Στρες: Πόσο επηρεάζει την υγεία μας;

Ο σύγχρονος τρόπος ζωής μας φέρνει καθημερινά αντιμέτωπους με ένα πλήθος ανησυχιών, φόβων και άλλων δυσάρεστων (αλλά και ευχάριστων) φορτισμένων καταστάσεων και γεγονότων που αποκαλούμε στρεσογόνους παράγοντες. Στρεσογόνους παράγοντες δεν αποτελούν μόνο τα δυσάρεστα γεγονότα, αλλά όλα εκείνα τα γεγονότα που ασκούν ψυχολογική  πίεση και θέτουν απαιτήσεις στο άτομο που τα βιώνει. Έτσι, ακόμα και κάποια γεγονότα που θεωρούνται θετικά, όπως ένας γάμος, ένα ραντεβού ή μια εγκυμοσύνη, είναι εξαιρετικά στρεσογόνα για κάποιους ανθρώπους γιατί απαιτούν προσαρμογή και προετοιμασία. Έρευνες, βέβαια, δείχνουν οτι τα θετικά γεγονότα ζωής, σε σύγκριση με τα αρνητικά, δημιουργούν λιγότερη ψυχολογική πίεση και ότι η ευτυχία μπορεί μερικές φορές να εξουδετερώσει τις επιδράσεις των αρνητικών γεγονότων.

Εκτός από τα περιστασιακά στεσογόνα γεγονότα, όπως ένας γάμος ή η απώλεια εργασίας υπάρχουν, δυστυχώς, και άλλες πηγές στρες οι οποίες εμφανίζονται συνεχώς ή επαναλαμβάνονται και τις ονομάζουμε χρόνιους σρεσογόνους παράγοντες. Οι τεταμένες σχέσεις, τα οικονομικά προβλήματα, η εξαντλητική εργασία, ακόμα και οι μεγάλες ουρές στα σούπερ μάρκετ αποτελούν μερικούς τέτοιους παράγοντες.

Οι άνθρωποι συχνά αρρωσταίνουν έπειτα από σοβαρά γεγονότα  της ζωής τους. Οι Thomas Holmes και Richard Rahe, οι όποιοι ερεύνησαν αυτή την παρατήρηση, κατέληξαν στο συμπέρασμα οτι οι σοβαρές αλλαγές στη ζωή προκαλούν στρες και το αυξημένο στρες προκαλεί ασθένειες. Τα στρεσογόνα γεγονότα φαίνεται να λειτουργούν αθροιστικά στο χρόνο. Οι χρόνιοι στρεσογόνοι παράγοντες οι οποίοι μπορεί και να αγνοηθούν εάν συμβαίνουν περιστασιακά, όταν συσσωρεύονται μπορεί να προκαλέσουν εξάντληση και προβλήματα υγείας, σωματικής και ψυχικής. Όσο πιο χρόνιο είναι ένα στρεσογόνο γεγονός τόσο πιο βλαβερά δείχνουν να είναι τα αποτελέσματα. Κάποιοι, μάλιστα, υποστηρίζουν οτι συχνά οι καθημερινές δυσκολίες έχουν μεγαλύτερη και πιο μακρόχρονη επίδραση από κάποια σοβαρά γεγονότα ζωής.

Όταν βιώνουμε στρες, το σώμα μας αντιδρά. Η σωματική αντίδραση απέναντι σε έναν κίνδυνο, η οποία αυξάνει την ετοιμότητά μας για δράση, ονομάστηκε από τον Walter Cannon αντίδραση πάλης ή φυγής. Η ενεργοποίηση του εγκεφάλου ως απόκριση στη απειλή συμβαίνει στον υποθάλαμο ο οποίος λίγα δευτερόλεπτα μετά την αντίληψη ενός απειλητικού γεγονότος  διεγείρει  την υπόφυση και ξεκινά μια διαδικασία παραγωγής ορμονών οι όποιες αυξάνουν την ενεργοποίηση του συμπαθητικού νευρικού συστήματος και ως εκ τούτου την αύξηση του καρδιακού παλμού, της αρτηριακής πίεσης και του ρυθμού της αναπνοής. Οι αλλαγές αυτές έχουν ως αποτέλεσμα την αποστολή περισσότερου οξυγόνου στους μυς ώστε να ενεργοποιηθεί η πάλη ή η φυγή. Στρες: Πόσο επηρεάζει την υγεία μας;

Η καρδία και το κυκλοφορικό σύστημα είναι ευαίσθητα στο στρες. Αν και υπάρχουν και άλλοι παράγοντες – όπως το κάπνισμα, η καθιστική ζωή και μια διατροφή υψηλή σε λίπος και χοληστερίνη- που μπορούν να προκαλέσουν στεφανιαία νόσο, το χρόνιο στρες είναι σημαντικός συντελεστής. Η διέγερση του παρασυμπαθητικού νευρικού συστήματος, η αύξηση της αρτηριακής πίεσης  και  η παραμονή της σε υψηλά επίπεδα και η σταδιακή βλάβη των αιμοκυττάρων είναι κάποια από τα αποτελέσματα του στρες. Τα επιβαρημένα αιμοκύτταρα  συσσωρεύουν πλάκα στις αρτηρίες και έτσι αυξάνουν τις πιθανότητες για καρδιακή προσβολή.

Το ανοσοποιητικό σύστημα είναι επίσης επιρρεπές στις ψυχολογικές επιδράσεις. Οι στρεσογόνοι παράγοντες προκαλούν την έκκριση ορμονών, οι οποίες κατακλύζουν τον εγκέφαλο, φθείροντας το ανοσοποιητικό σύστημα με αποτέλεσμα να μην μπορεί να αντιμετωπίσει τους εισβολείς. Τα γεγονότα που προκαλούν στρες μπορούν επίσης να μειώσουν τις αποκρίσεις του ανοσοποιητικού που θεραπεύουν τα τραύματα και αποτρέπουν τα κρυολογήματα. Σε σχετικές μελέτες  έχει βρεθεί ότι άτομα που βίωναν χρόνιο στρες είχαν περισσότερες πιθανότητες να αναπτύξουν ίωση μετά από την έκθεσή τους σε κάποιον ιό από ότι άλλα άτομα που εξετάστηκαν. Εκτός από τα παραπάνω υπάρχουν αρκετές  άλλες σωματικές ενοχλήσεις  που μπορεί να προκαλέσει το στρες, όπως πόνοι, δερματικά προβλήματα, κόπωση και άλλα.

Η ψυχική μας υγεία επηρεάζεται επίσης από το στρες. Η έκθεση σε στρεσογόνους παράγοντες συμβάλει στην εκδήλωση πολλών ψυχολογικών διαταραχών. Κάποιες από αυτές είναι η διαταραχή μετατραυματικού στρες, οι αγχώδεις διαταραχές, οι διαταραχές της διάθεσης, οι διαταραχές προσωπικότητας και πολλά άλλα προβλήματα που επηρεάζουν την ποιότητα της ζωής μας, τη λειτουργικότητά μας , τις διαπροσωπικές μας σχέσεις και τη συνολική  ευημερία μας.

Στρες: Πόσο επηρεάζει την υγεία μας;

Βιβλιογραφία:

Schacter, D. L., Gilbert, D. T., & Wegner, D. M. (2012). Ψυχολογία. Αθήνα: Gutenberg.

