Το ζήτημα της φύλαξης των παιδιών

Αποσπάσματα από το υποκεφάλαιο “Το ζήτημα της φύλαξης των παιδιών” του βιβλίου “The science of parenting”, της Margot Sunderland (DK Publishing 2006)
Υπάρχουν πολλές πρόσφατες έρευνες που δείχνουν βελτίωση στη γνωστική απόδοση (IQ) ενός παιδιού που έχει πάει στον παιδικό σταθμό πριν την ηλικία των πέντε ετών. Δυστυχώς αυτές οι θετικές αλλαγές δεν έχει βρεθεί να επεκτείνονται και στην συναισθηματική υγεία και νοημοσύνη (EQ). Σε αυτό το θέμα βρίσκουμε ότι ισχύει το αντίθετο.

*Το πρόβλημα του άγχους
Η κορτιζόλη έχει τις φυσικές της διακυμάνσεις. Φυσιολογικά βρίσκεται σε υψηλά επίπεδα το πρωί και ελαττώνεται όσο προχωράει η μέρα. Παρόλα αυτά, μελέτες παιδιών κάτω των πέντε ετών που πηγαίνουν στον παιδικό σταθμό, έχουν δείξει ότι τα επίπεδα της κορτιζόλης αυξάνονται αντί να μειώνονται όσο προχωράει η μέρα. Επιπρόσθετα, μόλις τα παιδιά βρίσκονται ξανά με τους γονείς τους, τα επίπεδα του άγχους τους πέφτουν δραματικά. Σε μία μελέτη, στο 91 % των παιδιών η κορτιζόλη ανέβηκε κατά την παραμονή τους στον παιδικό σταθμό και στο 75% των παιδιών, μειώθηκε όταν επέστρεψαν στο σπίτι τους. Αυτή η έρευνα είναι ανησυχητική, επειδή το σύστημα του εγκεφάλου που παίζει σημαντικό ρόλο στην ανταπόκριση στο άγχος, μπορεί να προγραμματιστεί με τέτοιο τρόπο στα αρχικά στάδια της ζωής, ώστε να είναι υπερευαίσθητο. Ερευνητές ανακάλυψαν ότι τα νήπια που στον παιδικό σταθμό έπαιζαν περισσότερο με άλλα παιδιά, είχαν χαμηλότερα επίπεδα κορτιζόλης από αυτά που είχαν την τάση να παίζουν μόνα τους.

*Μερικοί γονείς πιστεύουν ότι το παιδί τους είναι καλά στον παιδικό σταθμό, αλλά τα επίπεδα των ορμονών του άγχους τους μπορεί να είναι πολύ υψηλά
Γνωρίζουμε ότι ένα παιδί μπορεί να δείχνει ότι είναι καλά και να μην κλαίει, ενώ είναι αγχωμένο. Μία διάσημη έρευνα που λέγεται “Strange Situation Test” έδειξε ότι παιδιά ηλικίας ενός έτους που δεν έκλαιγαν ζητώντας τη μαμά τους όταν αυτή έφευγε από το δωμάτιο, είχαν εξίσου υψηλά επίπεδα ορμονών άγχους με αυτά που έκλαιγαν. Με άλλα λόγια, τα παιδιά αυτά είχαν μάθει σε αυτή την τρυφερή ηλικία να καταπνίγουν τα συναισθήματά τους. Αυτό είναι ανησυχητικό γιατί όταν τα μικρά παιδιά δεν εκδηλώνουν την αναστάτωσή τους, δεν είναι πιθανό να λάβουν την ανακούφιση που χρειάζονται.
Ακόμη κι ένα τετράχρονο παιδί μπορεί να δυσκολεύεται έχοντας υψηλά επίπεδα κορτιζόλης όταν βρίσκεται στον παιδικό σταθμό, γι αυτό λάβετέ το υπόψιν σας όταν αποφασίζετε πόσο χρόνο θα πρέπει να περνάει εκεί το παιδί σας κάθε μέρα. Ιδανικά, μην επιμηκύνετε το χρόνο που θα περνάει μακριά σας το παιδί σας, μέχρι να μπορεί να κατανοήσει ικανοποιητικά την έννοια του ωραρίου και να είναι σίγουρο ότι θα επιστρέψετε στο τέλος της σχολικής ημέρας. Τα μωρά και τα νήπια μπορεί να δυσκολευτούν ιδιαίτερα όταν η παραμονή τους στον παιδικό σταθμό είναι μεγάλης διάρκειας, επειδή δεν έχουν την αίσθηση του χρόνου και συνεπώς δεν έχουν αντίληψη του πότε και αν θα επιστρέψετε.

*Τα παιδιά που πηγαίνουν στον παιδικό σταθμό ίσως είναι πιο δύσκολα να τα διαχειριστούν οι γονείς αργότερα στην παιδική ηλικία.
Οι συνέπειες των υψηλών επιπέδων της κορτιζόλης στα παιδιά που πηγαίνουν στον παιδικό σταθμό γίνονται όλο και πιο εμφανείς. Τα στοιχεία υποδηλώνουν ότι το να πηγαίνουν τα παιδιά στον παιδικό σταθμό για μεγάλα χρονικά διαστήματα στα αρχικά στάδια της ζωής τους, μπορεί να συνδεθεί με δυσκολίες στις σχέσεις μεταξύ γονιών και παιδιών και με αυξημένη επιθετικότητα και έλλειψη συνεργασίας από την πλευρά των παιδιών. Το φαινόμενο αρχίζει να εμφανίζεται στην ηλικία των δυο ετών. Τα ευρήματα ήταν ιδιαίτερα σημαντικά για μωρά που περνούσαν 20 ή και περισσότερες ώρες την εβδομάδα στον παιδικό σταθμό κατά τη διάρκεια του πρώτου χρόνου της ζωής τους.

*Πηγές
28. Ahnert L, et al. (2004) Transition to child care: associations with infant-mother attachment, infant negative emotion and cortisol elevations, Child Development May-Jun: 639-50 * Watermura SE, et al. (2002) Rising cortisol at childcare; Relations with nap, rest and temperament, Developmental Psychobiology Jan: 33-42. * Dettling AC,et al. (1999) Cortisol levels of young children in full-day childcare centers: relations with age and temperament, Psychoneuroendocrinology Jun: 519-36.
29. Hertsgaard L, et al. (1995) Adrenocortical responses to the strange situation in infants with disorganized/disorientated attachment relationships, Child Development 66: 1100-06 * Gunnar MR (1989) Studies of the human infant’s adrenocortical response to potentially stressful events, New Directions for Child Development Fall: 3-18.
30. Belsky J (2001); Emanuel Miller lecture. Developmental risks (still) associated with early child care, Journal of Child Psychology and Psychiatry and Allied Disciplines Oct: 845-59. * Belsky J, et al. (1996) Trouble in the second year: three questions about family interaction, Child Development Apr: 556-78.
31. Gunnar MR, et al. (1992) The stressfulness of separation among nine-month-old infants: effects of social context variables and infant temperament, Child DevelopmentApr: 290-303 * Dettling AC, et al. (2000) Quality of care and temperament determine changes in cortisol concentrations over the day for young children in childcare, Psychoneuroendocrinology Nov: 819-36.

Advertisements