τους ως άτομα με διάθεση για εγγύτητα και αποδοχή. Ένα τέτοιο άτομο έχει την ικανότητα να δημιουργεί στενές συναισθηματικές σχέσεις.

Ανασφαλής-αποφευκτική σχέση δεσμού: το άτομο δεν έχει καλή αυτοεκτίμηση και δεν τολμά να εμπιστευθεί τους άλλους. Αποφεύγει τις κοινωνικές σχέσεις, είναι συνήθως δυσαρεστημένο από τις σχέσεις του, χωρίς να προσδοκά κάτι το ιδιαίτερο από αυτές. Θεωρεί την απόσταση από τους άλλους ως απαραίτητο παράγοντα ασφάλειας. Αποφεύγει να δείχνει τα συναισθήματά του, όσο δυσβάσταχτα και αν είναι, καθώς το θεωρεί όχι μόνο ως ένδειξη αδυναμίας αλλά και γιατί δεν πιστεύει πως μπορεί να υπάρξει ανταπόκριση από τους άλλους. Για το λόγο αυτό, προσποιείται πως είναι ένα αυτόνομο και αυτάρκες άτομο.

Ανασφαλής-αμφιθυμική σχέση δεσμού: το άτομο δεν είναι βέβαιο για τις σκέψεις, τα συναισθήματα και τις ανάγκες που δικαιούται να έχει και να επιδεικνύει. Αμφισβητεί την αξία του και, στις σχέσεις που δημιουργεί, προσαρμόζεται πλήρως στις ανάγκες και στις επιθυμίες των άλλων, ελπίζοντας πως, με τον τρόπο αυτόν, ίσως γίνει αποδέκτης της αγάπης τους. Γαντζώνεται κυριολεκτικά στη σχέση και τρέμει στο ενδεχόμενο εγκατάλειψής του. Αν, τελικά, γίνει κάτι τέτοιο, αναλαμβάνει πλήρως την ευθύνη για την εγκατάλειψή του, θεωρώντας πως ήταν δικό του λάθος, και πως δεν αξίζει κάτι καλύτερο.

Ανασφαλής – αποδιοργανωτική σχέση δεσμού: ένα τέτοιο άτομο υπερεκτιμά τον εαυτό του και δεν εμπιστεύεται καθόλου τους άλλους. Δείχνει προς τα έξω πολύ αυτόνομο και αυτάρκες και προσπαθεί με κάθε τρόπο να πείσει ακόμα και τον ίδιο του τον εαυτό για αυτό ώστε να προστατεύεται από την οποιαδήποτε τυχόν ματαίωση Επιλέγει, συνήθως, απρόβλεπτα και «προβληματικά» άτομα που όσο μεγαλύτερη αδιαφορία του δείχνουν τόσο μεγαλύτερη γίνεται η «προσκόλληση» και η επιθυμία του να τραβά την προσοχή των ατόμων αυτών, να γίνεται αρεστό σε αυτά ή να αποπλανά. Όποτε, όμως, τύχει να τους δείξει κάποιος ειλικρινές ενδιαφέρον, τα άτομα αυτά χάνουν το δικό τους και ο άλλος μετατρέπεται ξαφνικά σε κάποιον που τους είναι παντελώς αδιάφορος. Σε μια τέτοια περίπτωση, τους δίνεται η ευκαιρία να είναι αυτοί που εγκαταλείπουν και όχι όπως, επανειλημμένα, έχουν βιώσει, ως παιδιά, πως είναι οι ίδιοι που και πάλι πρόκειται να εγκαταλειφθούν. Τα άτομα αυτά, στην προσπάθειά τους να ελέγξουν τα δυσβάστακτα συναισθήματά τους, εμφανίζουν αρκετά συχνά διαταραχές στη λήψη τροφής, όπως ψυχογενή βουλιμία/ανορεξία ή υποβάλουν τον εαυτό τους σε συχνές εξαντλητικές δίαιτες.
Ερωτικές σχέσεις
Ερωτικές σχέσεις

Τι μπορούμε να κάνουμε για αυτή τη διαπροσωπική «αναπηρία»;

Όπως προαναφέραμε, τα σχήματα των σχέσεων δεσμού που αναπτύσσουμε ως παιδιά καθορίζουν αποφασιστικά κάθε είδους σχέση μας στο υπόλοιπο της ζωής μας. Ταυτόχρονα, όμως, αυτά τα σχήματα σχέσεων δεσμού, παρόλη τη σταθερότητά τους, δεν είναι στατικά και αμετάβλητα. Όσο οδυνηρά και αν είναι τα παιδικά μας βιώματα, σε σχέση με αυτούς που μας φρόντιζαν, μπορούν, παρόλ΄αυτά, να τροποποιηθούν και να βελτιωθούν με τη βοήθεια ενός ατόμου -συνηθέστατα ενός θεραπευτή- που θα μας βοηθήσει να κατανοήσουμε είτε το φόβο μας για εγγύτητα είτε την ανάγκη μας να θέλουμε να γαντζωνόμαστε από τους άλλους, να τους υπηρετούμε, να τους εγκαταλείπουμε όταν αρχίσουν να γίνονται σημαντικοί κ.τ.λ. και, επιτέλους, να τολμήσουμε να εμπιστευθούμε έναν Άλλον.

