12 σωτήρια πράγματα που κάνω σε ώρες κρίσης, αντί να τιμωρήσω το παιδί μου

1. Λέω στο παιδί μου «δώσε μου 5 λεπτά». Πηγαίνω στο δώματιό μου ή σε έναν χώρο που με ηρεμεί για να χαλαρώσω. Δεν είναι καλή ιδέα να συζητήσω οτιδήποτε με το παιδί μου όταν ήδη βράζω μέσα μου.

2. Θυμάμαι πάντα, ότι εγώ είμαι ο ενήλικας, οπότε εγώ είμαι αυτή που πρέπει να κυριαρχήσω στις παρορμήσεις μου που είναι π.χ «να αρχίσω να ουρλιάξω» και να πλησιάσω το παιδί μου με γνώμονα το συναίσθημα.

3. Σκέφτομαι πώς θα ήθελα να μου συμπεριφερθούν αν ήμουν παιδί σε μια παρόμοια κατάσταση. Σίγουρα όχι με τον τρόπο που σκοπεύω να το κάνω εγώ όταν έχω βγει από τα ρούχα μου.

4. Δεν ξεχνώ ποτέ ότι μετά από καιρό θα θυμάμαι αυτό το περιστατικό και θα γελάω. Μπορεί να μην είναι εύκολο να γελάσω τώρα, ωστόσο η συγκεκριμένη σκέψη με κάνει ήδη να νιώθω καλύτερα.

5. Όταν ηρεμήσω βγαίνω από το δωμάτιο και τσεκάρω αν είναι ήρεμο και το παιδί ή φοβισμένο καθώς περιμένει τις συνέπειες των πράξεών του.

6. Αν το παιδί αρνείται να συνεργαστεί του δίνω κι άλλο χρόνο προκειμένου να είμαστε και οι δύο ήρεμοι.

7. Όταν τα πράγματα έχουν καλμάρει, το ρωτάω πώς νιώθει και δείχνω κατανόηση στα συναισθήματά του. Με αυτό τον τρόπο προσπαθώ να καταλάβω τι το ώθησε να προβεί σε μια παράλογη/επικίνδυνη ενέργεια ή συμπεριφορά.

8. Του δείχνω ότι συμπάσχω με αυτά που νιώθει και ότι τα έχω νιώσει κι εγώ. Συνήθως χρησιμοποιώ παραδείγματα από την παιδική μου  ηλικία λέγοντάς του «κι εγώ στην ηλικία σου φοβόμουν/αγανακτούσα/στενοχωριόμουν με αυτό ή εκείνο. Έτσι καταλαβαίνει ότι δεν το υποτιμώ ούτε το απορρίπτω.

9. Όσο του μιλάω το κοιτάζω στα μάτια και το αγγίζω τρυφερά για να μην εισπράττει εχθρικότητα εκ μέρους μου και να μην νιώθει απειλούμενο.

10. Παράλληλα του τονίζω ότι το αγαπώ και ότι θα το αγαπώ ακόμα και αν δεν εγκρίνω κάποιες πράξεις του. Το κάνω να νιώσει ασφάλεια ότι η αγάπη μου δεν θα πάψει να υφίσταται αν δεν «με ικανοποιεί» κάτι στη συμπεριφορά του. Αυτά είναι δυο διαφορετικά πράγματα.

11. Αφού το παιδί είναι ήρεμο και βέβαιο για τα αισθήματά μου, συζητάω μαζί του για το τι συνέβη και στη συνέχεια προτείνω λύσεις που δεχόμαστε από κοινού.

12. Φροντίζω να μιλάω χαμηλόφωνα, χωρίς ένταση αλλά με σταθερότητα.

Γράφει η Λίνα Παπαδοπούλου

 

Αγαπημένη μου μητέρα,

1. Να είσαι σταθερή. Αυτό θα με κάνει να νοιώθω περισσότερη σιγουριά.

2. Μην μου δίνεις πάντα ό,τι σου ζητώ. Συχνά σε δοκιμάζω για να δω αν θα το κάνεις.

3. Μη με κάνεις να νιώθω μικρότερος από ότι είμαι. Αυτό με κάνει να παριστάνω τον «σπουδαίο».

4. Μη με μαλώνεις μπροστά σε άλλους. Θα προσέξω περισσότερο αυτό που θα μου πεις, αν μου μιλήσεις ήρεμα κάποια στιγμή που θα είμαστε μόνοι μας.