Από Ιωάννα Οικονόμου

https://www.maxmag.gr/psychologia/stres-poso-epireazi-tin-ygia-mas/

O δρόμος προς την Αυτοπραγμάτωση σύμφωνα με τον Abraham Maslow

O δρόμος προς την Αυτοπραγμάτωση σύμφωνα με τον Abraham Maslow

 

maslow_hierarchy1

 

Η θεωρία του Abraham Maslow για την προσωπικότητα ξεπερνά την Αυτοπραγμάτωση. Η “ολιστική – δυναμική” θεωρία του υποθέτει πως οι άνθρωποι κινητοποιούνται συνεχώς από κάποια ανάγκη και πως πρέπει να ικανοποιήσουν τις κατώτερου επιπέδου ανάγκες τους, όπως είναι η πείνα και η δίψα, πριν κινητοποιηθούν για να καλύψουν υψηλότερου επιπέδου ανάγκες, όπως είναι η αγάπη και η εκτίμηση. Μονάχα εάν οι άνθρωποι ικανοποιήσουν όλες τις προηγούμενες ανάγκες τους μπορούν να φτάσουν στην Αυτοπραγμάτωση. Επιπροσθέτως, άλλου είδους ανάγκες, όπως είναι οι γνωστικές και οι αισθητικές, βοηθούν στη διαμόρφωση της συμπεριφοράς. Μερικές φορές όμως οι ανάγκες μπορούν να αντιστραφούν, όπως, για παράδειγμα, όταν ένας καλλιτέχνης θέτει την ακεραιότητα του σε κίνδυνο προς τιμήν της δημιουργίας του. Ο Maslow έχει ιεραρχίσει τις ανάγκες ως εξής:

-Φυσιολογικές Ανάγκες (τροφή, νερό, στέγη, οξυγόνο, διατήρηση θερμοκρασίας)
-Ανάγκες Ασφάλειας (φυσική ακεραιότητα, σταθερότητα, προστασία, ίαση από αρρώστιες, το φόβο, το άγχος, τον κίνδυνο)
-Ανάγκες Αγάπης και του “Ανήκειν” (επιθυμία για φιλίες, για ζευγάρωμα και παιδιά, η ανάγκη να ανήκει κάποιος σε μια οικογένεια, σε μια γειτονιά, σε μια λέσχη & η επιθυμία για σεξ και σωματική επαφή)
-Ανάγκες Εκτίμησης (αυτο-σεβασμός, αυτοπεποίθηση, ανταγωνισμός, η γνώση πως οι άλλοι μας έχουν σε υψηλή εκτίμηση)
-Ανάγκες Αυτοπραγμάτωσης (αυτο-ολοκλήρωση, η συνειδητοποίηση των δυνατοτήτων των υπολοίπων, η επιθυμία για δημιουργικότητα)

Παράλληλα με αυτές τις ανάγκες, υπάρχουν και μερικές άλλες, όπως οι αισθητικές, οι οποίες εμπεριέχουν τη σχεδόν παγκόσμια τάση των ανθρώπων να ψάχνουν και να δημιουργούν κάτι “όμορφο” και αισθητικά ευχάριστο, και οι γνωστικές ανάγκες, οι οποίες δηλώνουν την επιθυμία των ανθρώπων να μάθουν, να λύσουν μυστήρια και να καταλάβουν τον κόσμο.

Αυτοπραγμάτωση

Σύμφωνα με τον Maslow, οι άνθρωποι που έχουν φτάσει στο επίπεδο της αυτοπραγμάτωσης έχουν ορισμένα κοινά χαρακτηριστικά. Φημίζονται για την ειλικρίνεια και την καλοσύνη τους, την εσωτερική τους ομορφιά και τη ζωντάνια, καθώς και τη μοναδικότητα και την ολοκληρωμένη προσωπικότητα τους. Την ίδια στιγμή διακατέχονται από την επιθυμία επιβολής της δικαιοσύνης και τάξης και επιδιώκουν διαρκώς την απλότητα και την ολότητα δίχως ιδιαίτερη προσπάθεια.

Τα άτομα που έχουν επιτύχει την αυτοπραγμάτωση χαρακτηρίζονται από έντονη διάθεση για χιούμορ και από έναν ευχάριστο αυθορμητισμό. Είναι άνθρωποι απλοί που όμως έχουν καταφέρει να αναπτύξουν τους εαυτούς τους στο μέγιστο και να συνειδητοποιήσουν τις ύψιστες ικανότητες τους. Η σοφία τους είναι τέτοια που έπειτα από πείρα δύνανται να διακρίνουν το πραγματικό και το ψέμα στους ανθρώπους, ενώ, επίσης, έχουν αναπτύξει την ικανότητα της απομόνωσης, έτσι ώστε να αντλούν ευχαρίστηση από τη μοναξιά τους δίχως αυτό να τους απασχολεί αρνητικά. Επιπλέον, χαρακτηριστικό τους γνώρισμα είναι το ότι δεν τους προβληματίζουν προσωπικά θέματα, αλλά προβλήματα που αφορούν τον εξωτερικό κόσμο, δηλαδή, την κοινωνία. Παράλληλα, δεν πέφτουν θύματα της μαζοποίησης διατηρώντας την αυτονομία τους. Αυτού του είδους οι άνθρωποι έχουν την εκπληκτική ικανότητα να εκτιμούν ξανά και ξανά με την ίδια αφέλεια τα βασικά καλά της ζωής.

Κατά τον Maslow, η αυτοπραγμάτωση και η δημιουργικότητα είναι έννοιες όμοιες. Υποστηρίζει πως όταν κάποιος επιτύχει την αυτοπραγμάτωση τότε είναι έτοιμος να δημιουργήσει και να συνεισφέρει στο κοινωνικό σύνολο. Τέλος, αυτό που υπέθεσε για τους ανθρώπους αυτούς είναι πως έχουν φτάσει στο σημείο που η αγάπη τους είναι μη κερδοσκοπική, κι όμως, πάντοτε ανταποδίδεται. Το σεξ ανάμεσα σε δύο τέτοιους ανθρώπους θεώρησε πως θα` ναι σαν μυστική τελετουργία.

Αυτοπραγμάτωση

Ο Maslow, παρ` όλα αυτά, θεωρούσε πως τόσο οι υψηλού όσο και οι χαμηλότερου επιπέδου ανάγκες είναι βιολογικές. Αυτό τίθεται ένα θέμα για έντονη κριτική, καθώς θεωρείται αμφίβολο το κατά πόσο οι άνθρωποι σε παλαιότερες κοινωνίες είχαν τις ίδιες ανάγκες με εμάς στη σημερινή κοινωνία, όπου το “φαίνεσθαι” και το κοινωνικό status είναι ύψιστης σημασίας.

Εκτός αυτού, ο άνθρωπος που σύμφωνα με το Maslow έχει φτάσει στην αυτοπραγμάτωση φαντάζει κάπως ουτοπικός και θα μπορούσε να ταυτιστεί με τον ιδανικό φιλόσοφο-βασιλιά στη θεωρία του Πλάτωνα: ένας άνθρωπος, οποίος έχοντας γίνει πλέον σοφός κι ελεύθερος από κάθε είδους ανάγκες ενασχολείται για χάρη του κοινωνικού συνόλου φιλοσοφώντας και βασιλεύοντας. Παράλληλα, αν κάθε άνθρωπος έφτανε κάποτε στην αυτοπραγμάτωση, τότε δε θα υπήρχε η ανάγκη για κοινωνική επιρροή ούτε για πρωθυπουργία και οποιουδήποτε είδους αρχή, καθώς κάθε άνθρωπος θα ήταν ένα ολοκληρωμένο σκεπτόμενο ον δίχως την ανάγκη για καθοδήγηση, κάτι που πρεσβεύει και η θεωρία της αναρχίας.

Tέλος, στη θεωρία του Maslow, η δημιουργικότητα συνεπάγεται με την αυτοπραγμάτωση. Κι όμως, πολλοί σημαντικοί καλλιτέχνες και φιλόσοφοι, όπως ο V. Van Gogh, η V. Woolf και ο F. Nitsche, αλλά και μουσικοί, όπως ο K. Cobain και ο I. Curtis έπασχαν όλοι από κάποια ψυχολογική διαταραχή κι αυτή ήταν που πολλές φορές τους οδήγησε να αναζητήσουν τη γαλήνη μέσα από την τέχνη.

Πηγή:

Feist, J., & Feist, G. J. (2002). Theories of personality (5th edition). London: McGraw-Hill.