Ο ασφαλέστερος τρόπος απαλλαγής από αυτά τα υποσυνείδητα δεσμά, είναι η αυτογνωσία. Βασική προϋπόθεση για αυτή τη συναισθηματική απελευθέρωση είναι η αμφισβήτηση, η επανεξέταση και επαναξιολόγηση των επιλογών, των συμπεριφορών και των όποιων αναστολών ή επιφυλάξεών μας. Από μόνη της η ενοχοποίηση των παιδικών μας βιωμάτων και αυτών που τα προκάλεσαν ούτε αρκεί ούτε και οδηγεί κάπου. Κάποια στιγμή, οφείλουμε να αναλάβουμε οι ίδιοι τις ευθύνες της ζωής μας, να μάθουμε από τα λάθη αυτών που σημάδεψαν και τραυμάτισαν τον ευαίσθητο παιδικό ψυχισμό μας και να μην τα επαναλάβουμε κι εμείς οι ίδιοι.

Αν καταφέρουμε, τελικά, να απαλλαγούμε από τα δεσμά του παρελθόντος, που μας κρατούν δέσμιους μιας καταναγκαστικής και καταστροφικής επανάληψης, τότε θα είμαστε σε θέση να κάνουμε σχέσεις ουσιαστικές και να αγαπήσουμε «επί ίσοις όροις». Η αγάπη, τότε, δεν σημαίνει πως θα είναι ένας ανθόκηπος μόνιμα λουλουδιασμένος. Όμως, πάντα, θα βασίζεται σε μια ισοτιμία, αμοιβαιότητα, αλληλοσεβασμό και χωρίς τη σκιά ενός φόβου εγκατάλειψης που παραλύει και δημιουργεί εξαρτήσεις…

Για την υπηρεσία online ψυχολόγος , (online συνεδρίες) κάντε κλικ ΕΔΩ

Για ραντεβού στο γραφείο του Σάββα Ν. Σαλπιστή , Ph.D. , κάντε κλικ ΕΔΩ

Σάββας Ν. Σαλπιστής, Ph.D., Κλινικός Ψυχολόγος – Ψυχοθεραπευτής

Κλινικός Ψυχολόγος Πανεπιστημίου Στοκχόλμης

Διπλωματούχος Ψυχοθεραπευτής

Βασιλικού Ιατροχειρουργικού Ινστιτούτου Karolinska Στοκχόλμης

Διαπροσωπικές σχέσεις

Υπάρχουν άτομα που δημιουργούν, με έναν εύκολο και αβίαστο τρόπο, ουσιαστικές διαπροσωπικές σχέσεις, δίχως φόβο και αβεβαιότητα για την έκβασή τους, και άλλα για τα οποία κάτι τέτοιο μοιάζει να είναι παντελώς ανέφικτο καθώς δημιουργούν, συνήθως, σχέσεις που τους ματαιώνουν ή και που μπορεί να είναι ακόμα και καταστροφικές. Γιατί άραγε συμβαίνει αυτό;

Το είδος των σχέσεων που έχουμε βιώσει με το άμεσό μας περιβάλλον, από τη στιγμή της γέννησης έως και τον δεύτερο χρόνο της ζωής μας, αποτελεί σε, μεγάλο βαθμό, την εξήγηση αυτού του ερωτήματος καθώς έχει αποδειχθεί πως οι σχέσεις αυτές έχουν την τάση να δημιουργούν εντός μας έναν εσωτερικό χάρτη που αποτελεί, στη συνέχεια, οδηγό διαμόρφωσης της ποιότητας κάθε είδους μελλοντικής μας σχέσης.

Πολλοί από εμάς έχουμε την εντύπωση πως αναζητούμε την ευτυχία και την αγάπη. Δυστυχώς, όμως, παρά τις καλές μας προθέσεις, η ίδια η πραγματικότητα είναι αυτή που μας διαψεύδει. Αυτό που, συνήθως, αν όχι πάντα, αναζητούμε είναι μια οικεία και από τα έγκατα της ψυχής μας προερχόμενη αίσθηση που, για πολλούς, κάθε άλλο παρά ευτυχία και σχέσεις αγάπης αντιπροσωπεύει.