5. Μη με προστατεύεις από τις συνέπειες των πράξεων μου. Τις χρειάζομαι για να μάθω.

6. Μη μου κάνεις διαρκώς παρατηρήσεις. Γιατί όταν είναι πολλές και διαρκείς, παύω να σε ακούω.

7. Να κρατάς τις υποσχέσεις σου. Νιώθω απογοήτευση όταν δεν τις κρατάς και δεν σε εμπιστεύομαι.

8. Μην υποτιμάς την τιμιότητα μου. Συχνά οι απειλές και ο φόβος της τιμωρίας με κάνουν να καταφεύγω στα ψέμματα.

9. Μη με αγνοείς όταν σου κάνω απανωτές ερωτήσεις, γιατί θα αρχίσω να παίρνω τις πληροφορίες μου από άλλες πηγές.

10. Μην προσπαθείς να με κάνεις να πιστεύω πως είσαι τέλεια ή αλάνθανστη. Είναι μια δυσάρεστη έκπληξη για μένα όταν ανακαλύπτω πως δεν είσαι ούτε το ένα ούτε το άλλο.

11. Μη σκεφτείς ότι πέφτεις από το βάθρο σου, αν μου ζητήσεις συγγνώμη. Μια τίμια αναγνώριση ενός λάθους σου, μου δημιουργεί ασφάλεια.

12. Μην ξεχνάς πόσο γρήγορα μεγαλώνω. Θα πρέπει να σου είναι δύσκολο να κρατήσεις τον ίδιο βηματισμό με μένα, αλλά προσπάθησε σε παρακαλώ

13. Μην ξεχνάς πως χρειάζομαι πολλή κατανόηση και αγάπη. Αυτό, όμως, δε χρειάζεται να το πω, έτσι δεν είναι;

Με αγάπη το παιδί σου.

(Επιστολή βασισμένη στην Ατομική Ψυχολογία του A.Adler)

Τα συνηθισμένα λάθη των γονέων, τα οποία ενισχύουν τον ανταγωνισμό στα αδέρφια, είναι τα παρακάτω:

• Παίρνουν μέρος στους καβγάδες και διαλέγουν πλευρά

Όταν οι γονείς παρεμβαίνουν στους καβγάδες και στις διαφωνίες των παιδιών, αρχικά δεν τα αφήνουν να αναπτύξουν μια πολύ σημαντική δεξιότητα: την επίλυση διαφωνιών και προβλημάτων. Ο καβγάς είναι μια ακόμη πολύ χρήσιμη εμπειρία για το παιδί, ένα ακόμη μάθημα που λαμβάνει και εντάσσεται μέσα στην διαδικασία την κοινωνικοποίησής του. όσο οι γονείς παρεμβαίνουν, τόσο, άθελα τους γίνονται μέρος του τσακωμού καθώς μπορεί τα παιδιά να χρήζουν τον γονέα δικαστή που θα έρθει να επιβάλλει την τάξη.

Έτσι ο γονέας, άθελά του, ενισχύει τους καβγάδες, γιατί τα παιδιά στην προσπάθειά τους να δημιουργήσουν εντυπώσεις στον γονέα μπορεί είτε να υπερβάλλουν στις αντιδράσεις τους, είτε να δημιουργούν καυγάδες απλά για να τραβήξουν την προσοχή. Όταν ο γονέας διαλέγει πλευρά, είναι πιθανό, να αδικήσει το ένα παιδί, γιατί μπορεί να μην παρακολούθησε το συμβάν από την αρχή. Επίσης, τα παιδιά αναπτύσσουν μια ιδιαίτερη και ξεχωριστή σχέση μεταξύ τους, την οποία ο γονέας ίσως να μην μπορεί απαραίτητα να αποκωδικοποιήσει. Έτσι, κάτι που μπορεί να φανεί άδικο σε εκείνον, για τα παιδιά μπορεί να είναι κάτι φυσικό.