Παρόμοια άρθρα που μπορεί να σ’ενδιαφέρουν:

https://www.maxmag.gr/psychologia/maslow/

Αγάπη και συναισθηματική νοημοσύνη

Η αγάπη προσδιορίζει την ανθρώπινη υπόσταση.
Ο άνθρωπος ζει για να αγαπά. Στις σχέσεις του με τους άλλους ανθρώπους εκφράζει την χαρά την λύπη, τον φόβο, τον θύμο την αποστροφή αλλά κι την αγάπη. Η αγάπη είναι ένα συναίσθημα βασικό και πρωτογενές, που αποτυπώνεται στο πρόσωπο μας. Το βρέφος συνδέεται συναισθηματικά με την μητέρα και τον πατέρα του, καθώς και με τα πρόσωπα του οικείου περιβάλλοντός του. Μαθαίνει την αγάπη από τα άτομα που το φροντίζουν και ικανοποιούν τις ανάγκες τους τις βασικές για την επιβίωση του αλλά και τις συναισθηματικές ανάγκες του. Ο άνθρωπος γεννιέται  για να συνδεθεί συναισθηματικά με ασφάλειά, αρκεί ένα ενήλικο πρόσωπο να του παράσχει  αύτη την δυνατότητα. Η αγάπη δίνει δύναμη και νόημα στην ζωή και προσδίδει χρώμα στις διαπροσωπικές σχέσεις του. Η αγάπη είναι ένα πολύπλοκο συναίσθημα και απαραίτητο για την ανθρώπινη υπόσταση.

Υπάρχουν διάφορα είδη αγάπης.
Αγάπη για τους γονείς, αγάπη για τα παιδιά,  αγάπη για τους φίλους, αγάπη για τον σύντροφο. Όλα όμως τα είδη αγάπης έχουν κοινό την αφοσίωση την προστατευτικότατα και την στοργή. Η αγάπη για τον σύντροφο είναι ιδιαίτερη καθώς περιλαμβάνει την σεξουαλική έκφραση με τρία κυρίαρχα στοιχεία. Την οικειότητα το πάθος και την δέσμευση. Η οικειότητα αναφέρετε στο να νιώθει κανείς κοντά στο σύντροφό του και να αισθάνεται ότι υπάρχει δεσμός μεταξύ τους. Το πάθος αναφέρεται στην ερωτική σεξουαλική έλξη. Η δέσμευση αφόρα δυο διαφορετικές αποφάσεις. Μια βραχυπρόθεσμη απόφαση όπου κάποιος  αποδέχεται ότι αγαπάει τον σύντροφο του και μια μακροπρόθεσμη απόφαση όπου κάποιος δεσμεύεται να διατηρήσει αυτήν την αγάπη και να παραμείνει με τον σύντροφο του και το  μέλλον. Όταν και τα τρία αυτά στοιχεία συνυπάρχουν μιλάμε για την ολοκληρωμένη αγάπη.

Υπάρχουν πολύ τρόποι για να εκφράσει κάποιος την αγάπη  του ένα χάδι με μια αγκαλιά ένα φιλί ένα χαμόγελο ένα βλέμμα. Χωρίς την αγάπη δεν θα είχε νόημα η ανθρώπινη υπόσταση. Η ανάγκη του ανθρώπου να δίνει και να παίρνει αγάπη είναι ακόρεστη. Η σημασία της αγάπης που λαμβάνει ένα παιδί τα πρώτα χρόνια της ζωής του είναι αναμφισβήτητη. Αυτή η αγάπη θέτει τα θεμέλια της  αυτοεκτίμησης και της εμπιστοσύνης στον εαυτό του και τους άλλους. Ωστόσο η αγάπη είναι απαραίτητη και αναγκαία σε όλα τα χρόνια της ζωής του. Αγάπη όμως σημαίνει και ελευθερία. Δεν μπορείς να απαιτείς την αγάπη από κάποιον που δεν μπορεί η δεν θέλει να σου δώσει. Όποιος αγάπα σέβεται τον άλλο και πρωτίστως τον εαυτό του.

Σκιαδοπούλου Αθηνά
Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας

https://www.trigono.info/?p=2438

Πώς να μην κλαίει το παιδί στον παιδικό σταθμό

Πρώτη μέρα στον παιδικό σταθμό και… ο τρόμος ξεκινά! Όλα βαίνουν σχετικά καλώς μέχρι τη στιγμή που φτάνετε έξω από την πόρτα του σχολείου. Και τότε τα πρώτα δάκρυα αρχίζουν να κυλούν στο σχεδόν χλωμό προσωπάκι του. Δεν καταφέρνει να βγάλει άχνα. Μόνο σας σφίγγει δυνατά το χέρι. Και ενώ η καρδιά σας λέει να το πάρετε αγκαλιά και να επιστρέψετε τρέχοντας στο σπίτι, η λογική έχει άλλη άποψη: Αυτό το βήμα πρέπει να γίνει. Και πρέπει να γίνει σήμερα.

Πώς να μην κλαίει το παιδί στον παιδικό σταθμό

Η σωστή προετοιμασία

Το να προετοιμάσετε το παιδί σωστά, πριν τη μεγάλη μέρα είναι το ήμισυ του παντός. Και μιλώντας για μεγάλη μέρα… προσπαθήστε να μην την παρουσιάσετε έτσι! Μην αρχίσετε, δηλαδή, να λέτε στο παιδί πόσο φοβερό είναι που θα πάει για πρώτη φορά σχολείο, γιατί το πιθανότερο είναι ότι θα το αγχώσετε. Αντίθετα, δημιουργήστε του μία πιο οικεία εικόνα, π.χ. ότι θα είναι σαν την παιδική χαρά, θα κάνει πολλούς νέους φίλους και όλη μέρα θα παίζουν, θα τραγουδάνε και θα φτιάχνουν όμορφες κατασκευές.

Ακόμα, μια καλή ιδέα είναι να πάρετε ένα παραμύθι με σχετικό θέμα, στο οποίο ο πρωταγωνιστής θα βιώνει την πρώτη μέρα του σχολείου με μεγάλη χαρά. Στα βιβλιοπωλεία θα βρείτε πληθώρα, για κάθε ηλικία.

Πολλοί παιδικοί σταθμοί έχουν καθιερώσει την «εβδομάδα προσαρμογής» για τα παιδιά, κατά την οποία ο γονιός ή συνοδός μπορεί για μία εβδομάδα να παραμένει στο σχολείο, όσες ώρες θα είναι και το παιδί εκεί, προκειμένου αυτό να αισθάνεται περισσότερη ασφάλεια. Απλά, καλό είναι οι ώρες αυτές να μειώνονται μέρα με τη μέρα, μέχρι και το παιδί να μην έχει πια ανάγκη την παρουσία του. Συζητήστε με την δασκάλα του παιδιού σας αν υπάρχει αυτή η δυνατότητα στον παιδικό σταθμό που θα το στείλετε.

Η μεγάλη μέρα έφτασε

Το πρωί της πρώτης «σχολικής» ημέρας προσπαθήστε να μειώσετε όσο γίνεται και το δικό σας άγχος, ενώ θα ετοιμάζετε το παιδί σας. Επιτρέψτε του να πάρει μαζί του ένα αγαπημένο προσωπικό αντικείμενο, καθώς αυτό θα το βοηθήσει υποσυνείδητα να νιώθει διαρκώς συνδεδεμένο με το σπίτι του. Επιπλέον, την ώρα που θα πηγαίνετε μαζί προς το σχολείο, δείξτε του την διαδρομή και δώστε του να καταλάβει πόσο κοντά είναι, ώστε να μη νιώσει ότι απομακρύνεται πολύ από εσάς. Διαβεβαιώστε το, ακόμα, ότι η πρώτη μέρα δεν θα διαρκέσει πολύ και ότι σύντομα θα είστε ξανά μαζί. Και, πράγματι, δεν χρειάζεται η πρώτη μέρα στον παιδικό σταθμό να διαρκέσει πολλές ώρες!

Μπορείτε, ακόμα, έπειτα από συνεννόηση με την δασκάλα, να πείτε αναλυτικά στο παιδί τι ακριβώς θα κάνει εκεί μέχρι να πάτε να το πάρετε, ώστε να ξέρει πότε να σας περιμένει. Για παράδειγμα: «Στην αρχή θα πείτε ένα παραμύθι, μετά θα ζωγραφίσετε, στην συνέχεια θα παίξετε ένα φανταστικό παιχνίδι και στο τέλος θα φάτε. Αμέσως μετά το φαγητό θα έρθω να σε πάρω.»