Το τι σημαίνει εγγύτητα, αγάπη και εμπιστοσύνη, τόσο προς τον ίδιο μας τον εαυτό όσο και προς τους άλλους, αρχίζουμε να το μαθαίνουμε από την πρώτη στιγμή της ζωής μας και σε σχέση πάντα με αυτούς που μας φροντίζουν. Όταν αυτά τα αρχικά μας βιώματα, από αυτούς με τους οποίους είμαστε απόλυτα εξαρτημένοι -βιολογικά και συναισθηματικά- εμπεριέχουν συχνές ματαιώσεις, ασυνέπεια, απρόβλεπτες αντιδράσεις, εγκατάλειψη, αντιφατικότητα, απόρριψη, απόσυρση ή απειλές απόσυρσης της «αγάπης» κ.ά., τότε τα αποτυπώματα που αφήνουν εντός μας είναι ανεξίτηλα και,δυστυχώς, έχουν την τάση να γενικεύονται, δημιουργώντας ανάλογα των βιωμάτων μας αισθήματα και προσδοκίες για οποιαδήποτε μελλοντική στενή διαπροσωπική μας σχέση…

Η δημιουργία μιας τέτοιας ζοφερής εσωτερικής πραγματικότητας και ο συνακόλουθος εγκλωβισμός σε αυτού του είδους τις προσδοκίες είναι σε τέτοιο βαθμό αμετάκλητος και καθοριστικός που, αν όχι να αναζητούμε υποσυνείδητα συντρόφους με χαρακτηριστικά ανάλογα αυτών που είχαν οι πρωταρχικοί φροντιστές μας, προσπαθούμε με διάφορους χειρισμούς μας να τα προκαλέσουμε, στην περίπτωση που δεν υπάρχουν. Κάποιοι άλλοι πάλι ίσως παραμένουμε συναισθηματικά «αδιάφοροι» απέναντι σε άτομα που συναντούμε και που μας δείχνουν το ειλικρινές τους ενδιαφέρον, διαθέτοντας, ταυτόχρονα, και όλα εκείνα τα χαρίσματα που, θεωρητικά και λογικά, ισχυριζόμαστε πως επιζητούμε από έναν ερωτικό σύντροφο…

Το οτιδήποτε άγνωστο φοβίζει, ακόμα και πανικοβάλει και, ως εκ τούτου, ένα άτομο που δεν έχει βιώσει επαρκώς ή ακόμα και καθόλου τη συναισθηματική σταθερότητα και την αυθεντική εγγύτητα, δεν διαθέτει εκείνη τη βασική αίσθηση ασφάλειας που θα του επέτρεπε να έχει πραγματικό ενδιαφέρον για καινούργια πράγματα και να θέλει να γνωρίσει νέους ή/και διαφορετικούς ανθρώπους στη ζωή του…

Ερωτικές σχέσεις

Η λογική του παραλόγου

Όλοι μας έχουμε, τουλάχιστον, ακούσει για τις συνεχείς και καταστροφικές επιλογές ερωτικών συντρόφων ατόμων που, κάποια από αυτά, ίσως και να ήταν πολύ δυναμικά, δημιουργικά και επιτυχημένα σε άλλους τομείς της ζωής τους.Οι καταστροφικές αυτές επιλογές μπορεί, επίσης, να αφορούν και στην επιλογή φίλων, συνεργατών ή κάθε άλλου είδους σχέση.

Τα άτομα αυτά -συνήθως γυναίκες- μπορεί να ανέχονται ακόμα και τις πιο εξευτελιστικές μορφές μεταχείρισης και συμπεριφορών από την πλευρά των συντρόφων τους, συνεχίζοντας, όμως, να παραμένουν στη σχέση αυτή καθώς νιώθουν παντελώς ανήμπορα να κάνουν το οτιδήποτε θα μπορούσε να τα απαλλάξει από το μαρτύριο αυτό ή, ακόμα και αν καταφέρουν να αποχωρήσουν – μετά από πολύ κόπο και συναισθηματικό, τουλάχιστον, κόστος- να δημιουργούν και πάλι μια παρόμοια σχέση με ανάλογη, φυσικά, εξέλιξη…