• Συγκρίνουν τα παιδιά μεταξύ τους

Πληθώρα ερευνών υποστηρίζει τις αρνητικές επιπτώσεις που έχει η σύγκριση των παιδιών από τους γονείς. Όταν ο γονέας θεωρεί ότι το ένα παιδί υπερτερεί κάπου σε σχέση με το άλλο, συμβαίνει το φαινόμενο της «αυτοεκπληρούμενης προφητείας». Δηλαδή, οι γονείς προκαλούν τις αντίστοιχες συμπεριφορές στα παιδιά με αυτές που σκέφτονται εκείνοι. Σκέφτονται για παράδειγμα, ότι το ένα παιδί είναι επιμελής μαθητής και διαβάζει, ενώ το άλλο τεμπελιάζει; Αυτό θα δουν να ισχύει στην πορεία. Ίσως κρίνουν από μια φάση που μπορεί να περνάει το παιδί ή από μια αντίδραση του παιδιού σε κάτι, και του βάζουν «την ταμπέλα». Έτσι το παιδί πράττει ανάλογα με αυτή την ταμπέλα.

Επίσης, μαθαίνουν στο παιδί να συγκρίνει τον εαυτό του με το αδερφάκι του (και όχι μόνο), αντί να του δημιουργούν την πεποίθηση ότι είναι μια ξεχωριστή προσωπικότητα με πολλά καλά, χωρίς να χρειάζεται να συγκριθεί με κανέναν. Αυτή ση σύγκριση, εκτός από ανταγωνισμό στα αδέρφια, δημιουργεί την αίσθηση στο παιδί ότι ποτέ δεν είναι αρκετά καλό, γιατί πάντα θα συγκρίνεται και πάντα θα βρίσκει κάτι «καλύτερο» σε κάποιον άλλο, καθώς έτσι θα έχει μάθει να σκέφτεται.

• Δείχνουν την προτίμησή τους στο ένα παιδί, δείχνουν δηλαδή «την αδυναμία» τους

το παιδί που απορρίπτουν οι γονείς θα προσπαθεί συνεχώς να τραβήξει την προσοχή των γονέων. Μπορεί να προσπαθεί να τραβήξει την προσοχή θετικά ή αρνητικά. Είναι πολύ δύσκολο για τον γονέα να παραδεχτεί ότι έχει αδυναμία στο ένα παιδί γιατί για κάποιο λόγο τον κάνει να νιώθει πιο πετυχημένος ή χρήσιμος γονέας. Δυστυχώς το παιδί που νιώθει τι υστερεί για τους γονείς, θα το νιώθει συνεχώς στη ζωή του και το παιδί που νιώθει ότι υπερτερεί, θα έχει συνεχώς μέσα του την ενοχή για τον αδερφό/ή του αλλά και την έγνοια να ικανοποιεί τους γονείς για να μη χάσει την εύνοια τους.

• Φωνάζουν για να επιβάλλουν την τάξη ή ασκούν σωματική βία

Όταν φωνάζω διδάσκω στο παιδί μου να κάνει το ίδιο. Όταν χτυπάω είναι σα να λέω στο παιδί μου «δεν πειράζει να χτυπάς όταν κάτι δεν σου αρέσει ή όταν είσαι θυμωμένο». Το παράδοξο που κάνουν οι γονείς συχνά είναι να φωνάζουν στο παιδί επειδή φώναξε ή αν το χτυπούν επειδή χτύπησε. Όταν λοιπόν τα αδέλφια μαλώνουν και ο γονέας σπεύδει να τα τιμωρήσει με φωνή ή βία, τα μαθαίνει ακριβώς αυτό που προσπαθεί να αποφύγει: να χτυπάνε και να φωνάζουν.

Τι να κάνουν οι γονείς για να μεγαλώσουν αγαπημένα αδερφάκια

-Να περνάτε χρόνο ξεχωριστά με το κάθε παιδί.
-Να τους μάθετε να συζητούν για να λύνουν μόνα τους τις διαφωνίες τους.
-Να παρεμβαίνετε μόνο όταν κινδυνεύει η σωματική τους ακεραιότητα και να τα χωρίζετε χωρίς επικρίσεις αλλά με διάθεση να τα μάθετε να συζητάνε.
-Να επιβραβεύετε το όμορφο παιχνίδι και το μοίρασμα.
-Να κάνετε το κάθε παιδί να νιώθει ξεχωριστό με πολλά χαρίσματα που δεν συγκρίνονται με κανέναν.
-Να ψάξετε μέσα σας τι είναι αυτό που σας δημιουργεί τη «αδυναμία» στο ένα παιδί και να το ελέγξετε άμεσα.

http://www.themamagers.gr/kid-issues