Αν βλέπετε ότι το παιδί είναι ιδιαίτερα προσκολλημένο σε εσάς, δοκιμάστε  αυτό που κάνουν πολλές μαμάδες, να του δώσουν δηλαδή κάτι δικό τους, π.χ. ένα πλαστικό βραχιολάκι ή ένα μπρελόκ, λέγοντας στο παιδί ότι μπορεί να το αγγίζει κάθε φορά που νιώθει να του λείπει η μαμά του. Ή βάλτε στο παιδί έναν στόχο με αυτοκόλλητα για κάθε «γενναίο αντίο». Συμφωνήστε, δηλαδή, ότι κάθε πρωί που θα αποχαιρετίζεστε χωρίς μελοδραματισμούς θα κερδίζει ένα αυτοκόλλητο και με κάθε πέντε αυτοκόλλητα θα το περιμένει μια μικρή έκπληξη.

Μια ακόμα ιδέα που θα μπορούσε να λειτουργήσει είναι να μην πηγαίνετε εσείς το παιδί στο σχολείο τις πρώτες μέρες, αλλά ο άντρας σας ή η γιαγιά, αν υπάρχει και μπορεί. Ίσως έτσι ο αποχαιρετισμός να είναι λίγο πιο εύκολος και για τους δυο σας.

Τέλος, μην ξεχνάτε ότι το κάθε παιδί είναι διαφορετικό και θέλει τον δικό του χρόνο για να προσαρμοστεί και να δεχτεί τη μεγάλη αυτή αλλαγή στην καθημερινότητά του. Για κάποια παιδιά το «άγχος» του παιδικού σταθμού μπορεί να κρατήσει μόνο μερικά λεπτά, ενώ για άλλα ο αποχωρισμός μπορεί να είναι δύσκολος για μήνες. Σε κάθε περίπτωση δώστε στο παιδί σας τον χρόνο που χρειάζεται, χωρίς -όσο γίνεται- να κάνετε βήματα προς τα πίσω και προσπαθήστε να δείτε την προοπτική των πραγμάτων: Θα έρθει σύντομα η μέρα που το παιδί σας όχι μόνο θα ανυπομονεί να πάει στο σχολείο και να συναντήσει τους φίλους του, αλλά και δεν θέλει να φύγει το μεσημέρι που θα πηγαίνετε να το πάρετε!

από Έλενα Μπούλια

https://www.mama365.gr/30732/pos-na-mhn-klaiei-to-paidi-ston-paidiko-stathmo.html

Η Πυραμίδα αναγκών.. του Maslow και Αυτοπραγμάτωση !

Η Πυραμίδα αναγκών.. του Abraham Maslow
ΤΑ ΚΙΝΗΤΡΑ ΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΩΝ ΚΑΤΑ MASLOW
O Abraham Maslow μας έδωσε την ιεραρχία των αναγκών (πυραμίδα των αναγκών) που πρέπει να ικανοποιούμε την κάθε ανάγκη με την σειρά.
Αν δεν ικανοποιήσουμε τις πρωταρχικές μας ανάγκες δεν μπορούμε να προχωρήσουμε στην επόμενη και έτσι να εξελιχθούμε ως άνθρωποι.
ΦΥΣΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ
Ως πρωταρχική είναι η ανάγκη της επιβίωσης. Δηλαδή η ανάγκη για στέγη, τροφή, ύπνο, νερό, σεξ. Αρα το σεξ είναι στην πρώτη βαθμίδα των αναγκών ως διαιώνηση είδους από ένστικτο και όχι ως ευχαρίστηση. Το σεξ ως ευχαρίστηση και επιβεβαίωση αγάπης, η επιβεβαίωση του φίλου, ανήκει στις ανάγκες του Εγώ.
ΑΝΑΓΚΕΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ
Όταν εξασφαλίσουμε τις πρωταρχικές ανάγκες, έχουμε ανάγκη να είμαστε ασφαλείς, από κάθε κίνδυνο, φόβο , στέρηση, ανεργία, η το φόβο της απόλυσης από την εργασία που θα μας στερήσει ακόμα και τις βασικές ανάγκες.
ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ
Αν δεν έχουμε το αίσθημα του φόβου για την διαβίωση μας, οι κοινωνικές ανάγκες αποκτούν σημασία και προτεραιότητα και αποτελούν πλέον κίνητρο για την συμπεριφορά μας. Οι ανάγκες αυτές παίρνουν τη μορφή επιθυμίας, για δημιουργία κοινωνικών συναναστροφών, παρέας και φιλικών σχέσεων και για διεύρυνση του κύκλου των κοινωνικών μας γνωριμιών.
ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΟΥ ΕΓΩ. Ή ΕΓΩΙΣΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ.
Είναι οι ανάγκες που αφορούν το αίσθημα αυτοσεβασμού, αυτοπεποίθησης , ελευθερίας, προσωπικής επιτυχίας και ικανότητας γνώσης.
ΑΥΤΟΠΡΑΓΜΑΤΩΣΗ.
Στην κορυφή της πυραμίδας των αναγκών βρίσκεται η ανάγκη της αυτοεκπλήρωσης. Είναι η ανάγκη που έχει ο καθένας από εμάς να εκπληρώσει τα όνειρα του, τις φιλοδοξίες του, τους πόθους και τις προσδοκίες του για αξιοποίηση των δυνατοτήτων του, για ανάπτυξη και δημιουργικότητα. Αυτό σημαίνει στην πράξη, σεβασμό της προσωπικότητας μας, αξιοποίηση των δημιουργικών μας ταλέντων, να αναβαθμιστούμε μορφωτικά και να προσφέρουμε στο κοινωνικό σύνολο.
Αυτά είναι τα κίνητρα των ανθρώπων που τον ωθούν να κάνει οποιαδήποτε ενέργεια στην ζωή του.
Αντίθετα η θεωρία του Saul Gellerman είναι , ότι υπάρχει μόνο μία μορφή κινήτρων. Το συμφέρον, αλλά αλλάζει καθώς μεγαλώνουμε, πηγαίνοντας από το χρήμα στην δύναμη, στην αναγνώριση, στην επαγγελματική ικανοποίηση.
Όποια κι αν είναι τα κίνητρα των ανθρώπων για την επιβίωση τους , σημασία έχει να είναι προς όφελος τους, χωρίς να είναι αντίθετα πρός το κοινό καλό και για τους υπόλοιπους ανθρώπους.

Σύμφωνα με τον υποστηρικτή της θετικής ψυχολογίας, Αβραάμ Μάσλοου, η ψυχολογία οφείλει να διαθέτει διευρυμένα επιστημονικά όρια και δεν πρέπει να αρκείται μόνο στην εξέταση της συμπτωματολογίας και, κατ’ επέκταση, στην εξεύρεση μεθόδων αντιμετώπισης αυτής.

Η επιστημονική κατάρτιση δύναται και οφείλει να μεθερμηνεύεται σε αποτελεσματική παρέμβαση με σκοπό να βοηθά το άτομο να βελτιώνει τις διαστάσεις της προσωπικότητάς του και να φτάνει στο μέγιστο των δυνατοτήτων του καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής του.

Το άτομο, εφόσον έχει ικανοποιήσει ορισμένα επίπεδα αναγκών που καλύπτουν αρκετές πτυχές της διαβίωσής του (όπως φυσικές ανάγκες, ανάγκες ασφάλειας, κοινωνικές ανάγκες, ανάγκες αυτοεκτίμησης, γνωσιακές και αισθητικές ανάγκες), αισθάνεται την επιθυμία να γευθεί μια πιο ουσιαστική ζωή, να καλλιεργήσει σε μεγαλύτερο βαθμό τα πιο θετικά στοιχεία που έχει εντοπίσει ότι διαθέτει, να απολαύσει βαθύτερα την αγάπη και το αίσθημα ολοκλήρωσης που προκαλεί η εργασιακή επιτυχία· γενικά να βιώσει στο μέγιστο δυνατό όλα τα εποικοδομητικά στοιχεία που μπορεί να αποκομίσει από τον κόσμο γύρω του. Ο Μάσλοου για να περιγράψει την τάση αυτή του ανθρώπου χρησιμοποίησε τον όρο «αυτοπραγμάτωση» και διευκρίνισε, πρώτον, ότι πρόκειται για μία διαδικασία που συνεχώς εξελίσσεται και εμπλουτίζεται, και ,δεύτερον, ότι η αυτοπραγμάτωση δεν μεταφράζεται ως διαδικασία επίτευξης της τελειότητας.