Υπάρχουν, επίσης, άτομα που το βάζουν κυριολεκτικά στα πόδια μόλις νιώσουν πως ο σύντροφός τους αρχίζει να τους γίνεται συναισθηματικά σημαντικός. Άλλα πάλι μπορεί να νιώθουν, ευθύς εξαρχής, έναν συνεχή και βασανιστικό φόβο ή ανησυχία μήπως εγκαταλειφθούν, εξαπατηθούν ή προδοθούν, με ότι κάτι τέτοιο συνεπάγεται. Κάποιοι άλλοι προσπαθούν πάντα να βοηθούν τους άλλους, μένοντας, όμως, τις περισσότερες φορές στο τέλος, με μια αίσθηση κενού και ψυχικής κόπωσης. Άλλοι πάλι προσπαθούν να είναι πάντα άψογοι και να αριστεύουν σε ότι και αν κάνουν, χωρίς, όμως, αυτό να τους δίνει πραγματική ευχαρίστηση. Άλλοι να είναι πάντα ευχάριστοι, διασκεδαστικοί κ.τ.λ.

Όλες αυτές οι στάσεις ζωής -και πάντα σε σχέση με τους άλλους- δεν είναι παρά διάφορες στρατηγικές του ψυχισμού μας στην προσπάθειά του για συναισθηματική επιβίωση, άλλοτε αποσκοπώντας σε μια μεγαλύτερη συναισθηματική εγγύτητα που μας έχει λείψει και άλλοτε πάλι στη δημιουργία μιας απόστασης ασφαλείας από τον Άλλον που βιώνεται ως απειλητικός. Οι ανωτέρω στρατηγικές και ψυχικοί αμυντικοί μηχανισμοί -που δημιουργούνται για να μας προστατέψουν, όταν οι ανεπάρκειες των γονιών μας δεν ευνόησαν τη δημιουργία μιας εσωτερικής βασικής αίσθησης ασφάλειας- κινητοποιούνται αυτόματα και υποσυνείδητα, κάθε φορά που βρισκόμαστε αντιμέτωποι με μία κατάσταση ή με συναισθήματα που βιώνονται και ερμηνεύονται από την ψυχική βάση δεδομένων μας ως σοβαρή απειλή.

Ερωτικές σχέσεις
ερωτικές σχέσεις
Τα διάφορα είδη σχέσης δεσμού σε παιδιά

Το μικρό παιδί, όντας παντελώς ανήμπορο, γεννιέται έχοντας όλες τις προϋποθέσεις για να μπορεί να δημιουργήσει μια στενή σχέση δεσμού με κάποιον που να το φροντίζει ώστε να επιβιώσει και, σταδιακά, χρησιμοποιώντας το άτομο αυτό ως ασφαλή βάση, να μπορέσει να εξερευνήσει τον περίγυρό του και να αυτονομηθεί ως άτομο, φυσικά και συναισθηματικά.

Επειδή όλοι οι γονείς δεν έχουν τις ίδιες προϋποθέσεις μιας συνεπούς και σταθερής ανταπόκρισης στις βασικές ανάγκες του παιδιού, για το λόγο αυτό, μπορεί να προκύψουν τέσσερα βασικά είδη σχέσης δεσμού που είναι τα εξής:

Ασφαλής σχέση δεσμού: το παιδί έχει αναπτύξει μια σχέση εμπιστοσύνης με το φροντιστή/γονιό του, νιώθοντας πως είναι διαθέσιμος, προσβάσιμος και πως το προστατεύει. Ως εκ τούτου, αποκτά αυτοεκτίμηση και προσδοκά πως θα τύχει της αποδοχής, της στήριξης και της αγάπης των άλλων.

Ανασφαλής – αποφευκτική σχέση δεσμού: ο γονιός είναι συχνά απρόσιτος φυσικά και συναισθηματικά, δεν ανταποκρίνεται άμεσα και με συνέπεια στις ανάγκες του παιδιού, κάνοντάς το να θέλει να αποφεύγει τη στενή επαφή μαζί του. Η σχέση βασίζεται, κατά κύριο λόγο, στους όρους και στις ανάγκες του γονιού. Το παιδί δεν αποκτά καλή αυτοεκτίμηση και βιώνει τους άλλους ως άτομα αναξιόπιστα που δεν μπορεί εύκολα να εμπιστευθεί.

Ανασφαλής-αμφιθυμική σχέση δεσμού: η συμπεριφορά του γονιού είναι απρόβλεπτη. Το παιδί νιώθει αβεβαιότητα για το ποια θα είναι κάθε φορά η αντίδραση του γονιού του και αν αυτός θα έχει διάθεση να το παρηγορήσει, να το στηρίξει ή να το βοηθήσει. Το παιδί έχει τη δυνατότητα να εκτιμά τους άλλους, όχι, όμως, και τον εαυτό του.