Προσωπικότητα και Αυτοπραγμάτωση

Μπορούμε να καταλάβουμε εάν κάποιος βρίσκεται στο στάδιο της αυτοπραγμάτωσης, εντοπίζοντας κάποια από τα παρακάτω στοιχεία στην προσωπικότητά του:

  1. Αποτελεσματικότερη αντίληψη της πραγματικότητας. Το άτομο είναι σε θέση να κρίνει τον κόσμο και τους ανθρώπους γύρω του ορθά, αποτελεσματικά και με ακρίβεια γιατί ζει περισσότερο στον φυσικό κόσμο και όχι στην πλασματική εκδοχή του που είναι γεμάτη προσδοκίες και στερεότυπα τα οποία συνήθως οι περισσότεροι συγχέουν με την πραγματικότητα. Με άλλα λόγια, είναι σε θέση να αντιληφθεί τι πραγματικά υπάρχει εκεί έξω και όχι τι θεωρεί ότι υπάρχει.
  2. Αποδοχή του εαυτού, του άλλου, της φύσης. Το άτομο είναι σε θέση να αποδέχεται τον εαυτό του με κάθε ελάττωμα που μπορεί να παρουσιάζει. Κατ’ επέκταση, όταν αποδέχεται τον εαυτό του μπορεί να αποδεχθεί πιο εύκολα και τους ανθρώπους γύρω του.
  3. Αυθόρμητη σκέψη και συμπεριφορά. Το άτομο συμπεριφέρεται με απλότητα και φυσικότητα, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι υιοθετεί σκοπίμως αντισυμβατικές στάσεις. Διατηρεί τους δικούς του κώδικες ηθικής και παράλληλα ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις της πραγματικότητας.
  4. Προβληματοκεντρισμός. Το άτομο εστιάζει την προσοχή του και όλη του την ενέργεια στην επίτευξη ενός σκοπού, στην ολοκλήρωση μίας αποστολής, άνευ εγωκεντρικού χαρακτήρα, που αισθάνεται ότι οφείλει να την διεκπεραιώσει.
  5. Ανάγκη αποστασιοποίησης και ιδιωτικότητας. Καθώς το άτομο αποστασιοποιείται με ευκολία από πράγματα και καταστάσεις του περιβάλλοντός του, είναι σε θέση να αντιμετωπίζει τα προβλήματα που ανακύπτουν με μεγαλύτερα αποθέματα νηφαλιότητας από ότι ο μέσος άνθρωπος. Είναι σε θέση να διατηρεί την αξιοπρέπειά του ακόμη και σε περιβάλλοντα που υπαγορεύουν το αντίθετο. Μία τέτοιου τύπου αντίδραση ενδέχεται να πηγάζει από την τάση του ατόμου να βασίζεται στη δική του αντίληψη για το τι συμβαίνει κάθε φορά και όχι στο τι αντιλαμβάνονται οι άλλοι ότι συμβαίνει.
  6. Αυτονομία. Ο άνθρωπος παρουσιάζει σημάδια ανεξαρτησίας από το φυσικό και το κοινωνικό του περιβάλλον, είναι αυτάρκης και δεν στηρίζει την ικανοποίησή του σε εξωγενείς παράγοντες, παρά στην προσωπική ανάπτυξη και την εσωτερική καλλιέργεια.
  7. Διαρκές και βαθύ αίσθημα εκτίμησης. Το άτομο έχει την ικανότητα να απολαμβάνει και να εκτιμά ξανά και ξανά τα βασικά αγαθά που έχει να του προσφέρει η ζωή σαν να τα ανακαλύπτει για πρώτη φορά· όπως ακριβώς όταν ήταν παιδί.
  8. “Εκστατικές” εμπειρίες. Με αφορμή κάποιο γεγονός, ο άνθρωπος έχει την αίσθηση ότι επιτέλους αντιλαμβάνεται κάποιο βαθύ νόημα, ότι είναι πιο δυνατός και πιο ήρεμος από ποτέ, ότι πλέον έχει συμβεί κάτι πολύ σημαντικό που τον έχει μεταμορφώσει σε έναν καλύτερο εαυτό.
  9. Βαθύ αίσθημα ταύτισης/αγάπης προς τον ανθρωπισμό. Παρά τα αρνητικά συναισθήματα που προκαλούνται από ακραία γεγονότα, το άτομο αισθάνεται έντονη αγάπη και συμπάθεια για την ανθρωπότητα και επιδιώκει να αφιερώνει την ενέργειά του για τη βελτίωση και την ευημερία αυτής.
  10. Βαθύτερες διαπροσωπικές σχέσεις. Καθώς το άτομο παρουσιάζει μεγαλύτερη ικανότητα να απομονώνει τα εγωκεντρικά στοιχεία του χαρακτήρα του, είναι σε θέση να δημιουργεί πιο ουσιαστικές σχέσεις με βαθύτερους δεσμούς στοργής, αγάπης και κατανόησης.
  11. Δημοκρατική δομή χαρακτήρα. Το άτομο δημιουργεί σχέσεις εξετάζοντας μόνο το χαρακτήρα του ανθρώπου που έχει απέναντί του, χωρίς να ενδιαφέρεται για την ταξική του καταγωγή, για το κοινωνικό του στάτους, για το επίπεδο εκπαίδευσής του, το χρώμα του δέρματός του ή τα θρησκευτικά του πιστεύω. Δεν θέτει θέμα ανωτερότητας και κατωτερότητας, παρά μόνο σε σχέση με το πόσο καλός είναι κάποιος σε συγκεκριμένους τομείς απασχόλησης. Δεν επιδιώκει την εξουσία και δεν βλέπει τους άλλους ως μέσα για την επίτευξη προσωπικών σκοπών.
  12. Ικανότητα διάκρισης (υποκειμενικού) σωστού και λάθους. Το άτομο διαθέτει γερά δομημένους ηθικούς κώδικες, επιδιώκει να κάνει το σωστό και αποφεύγει τα λάθη. Συνήθως, η αντίληψή του για το τι ορίζεται ως καλό και κακό διαφέρει από τις συμβατικές απόψεις.
  13. Μη εχθρική αίσθηση του χιούμορ. Το άτομο δε γελάει με ό,τι ο μέσος άνθρωπος αντιλαμβάνεται ως αστείο. Κατά συνέπεια, δεν βρίσκει αστείο οτιδήποτε τονίζει κάποιο αρνητικό χαρακτηριστικό του άλλου ή οτιδήποτε μπορεί να πληγώσει τον συνάνθρωπό του. Επιπλέον, το άτομο έχει την ικανότητα να αυτοσαρκάζεται.
  14. Αυξημένη δημιουργικότητα. Η δημιουργικότητα που βιώνει εκείνος που βρίσκεται στο επίπεδο της αυτοπραγμάτωσης δεν σχετίζεται με την τυποποιημένη εκδήλωση του ταλέντου, όπως η συγγραφή βιβλίων, η σύνθεση μουσικής ή οι ζωγραφικές ικανότητες. Αυτού του είδους η δημιουργική έκφραση έχει να κάνει περισσότερο με την εκδήλωση στοιχείων μιας υγιούς προσωπικότητας που βρίσκει αντίκτυπο σε οποιαδήποτε πτυχή του κόσμου με την οποία το άτομο καταπιάνεται κάθε φορά. Με άλλα λόγια, το άτομο είναι σε θέση να εκτελεί δημιουργικά κάθε έργο στο οποίο αφιερώνεται, στοιχείο που πηγάζει από τη φύση του χαρακτήρα του.
  15. Αντίσταση/κριτική ικανότητα προς τις πολιτισμικές επιρροές & κοινωνικές νόρμες. Το άτομο μπορεί να συμβαδίζει με τον πολιτισμικό περίγυρό του, διατηρεί όμως τις εσωτερικές αποστάσεις του από αυτόν. Υιοθετεί μία δική του στάση απέναντι στις πολιτισμικές επιρροές, χωρίς να ακολουθεί σκοπίμως αντισυμβατική συμπεριφορά.

Πως επιτυγχάνεται η Αυτοπραγμάτωση σύμφωνα με τον Maslow

Ο καθένας από εμάς μπορεί να φτάσει στο επίπεδο της αυτοπραγμάτωσης εάν υιοθετήσει οκτώ τύπους συμπεριφοράς:

  1. Να αντιμετωπίζεις τον κόσμο όπως ένα παιδί. Να επικεντρώνεις τις αισθήσεις σου στο τώρα και να απορροφάς πλήρως και ανιδιοτελώς ό,τι καλύτερο έχει να σου προσφέρει η ζωή στην παρούσα στιγμή.
  2. Να επιλέγεις τον δρόμο που οδηγεί στην προσωπική ανάπτυξη. Πολλές φορές, ο άνθρωπος καλείται να πάρει μια απόφαση όπου από τη μία πλευρά υπάρχει η ασφάλεια και από την άλλη το ρίσκο. Διαλέγοντας την ασφάλεια παραμένει στα γνωστά και δεδομένα, ενώ διαλέγοντας να ρισκάρει έρχεται αντιμέτωπος με έναν νέο τρόπο θεώρησης των πραγμάτων· ακόμα και αν οι συνέπειες είναι κατά κάποιον τρόπο αρνητικές θα έχει οδηγήσει τον εαυτό του ένα βήμα πιο πέρα στα στάδια της προσωπικής ανάπτυξης.
  3. Να ακούς τις εσωτερικές φωνές των συναισθημάτων σου. Να διατηρείς άμεση επαφή με όσα σου υπαγορεύει ο εαυτός σου και η θέλησή σου, να αξιολογείς τα διάφορα ερεθίσματα ανάλογα με το τι εσύ αντιλαμβάνεσαι ως σωστό και λάθος και όχι με βάση εξωγενείς παράγοντες που στηρίζονται στην αντιληπτική ικανότητα των άλλων.
  4. Να είσαι ειλικρινής. Να μην καθορίζεις τις απόψεις σου και τις συμπεριφορές σου ανάλογα με τον τρόπο που θεωρείς ότι θα γίνει αποδεκτός από τους γύρω σου. Ψάξε μέσα σου για το τι θεωρείς σωστό και εν συνεχεία ανάλαβε την ευθύνη των ενεργειών σου. Κάθε φορά που ο άνθρωπος επιλέγει αυτόν τον τρόπο δράσης, έρχεται σε αμεσότερη επαφή με τον εσωτερικό του εαυτό.
  5. Να επιλέγεις με βάση τις δικές σου προτιμήσεις και κρίσεις. Μόνο όταν στηρίζεσαι στα δικά σου ένστικτα θα είσαι σε θέση να παίρνεις ορθότερες και καταλληλότερες αποφάσεις για τον εαυτό σου.
  6. Να προσπαθείς να κατανοείς τις δυνατότητές σου και να κάνεις ό,τι είναι απαραίτητο για να τις βελτιώσεις. Καθώς η αυτοπραγμάτωση είναι μία διαδικασία που βρίσκεται σε αδιάκοπη εξέλιξη, ο άνθρωπος οφείλει να επιδιώκει να γίνεται καλύτερος σε αυτό με το οποίο έχει αποφασίσει να ασχοληθεί.
  7. Να αντιλαμβάνεσαι τις “εκστατικές” εμπειρίες που διανθίζουν τη ζωή σου και να προετοιμάζεις τον εαυτό σου για να βιώνεις όσο το δυνατόν περισσότερες ανάλογες στιγμές. Αυτού του είδους οι εμπειρίες δεν έχουν συγκεκριμένο προσδιορισμό, μπορεί να προέρχονται από κάτι πολύ απλό ή από κάτι μεγαλειώδες· εκείνο που μετράει δεν είναι η εμπειρία αυτή καθαυτή, αλλά το συναίσθημα έκστασης και πληρότητας που πλημμυρίζει το άτομο κατά τη διάρκεια βίωσης της εμπειρίας.
  8. Να αναγνωρίζεις τις άμυνές σου και να προσπαθείς να τις εγκαταλείψεις. Καθώς ο άνθρωπος προσπαθεί να ανακαλύψει τον εαυτό του και τις δυνατότητές του, έρχεται αντιμέτωπος με τις άμυνες που έχει διαμορφώσει εσωτερικά. Ένα ακόμη βήμα που οδηγεί στην αυτοπραγμάτωση, είναι η στιγμή που το άτομο βρίσκει το θάρρος να εγκαταλείψει τις άμυνές του όταν το κρίνει απαραίτητο.

Βιβλιογραφία

1. A Theory of Human Motivation (1943)
2. Μotivation and Personality (1970)
3. The Farther Reaches of Human Nature (1971)

Συγγραφή Άρθρου

Έλλη Γκαλτέμη
Συνεργάτιδα του E-Psychology.gr
Επίσης άρθρο για την Πυραμίδα αναγκών του Maslow

 Ο Maslow έχει ιεραρχίσει τις ανάγκες ως εξής:

-Φυσιολογικές Ανάγκες (τροφή, νερό, στέγη, οξυγόνο, διατήρηση θερμοκρασίας)
-Ανάγκες Ασφάλειας (φυσική ακεραιότητα, σταθερότητα, προστασία, ίαση από αρρώστιες, το φόβο, το άγχος, τον κίνδυνο)
-Ανάγκες Αγάπης και του “Ανήκειν” (επιθυμία για φιλίες, για ζευγάρωμα και παιδιά, η ανάγκη να ανήκει κάποιος σε μια οικογένεια, σε μια γειτονιά, σε μια λέσχη & η επιθυμία για σεξ και σωματική επαφή)
-Ανάγκες Εκτίμησης (αυτο-σεβασμός, αυτοπεποίθηση, ανταγωνισμός, η γνώση πως οι άλλοι μας έχουν σε υψηλή εκτίμηση)
-Ανάγκες Αυτοπραγμάτωσης (αυτο-ολοκλήρωση, η συνειδητοποίηση των δυνατοτήτων των υπολοίπων, η επιθυμία για δημιουργικότητα)

Σύμφωνα με τον Maslow, οι άνθρωποι που έχουν φτάσει στο επίπεδο της αυτοπραγμάτωσης έχουν ορισμένα κοινά χαρακτηριστικά. Φημίζονται για την ειλικρίνεια και την καλοσύνη τους, την εσωτερική τους ομορφιά και τη ζωντάνια, καθώς και τη μοναδικότητα και την ολοκληρωμένη προσωπικότητα τους. Την ίδια στιγμή διακατέχονται από την επιθυμία επιβολής της δικαιοσύνης και τάξης και επιδιώκουν διαρκώς την απλότητα και την ολότητα δίχως ιδιαίτερη προσπάθεια.

Τα άτομα που έχουν επιτύχει την αυτοπραγμάτωση χαρακτηρίζονται από έντονη διάθεση για χιούμορ και από έναν ευχάριστο αυθορμητισμό. Είναι άνθρωποι απλοί που όμως έχουν καταφέρει να αναπτύξουν τους εαυτούς τους στο μέγιστο και να συνειδητοποιήσουν τις ύψιστες ικανότητες τους. Η σοφία τους είναι τέτοια που έπειτα από πείρα δύνανται να διακρίνουν το πραγματικό και το ψέμα στους ανθρώπους, ενώ, επίσης, έχουν αναπτύξει την ικανότητα της απομόνωσης, έτσι ώστε να αντλούν ευχαρίστηση από τη μοναξιά τους δίχως αυτό να τους απασχολεί αρνητικά. Επιπλέον, χαρακτηριστικό τους γνώρισμα είναι το ότι δεν τους προβληματίζουν προσωπικά θέματα, αλλά προβλήματα που αφορούν τον εξωτερικό κόσμο, δηλαδή, την κοινωνία. Παράλληλα, δεν πέφτουν θύματα της μαζοποίησης διατηρώντας την αυτονομία τους. Αυτού του είδους οι άνθρωποι έχουν την εκπληκτική ικανότητα να εκτιμούν ξανά και ξανά με την ίδια αφέλεια τα βασικά καλά της ζωής.

https://www.maxmag.gr/psychologia/maslow/

Αυτοεκτίμηση: Η Αποθήκη της Ενέργειάς μας

«Η αυτοεκτίμηση είναι ιδέα, στάση, συναίσθημα, εικόνα και εξωτερικεύεται με τη συμπεριφορά.»