Ανασφαλής-αποδιοργανωτική σχέση δεσμού: το παιδί βιώνει το γονιό του ως απρόβλεπτο και απειλητικό ταυτόχρονα. Το ίδιο νιώθει και απειλημένο αλλά και παραμελημένο, έχοντας τη διάθεση να αποσύρεται κάθε φορά που θεωρεί πως απειλείται. Δεν εκτιμά τον εαυτό του, οι δε προσδοκίες του από τους άλλους είναι εντελώς αρνητικές.

Ερωτικές σχέσεις
Ερωτικές σχέσεις
Τα ανωτέρω είδη σχέσης δεσμού σε ενήλικες

Πολλές είναι οι έρευνες που καταδεικνύουν πως υπάρχει σαφέστατη σχέση ανάμεσα στο είδος σχέσης δεσμού του παιδιού και σ΄αυτό που αργότερα επιδεικνύει ως ενήλικας.

Ασφαλής σχέση δεσμού: το άτομο έχει καλή αυτοεκτίμηση και αισθάνεται πως η αξία του είναι αδιαμφισβήτητη. Εκτιμά τόσο τον εαυτό του όσο και τους άλλους τους οποίους μπορεί να εμπιστεύεται, θεωρώντας τους ως άτομα με διάθεση για εγγύτητα και αποδοχή. Ένα τέτοιο άτομο έχει την ικανότητα να δημιουργεί στενές συναισθηματικές σχέσεις.

Ανασφαλής-αποφευκτική σχέση δεσμού: το άτομο δεν έχει καλή αυτοεκτίμηση και δεν τολμά να εμπιστευθεί τους άλλους. Αποφεύγει τις κοινωνικές σχέσεις, είναι συνήθως δυσαρεστημένο από τις σχέσεις του, χωρίς να προσδοκά κάτι το ιδιαίτερο από αυτές. Θεωρεί την απόσταση από τους άλλους ως απαραίτητο παράγοντα ασφάλειας. Αποφεύγει να δείχνει τα συναισθήματά του, όσο δυσβάσταχτα και αν είναι, καθώς το θεωρεί όχι μόνο ως ένδειξη αδυναμίας αλλά και γιατί δεν πιστεύει πως μπορεί να υπάρξει ανταπόκριση από τους άλλους. Για το λόγο αυτό, προσποιείται πως είναι ένα αυτόνομο και αυτάρκες άτομο.

Ανασφαλής-αμφιθυμική σχέση δεσμού: το άτομο δεν είναι βέβαιο για τις σκέψεις, τα συναισθήματα και τις ανάγκες που δικαιούται να έχει και να επιδεικνύει. Αμφισβητεί την αξία του και, στις σχέσεις που δημιουργεί, προσαρμόζεται πλήρως στις ανάγκες και στις επιθυμίες των άλλων, ελπίζοντας πως, με τον τρόπο αυτόν, ίσως γίνει αποδέκτης της αγάπης τους. Γαντζώνεται κυριολεκτικά στη σχέση και τρέμει στο ενδεχόμενο εγκατάλειψής του. Αν, τελικά, γίνει κάτι τέτοιο, αναλαμβάνει πλήρως την ευθύνη για την εγκατάλειψή του, θεωρώντας πως ήταν δικό του λάθος, και πως δεν αξίζει κάτι καλύτερο.

Ανασφαλής – αποδιοργανωτική σχέση δεσμού: ένα τέτοιο άτομο υπερεκτιμά τον εαυτό του και δεν εμπιστεύεται καθόλου τους άλλους. Δείχνει προς τα έξω πολύ αυτόνομο και αυτάρκες και προσπαθεί με κάθε τρόπο να πείσει ακόμα και τον ίδιο του τον εαυτό για αυτό ώστε να προστατεύεται από την οποιαδήποτε τυχόν ματαίωση Επιλέγει, συνήθως, απρόβλεπτα και «προβληματικά» άτομα που όσο μεγαλύτερη αδιαφορία του δείχνουν τόσο μεγαλύτερη γίνεται η «προσκόλληση» και η επιθυμία του να τραβά την προσοχή των ατόμων αυτών, να γίνεται αρεστό σε αυτά ή να αποπλανά. Όποτε, όμως, τύχει να τους δείξει κάποιος ειλικρινές ενδιαφέρον, τα άτομα αυτά χάνουν το δικό τους και ο άλλος μετατρέπεται ξαφνικά σε κάποιον που τους είναι παντελώς αδιάφορος. Σε μια τέτοια περίπτωση, τους δίνεται η ευκαιρία να είναι αυτοί που εγκαταλείπουν και όχι όπως, επανειλημμένα, έχουν βιώσει, ως παιδιά, πως είναι οι ίδιοι που και πάλι πρόκειται να εγκαταλειφθούν. Τα άτομα αυτά, στην προσπάθειά τους να ελέγξουν τα δυσβάστακτα συναισθήματά τους, εμφανίζουν αρκετά συχνά διαταραχές στη λήψη τροφής, όπως ψυχογενή βουλιμία/ανορεξία ή υποβάλουν τον εαυτό τους σε συχνές εξαντλητικές δίαιτες.
Ερωτικές σχέσεις
Ερωτικές σχέσεις