V. Satir                                                                                              


Η αυτοεκτίμηση είναι μέγεθος μεταβλητό. Αυτό σημαίνει ότι ανάλογα με τις συνθήκες αλλά και με τον τρόπο με το οποίο σκεφτόμαστε, ενισχύεται ή κλονίζεται. Αλλάζοντας τον τρόπο με τον οποίο σκεφτόμαστε για τον εαυτό μας, αλλάζουμε τον τρόπο με τον οποίοαισθανόμαστε για τον εαυτό μας.

 

Αυτοεκτίμηση και εγωισμός

Η αυτοεκτίμηση προϋποθέτει αναγνώριση της μοναδικότητας του ατόμου.

Εκτιμώ τον εαυτό μου σημαίνει τον φροντίζω, τον αγαπώ, αναλαμβάνω την ευθύνη των πράξεων μου, γίνομαι ο γονέας του εαυτού μου. Όταν δίνω αξία στον εαυτό μου, τότε μπορώ να εκτιμήσω και την αξία των άλλων.

Πολλοί άνθρωποι συγχέουν την αυτοεκτίμηση με τον εγωισμό. Ο εγωισμός εμπεριέχει μια έννοια σύγκρισης με κάποιον άλλο. Αντίθετα η αυτοεκτίμηση είναι μια θέση.

Στην προσπάθειά μας για ειρηνική συμβίωση, μαθαίνουμε να αγαπάμε τους άλλους πριν προλάβουμε να μάθουμε να αγαπάμε τον εαυτό μας. Αυτό όμως, σύμφωνα με την Satir, οδηγεί σε υποτίμηση του εαυτού γιατί ένας άνθρωπος που δεν δίνει αξία στον εαυτό του, περιμένει από τους άλλους να το κάνουν για αυτόν.

 

Αυτοεκτίμηση και μοναξιά

Οι άνθρωποι που έχουν χαμηλή αυτοεκτίμηση, ακριβώς επειδή περιμένουν από τους άλλους να τους δώσουν αξία, μπορούν να θυματοποιηθούν πολύ εύκολα. Στη προσπάθειά τους λοιπόν να προστατευθούν από την εξαπάτηση, απομονώνονται. Χτίζουν προστατευτικά τείχη που τους εμποδίζουν να έρθουν σε ουσιαστική επαφή με τους άλλους και να τους εκτιμήσουν. Έτσι γεννιέται ο φόβος για το μέλλον και για τις ανθρώπινες σχέσεις.

Από την άλλη πλευρά, οι άνθρωποι με υψηλή αυτοεκτίμηση, μπορούν ν’ αναγνωρίσουν την αξία τους, να αποδεχτούν τα συναισθήματά τους και να συμφιλιωθούν με τον εαυτό τους.

Αυτό δε σημαίνει ότι και αυτοί δεν γεύονται απογοητεύσεις, ότι δεν υπάρχουν στιγμές που τα προβλήματα τους φαίνονται δυσβάστακτα, όμως βρίσκουν το κέφι και τη ζωντάνια να συνεχίσουν γιατί αντλούν ενέργεια από την πίστη τους στον ίδιο τους τον εαυτό. Βλέπουν τις δυσκολίες της ζωής σαν πρόσκαιρες κρίσεις από τις οποίες έχουν την ευκαιρία να δημιουργήσουν μια καινούρια δυνατότητα για τους ίδιους.

Έτσι δεν χρειάζεται να κρίνουν τα συναισθήματα τους γιατί αντέχουν να τα εμπεριέχουν στην εικόνα τους, ακόμα και όταν είναι αρνητικά. Δεν χρειάζεται να φοβούνται το μέλλον γιατί ξέρουν ότι μπορούν να επωφεληθούν ακόμα και από τις δυσκολίες. Δεν χρειάζεται να προστατεύονται και να απομονώνονται από τους άλλους γιατί μόνο θετικά έχουν να αποκομίσουν από τις ανθρώπινες σχέσεις.

Όπως πολύ χαρακτηριστικά το θέτει η Satir: «Η συναίσθηση της αξίας του εαυτού, είναι το κλειδί, ο δρόμος για να γίνεις περισσότερο ανθρώπινος, να αποκτήσεις υγεία και ευτυχία, να δημιουργήσεις και να συντηρήσεις ικανοποιητικές σχέσεις και να είσαι ο κατάλληλος άνθρωπος, ο αποδοτικός και υπεύθυνος».


Συγγραφέας: Αλεξία Ζήση
Ψυχολόγος – Συστημική Οικογενειακή Θεραπεύτρια, Συνεργάτιδα του Ψυχοθεραπευτικού Κέντρου – Πολυχώρου Animus Corpus.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

  • «How can I improve my self-esteem» in: kidshelth.org by D’Arcy Lyness, April 2015.
  • «Πλάθοντας ανθρώπους», Β. Σάτιρ, Εκδόσεις Κέδρος, 1989.

https://www.psychologynow.gr/psychic-health/health-and-quality-of-life/4790-aftoektimisi-i-apothiki-tis-energeias-mas-aleksia-zisi.html

Γιατί πολλοί άνθρωποι χρειάζεται να βάλουν όρια στους γονείς τους!

Βγείτε από την παιδική ενοχή και βάλτε τα όριά σας ως ενήλικες.


Υπάρχουν πολλοί διαφορετικοί άνθρωποι που μπορεί να παίζουν σημαντικό ρόλο στη ζωή μας, όπως τα αδέρφια, οι σύζυγοι, οι θείοι και οι φίλοι μας. Αλλά κανένας από αυτούς τους ρόλους δεν μοιάζει με αυτόν των γονιών μας.

Οι άνθρωποι που μας έφεραν σε αυτόν τον κόσμο είναι ξεχωριστοί και απολαμβάνουν μερικά πολύ ιδιαίτερα προνόμια, που πιθανώς δεν θα απονέμαμε σε κανέναν άλλον κάτω από άλλες συνθήκες.

Οποιοσδήποτε ειδικός ψυχικής υγείας θα σας πει ότι είναι εξαιρετικά δύσκολο ακόμα και για τους δυνατούς και ικανούς ενήλικες να θέσουν όρια στους γονείς τους και να τους καταστήσουν υπεύθυνους για κάποιες καταστάσεις, ανεξάρτητα από το πόσο κακό μπορεί να κάνουν οι γονείς στις ενήλικες ζωές των παιδιών τους.

Με πολλούς τρόπους, το να θεωρήσουμε τους γονείς μας υπεύθυνους, είναι από τα δυσκολότερα πράγματα για εμάς τα ανθρώπινα όντα. Η βιολογία μας παράλληλα με τα μηνύματα που λαμβάνουμε καθημερινά από την κοινωνία, μας καθιστούν αδύνατο να μην ακολουθήσουμε το ισχυρό μήνυμα: ότι πρέπει να αγαπάμε τους γονείς μας, να τους σεβόμαστε και να τους παραχωρούμε την εξουσία στη ζωή μας, ό,τι και να γίνει.

Ως θεραπεύτρια, έχω βρεθεί σε αμήχανη θέση παρακολουθώντας πολλά θαυμάσια άτομα να επιτρέπουν στους γονείς τους να τους βλάπτουν συναισθηματικά επανειλημμένως και μερικές φορές ακόμη και σωματικά. Έχω δει πολλούς δυναμικούς ανθρώπους να βάζουν τις ανάγκες και τις επιθυμίες των γονέων τους πάνω από τις δικές τους και να υποφέρουν στη συνέχεια.

Έχω συνειδητοποιήσει ότι η ιδέα «εμείς είμαστε οι γονείς σου», είναι κυριολεκτικά καρφιτσωμένη στο μυαλό μας. Η βαθιά σχέση που δημιουργείται από τη «δημιουργία» και την ανατροφή μας, ανεξάρτητα από την ποιότητα αυτής της ανατροφής, μας εγκλωβίζει σε ένα αίσθημα βαθιάς υποχρέωσης και ευθύνης προς αυτούς τους δύο ανθρώπους για μια ζωή.