Τι μπορούμε να κάνουμε για αυτή τη διαπροσωπική «αναπηρία»;

Όπως προαναφέραμε, τα σχήματα των σχέσεων δεσμού που αναπτύσσουμε ως παιδιά καθορίζουν αποφασιστικά κάθε είδους σχέση μας στο υπόλοιπο της ζωής μας. Ταυτόχρονα, όμως, αυτά τα σχήματα σχέσεων δεσμού, παρόλη τη σταθερότητά τους, δεν είναι στατικά και αμετάβλητα. Όσο οδυνηρά και αν είναι τα παιδικά μας βιώματα, σε σχέση με αυτούς που μας φρόντιζαν, μπορούν, παρόλ΄αυτά, να τροποποιηθούν και να βελτιωθούν με τη βοήθεια ενός ατόμου -συνηθέστατα ενός θεραπευτή- που θα μας βοηθήσει να κατανοήσουμε είτε το φόβο μας για εγγύτητα είτε την ανάγκη μας να θέλουμε να γαντζωνόμαστε από τους άλλους, να τους υπηρετούμε, να τους εγκαταλείπουμε όταν αρχίσουν να γίνονται σημαντικοί κ.τ.λ. και, επιτέλους, να τολμήσουμε να εμπιστευθούμε έναν Άλλον.

Ο ασφαλέστερος τρόπος απαλλαγής από αυτά τα υποσυνείδητα δεσμά, είναι η αυτογνωσία. Βασική προϋπόθεση για αυτή τη συναισθηματική απελευθέρωση είναι η αμφισβήτηση, η επανεξέταση και επαναξιολόγηση των επιλογών, των συμπεριφορών και των όποιων αναστολών ή επιφυλάξεών μας. Από μόνη της η ενοχοποίηση των παιδικών μας βιωμάτων και αυτών που τα προκάλεσαν ούτε αρκεί ούτε και οδηγεί κάπου. Κάποια στιγμή, οφείλουμε να αναλάβουμε οι ίδιοι τις ευθύνες της ζωής μας, να μάθουμε από τα λάθη αυτών που σημάδεψαν και τραυμάτισαν τον ευαίσθητο παιδικό ψυχισμό μας και να μην τα επαναλάβουμε κι εμείς οι ίδιοι.

Αν καταφέρουμε, τελικά, να απαλλαγούμε από τα δεσμά του παρελθόντος, που μας κρατούν δέσμιους μιας καταναγκαστικής και καταστροφικής επανάληψης, τότε θα είμαστε σε θέση να κάνουμε σχέσεις ουσιαστικές και να αγαπήσουμε «επί ίσοις όροις». Η αγάπη, τότε, δεν σημαίνει πως θα είναι ένας ανθόκηπος μόνιμα λουλουδιασμένος. Όμως, πάντα, θα βασίζεται σε μια ισοτιμία, αμοιβαιότητα, αλληλοσεβασμό και χωρίς τη σκιά ενός φόβου εγκατάλειψης που παραλύει και δημιουργεί εξαρτήσεις…

 

 

Σάββας Ν. Σαλπιστής, Ph.D., Κλινικός Ψυχολόγος – Ψυχοθεραπευτής

Κλινικός Ψυχολόγος Πανεπιστημίου Στοκχόλμης

Διπλωματούχος Ψυχοθεραπευτής

Βασιλικού Ιατροχειρουργικού Ινστιτούτου Karolinska Στοκχόλμης

Τι σημαίνει ο όρος αυτοπραγμάτωση και τι μας κινητοποιεί να φτάσουμε σε αυτό το επίπεδο;

Τι είναι αυτό που μας κάνει να θέλουμε να φτάσουμε σε υψηλότερα επίπεδα ύπαρξης, ως ανθρώπινα όντα; Τι γίνεται αμέσως μετά, μόλις ικανοποιήσουμε τις βασικές μας ανάγκες μας, όπως το φαγητό, σπίτι, σύζυγο, παιδιά;


Για πολλούς από εμάς, αυτό που ακολουθεί είναι η ιδέα της αυτοπραγμάτωσης ή η συνειδητοποίηση της πραγματικής μας δύναμης.

Όμως, τι ακριβώς είναι αυτή η κατάσταση αυτοπραγμάτωσης; Πώς μπορούμε να γνωρίζουμε πότε την πετυχαίνουμε; Πότε προσπαθούμε να συνειδητοποιήσουμε την πλήρη ανάπτυξη των δυνατοτήτων μας; Η αυτοπραγμάτωση είναι μία ιδιαίτερα διαδεδομένη ιδέα, στο χώρο της ψυχολογίας, στις επιχειρήσεις, στην εκπαίδευση και τη «βιομηχανία αυτοβοήθειας» των πολλών εκατομμυρίων δολαρίων/ευρώ. Όλοι, φαίνεται, ότι θέλουν να φτάσουν στο πλήρες δυναμικό τις δυνατότητές τους.

«Παρά όλο αυτό το ενδιαφέρον για την αυτοπραγμάτωση, δεν γνωρίζαμε ακόμα τι πιστεύουν οι άνθρωποι ότι σημαίνει η πλήρη αξιοποίηση των δυνατοτήτων τους», ισχυρίζεται ο Τζέιμι Κρεμς, διδακτορικός φοιτητής κοινωνικής ψυχολογίας στο κρατικό πανεπιστήμιο της Αριζόνα και ένας από τους συγγραφείς μιας νέας σειράς μελετών σχετικά με το τι σκέφτονται οι άνθρωποι ότι σημαίνει να αποκτήσουν αυτοπραγμάτωση.

Οι ερευνητές εφήρμοσαν ιδέες από την εξελικτική βιολογία για να αμφισβητήσουν κάποιες παραδοσιακές υποθέσεις σχετικά με το τι σημαίνει αυτοπραγμάτωση.

«Η παραδοσιακή άποψη της αυτοπραγμάτωσης βρισκόταν μόνη της ‘πάνω’ από τις βασικές φυσιολογικές και κοινωνικές επιθυμίες, στην κορυφή της διάσημης πυραμίδας των αναγκών του Αβραάμ Μάσλοου», δήλωσαν οι ερευνητές. «Στην πραγματικότητα, τα αγαπημένα παραδείγματα του Μάσλοου για τις συμπεριφορές αυτοπραγμάτωσης, ξεκινούσαν με άτομα που άρχιζαν να παίζουν κιθάρα ή να γράφουν ποίηση για δική τους ικανοποίηση. Όμως αν έχουμε στο μυαλό μας μια εξελικτική οπτική για την ανθρώπινη συμπεριφορά, φαίνεται απίθανο ότι οι πρόγονοί μας εξελίχθηκαν προκειμένου να λύσουν όλα τα προβλήματα επιβίωσης, να κάνουν φίλους, να αποκτήσουν καταξίωση και να αποκτήσουν συντρόφους, απλά και μόνο για να χαρούν», πρόσθεσε.

Από την εξελικτική σκοπιά, η ανάπτυξη του πλήρους δυναμικού, υπό τη μορφή ενός εμπειρογνώμονα μουσικού, επιστήμονα ή φιλοσόφου, θα μπορούσε να μεταφραστεί σε κοινωνική καταξίωση, όπως η απόκτηση του σεβασμού και της αγάπης από άλλα μέλη της ομάδας και μάλιστα στην προσέλκυση δυνητικών ερωτικών συντρόφων.

Έτσι, η ερευνητική ομάδα βρήκε φοιτητές και άλλους ενήλικες και τους ρώτησε τι θα έκαναν αν συνειδητοποιούσαν ότι έχουν φτάσει στο επίπεδο της αυτοπραγμάτωσης. Μελέτησαν περισσότερους από 1.200 ανθρώπους και εξέτασαν το βαθμό στον οποίο οι απαντήσεις τους αντανακλούσαν αρκετά θεμελιώδη και εξελικτικά συναφή κοινωνικά κίνητρα (π.χ. εύρεση φίλων, αναζήτηση θέσης, φροντίδα συγγενών). Μια από τις προβλέψεις που έκανε η ομάδα, ήταν ότι οι περισσότεροι άνθρωποι θα συνέδεαν αυτή την συνειδητοποίηση με την επιδίωξη κοινωνικής καταξίωσης, (π.χ. θα ήθελαν να πάρουν όλο άριστα στο σχολείο, να είναι διάσημοι στους τομείς της προσπάθειάς τους κτλ).