Η ύπαρξη του ισχυρού δεσίματος με τους γονείς μας στον εγκέφαλό μας είναι, βεβαίως, μια συνάρτηση της εξέλιξης. Ακριβώς όπως οι εγκέφαλοι των γονέων είναι προγραμματισμένοι για την φροντίδα των παιδιών τους, ο εγκέφαλος των παιδιών είναι παρομοίως προγραμματισμένος στο να σέβονται και να ακολουθούν τις συμβουλές των γονέων τους. Όταν το σκεφτείτε, αυτός ο «προγραμματισμός» είναι μέρος της φύσης, καθώς συμβάλλει στην επιβίωση του είδους μας. Δυστυχώς όμως, μπορεί να έχει και την αντίστροφη επίδραση σε πολλούς ανθρώπους που δεν το αξίζουν.

Όταν συμβαίνει αυτό, ο μηχανισμός της φύσης που έχει σκοπό να μας βοηθήσει να επιβιώσουμε σωματικά ως είδος, καταλήγει να μας εμποδίσει να ευδοκιμήσουμε συναισθηματικά ως άτομα.

Πρόκειται για μία παγίδα ενοχής και απογοήτευσης στη σχέση μας με τους γονείς μας. Καταλήγουμε να παγιδευόμαστε σε μια βαθιά ελπίδα ότι οι γονείς μας θα μας δώσουν τελικά κάποια στιγμή αυτό που χρειαζόμαστε (όχι γιατί είμαστε αδύναμοι, αλλά επειδή είμαστε άνθρωποι και η ανάγκη αυτή είναι προγραμματισμένη στον εγκέφαλό μας) και βιώνουμε συνεχή απογοήτευση όταν αποτυγχάνουν να μας δώσουν αυτό που έχουμε ανάγκη.

Η παιδική συναισθηματική παραμέληση προκύπτει όταν οι γονείς μας αποτυγχάνουν να ανταποκριθούν επαρκώς στα συναισθήματά μας κατά την περίοδο της ανατροφής μας.

Από την εμπειρία μου, οι άνθρωποι που αγωνίζονται περισσότερο με τον φαύλο κύκλο της ελπίδας / ενοχής / απογοήτευσης, είναι αυτοί που μεγάλωσαν νιώθωντας συναισθηματικά παραμελημένοι. Δεδομένου ότι η αποτυχία ενός γονέα να ανταποκριθεί στα συναισθήματα του παιδιού του μπορεί δύσκολα να γίνει αντιληπτή όταν συμβεί και μας είναι πολύ δύσκολο να την ανακαλέσουμε στη μνήμη μας ως ενήλικες, οι συναισθηματικά παραμελημένοι ενήλικες τείνουν να καθιστούν υπεύθυνους μόνο τους εαυτούς τους για τους αγώνες που δίνουν ως ενήλικες. Πολλοί μάλιστα υπερασπίζονται σθεναρά τους γονείς τους.

  • Είχα μια υπέροχη παιδική ηλικία.
  • Οι γονείς μου έκαναν ό, τι καλύτερο μπορούσαν.
  • Οι γονείς μου είναι υπέροχοι άνθρωποι.
  • Δεν φταίνε οι γονείς μου, αλλά εγώ. Κάτι δεν πάει καλά με εμένα.

Όμως αυτοί οι ισχυρισμοί στην πραγματικότητα δεν είναι αυτό που φαίνονται να είναι.

Εξάλλου, η παιδική μας ηλικία μπορεί να ήταν καλή από πολλές απόψεις. Οι γονείς μας ίσως να έχουν κάνει ό,τι καλύτερο μπορούσαν βάσει του τρόπου με τον οποίο τους μεγάλωσαν και οι δικοί τους γονείς. Μπορεί να είναι υπέροχοι άνθρωποι και σίγουρα μπορεί κάτι να μην πηγαίνει καλά με εμάς τώρα. Όμως παραμένει το γεγονός ότι οι γονείς μας μπορεί να μας απογοήτευσαν συναισθηματικά και τώρα είμαστε αναγκασμένοι να παλέψουμε με αυτές τις επιδράσεις.

Ανεξάρτητα από το πόσο σπουδαίοι είναι οι γονείς μας και ανεξάρτητα από το πόσο σκληρά προσπάθησαν, αν δεν κατάφεραν να ανταποκριθούν στα συναισθήματά μας ως παιδιά, τότε καταλήγουμε συναισθηματικά «εξαπατημένοι». Κάποιο μέρος του εαυτού μας αισθάνεται αόρατο, άγνωστο ή παραμελημένο από τους γονείς μας. Και δεδομένου ότι οι γονείς που παραμελούν συναισθηματικά τα παιδιά τους είναι γενικά τυφλοί απέναντι στα συναισθήματα, αυτό, δυστυχώς, είναι απίθανο να αλλάξει χωρίς κάποια προσπάθεια από τη δική μας πλευρά.

Πολλοί γονείς  που έχουν παραμελήσει συναισθηματικά τα παιδιά τους (όχι όλοι), μπορούν και θα προσπαθήσουν να αλλάξουν μόλις το, ενήλικο πια, παιδί ζητήσει από αυτούς να αναλάβουν δράση. Πολλοί άλλοι τύποι γονέων θα αλλάξουν ως μία ανταπόκριση στα όρια που τους βάζουμε.

Κάθε μέρα που αποτυγχάνουμε να δεχτούμε ότι οι γονείς μας μάς απογοήτευσαν, κάθε μέρα που κατηγορούμε τον εαυτό μας αντί να θεωρούμε τους γονείς μας υπεύθυνους, πληρώνουμε ένα βαρύ τίμημα με τρεις σημαντικούς τρόπους.

Πρώτον, διατηρούμε ζωντανή την ελπίδα ότι κάποια μέρα οι γονείς μας θα δουν και θα ενστερνιστούν τον πραγματικό εαυτό μας.

Δεύτερον, υπονομεύουμε την αυτοαξία μας με την εσφαλμένη μετατόπιση της ευθύνης και

Τρίτον, καταδικάζουμε τον εαυτό μας σε μια ζωή που αισθανόμαστε αόρατη, άγνωστη και ίσως μη αγαπητή.

Αν κάποιοι από εσάς έχετε βιώσει την κακοποίηση με οποιονδήποτε τρόπο από τους γονείς σας, όπως εάν σας άφηναν μόνους σας για μεγάλο διάστημα ανεξάρτητα από τον λόγο, αν σας αγνούσαν ή σας καταπίεζαν συναισθηματικά (παιδική συναισθηματική παραμέληση), εάν σας έχουν αντιμετωπίσει ως παρείσακτους, σας έχουν κατηγορήσει άδικα, σας έχουν εγκαταλείψει, σας έχουν ασκήσει υπερβολικό έλεγχο, σας έχουν εξαπατήσει, σας έχουν αφήσει χωρίς καμία καθοδήγηση, σας έχουν παραμερίσει ή βλάψει, θέλω να γνωρίζετε ότι δεν φταίτε εσείς. Στην πραγματικότητα, βάση του ορισμού της σχέσης γονέα / παιδιού, ποτέ δεν φταίει ένα παιδί.

Όσο πιο γρήγορα συνειδητοποιήσετε ότι δεν επιλέξατε εσείς την παιδική σας ηλικία και ότι αυτά που πήρατε και αυτά που δεν πήρατε ενώ μεγαλώνατε, καθορίζουν αυτό με το οποίο παλεύετε σήμερα, τόσο πιο γρήγορα θα μπορέσετε να ανακάμψετε. Όσο πιο γρήγορα μπορείτε να αρχίσετε να βάζετε όρια στους γονείς σας και να βάζετε τον εαυτό σας πάνω από αυτούς, τόσο πιο γρήγορα θα συνειδητοποιήσετε ότι μπορείτε να θεραπευτείτε, να αναπτυχθείτε και να αλλάξετε.

Όταν αλλάξετε την οπτική σας, θα δείτε ότι είστε ελεύθεροι από τις αλυσίδες που σας κρατούσαν πίσω. Θα δείτε ότι είστε σε θέση να αναλάβετε τα ηνία της δικής σας ζωής και ξαφνικά θα συνειδητοποιήσετε ότι προχωράτε μπροστά.


Πηγή: blogs.psychcentral.com

https://www.psychologynow.gr/psychology-in-our-life/family-and-kids/4763-giati-polloi-anthropoi-xreiazetai-na-valoun-oria-stous-goneis-tous.html