Πράγματι, οι άνθρωποι συνδέουν την αυτοπραγμάτωση με την επίτευξη της κοινωνικής καταξίωσης, ένα κίνητρο που μπορεί και συχνά μεταφράζεται σε «μία καλή φυσική κατάσταση» ή την επιτυχία της μετάδοσης γονιδίων σε μελλοντικές γενιές. Η σπουδαιότητα της κοινωνικής καταξίωσης ήταν μοναδική στο θέμα της αυτοπραγμάτωσης και δεν εμφανιζόταν σε άλλες μορφές αυτολοκλήρωσης

Όταν οι άνθρωποι σκέφτονταν να βρουν το νόημα της ζωή τους (αυτό που οι ψυχολόγοι ονομάζουν «υπαρξιακή ευδαιμονία») και τη σφαιρική ικανοποίηση από τη ζωή τους (υποκειμενική ευημερία), τόνισαν ότι ξοδεύουν χρόνο με τους φίλους και την οικογένεια τους. Όταν σκέφτονταν να επιδιώκουν την ευχαρίστηση και να αποφεύγουν τον πόνο (ηδονική ευημερία), έδιναν σχετικά μεγαλύτερη έμφαση στην εξεύρεση νέων ερωτικών/σεξουαλικών συντρόφων και στην αποφυγή του σωματικού πόνου.

«Αν και η επιδίωξη της κοινωνικής καταξίωσης και της αυτοπραγμάτωσης φαίνονται διαφορετικά πράγματα», δήλωσε ο Κρεμς, «αυτές οι επιδιώξεις θα μπορούσαν να έχουν τις ρίζες τους σε ένα κοινό σύστημα κινήτρων, το οποίο μας ωθεί να πάμε πέρα από αυτά τα βιολογικά και κοινωνικά οφέλη που, στο προγονικό παρελθόν μας, θα καθιστούσαν πιο πιθανό ότι τα γονίδιά μας θα εμφανιστούν στις επόμενες γενιές».

Η ερευνητική ομάδα μπόρεσε επίσης να παράσχει μια επιστημονική εξήγηση για αυτό που ο Mάσλοου είχε σημειώσει εδώ και χρόνια: ότι η αυτοπραγμάτωση μπορεί να επιτευχθεί με διαφορετικές δραστηριότητες για διαφορετικούς ανθρώπους. Σύμφωνα με τις σύγχρονες ιδέες από την εξελικτική βιολογία, τα χαρακτηριστικά της ζωής ενός ατόμου (π.χ. φύλο, ηλικία, κατάσταση σχέσης, οικογενειακή κατάσταση) επηρέασαν τους στόχους που συνδέονταν με την αυτοπραγμάτωση με λογικούς, δυνητικά λειτουργικούς τρόπους.

Για παράδειγμα, οι άνθρωποι που δεν ήταν σε σχέση τόνισαν ότι η εύρεση νέων ερωτικών συντρόφων θα αποτελούσε μέρος της αυτοπραγμάτωσης τους, ενώ όσοι ήταν σε σχέση υπογράμμισαν ότι η διατήρηση των υφιστάμενων ερωτικών σχέσεών τους, θα αποτελούσε μέρος της αυτοπραγμάτωσης τους. Και οι γονείς – ειδικά όταν είχαν πολύ μικρά παιδιά – υπογράμμισαν ότι η φροντίδα αυτών των παιδιών θα αποτελούσε σημαντικό μέρος της αυτοπραγμάτωσης τους.

Με την εύρεση συντρόφων, την διατήρηση των σχέσεων με τους συντρόφους και τη φροντίδα των παιδιών, οι άνθρωποι μπορεί να νιώθουν ότι φτάνουν στην αυτοπραγμάτωση και μπορεί επίσης να προωθούν ακριβώς αυτά τα βιολογικώς σημαντικά αποτελέσματα που οδηγούν στη μετάδοση των γονιδίων τους στις επόμενες γενιές.

«Έτσι, η επιθυμία για αυτοπραγμάτωση δεν είναι ‘πάνω’ από τις βιολογικές και κοινωνικές ανάγκες. Η προσπάθεια των ανθρώπων να επιτύχουν την αυτοπραγμάτωση, είναι απολύτως σχετική με την επίτευξη κρίσιμων κοινωνικών και βιολογικών στόχων», κατέληξαν οι ερευνητές. Ή όπως εξήγησαν διεξοδικότερα: «Για τους ανθρώπους, η επιδίωξη της αυτοπραγμάτωσης, μπορεί να αποκαλύπτει περαιτέρω βιολογικά σχετικούς στόχους».

H έρευνα δημοσιεύθηκε στο Personality and Social Psychology Bulletin1.


Πηγή: medicalxpress.com 
Aπόδοση: Νικόλας Παύλου, Ψυχολόγος
Έρευνα: 1. Individual Perceptions of Self-Actualization: What Functional Motives Are Linked to Fulfilling One’s Full Potential?
Επιμέλεια: Psychologynow.gr