Συγκρούσεις μεταξύ των μελών παρουσιάζονται σε κάθε οικογένεια. Η ύπαρξή τους δεν χαρακτηρίζει την ποιότητα των σχέσεων που έχουν δομηθεί καθώς συμβαίνει σε όλους και υποδηλώνουν με ευθύ ή λανθάνοντα τρόπο αιτήματα, επιθυμίες, προσδοκίες, σκέψεις, συναισθήματα. Με άλλα λόγια, κάθε οικογένεια βιώνει συγκρούσεις, πράγμα αναπόφευκτο καθώς απαρτίζεται από ξεχωριστά άτομα που αποτελούν μοναδικές προσωπικότητες. Αυτό που έχει σημασία δεν είναι η αποφυγή των συγκρούσεων αλλά η αποτελεσματική διαχείρισή τους με σκοπό τη βελτίωση καταστάσεων και την εξέλιξη των σχέσεων. Δεν είναι απαραίτητο να επέλθει ρήξη σε μια σχέση αρκεί η σύγκρουση να γίνει αφορμή για να επαναπροσδιοριστούν καταστάσεις και επιθυμίες.

Μια σύγκρουση ξεκινά όταν υπάρχει δυσφορία, απογοήτευση, αίσθημα αδικίας ή ανικανοποίητου, όταν δημιουργούνται αρνητικά συναισθήματα γύρω από μια κατάσταση ή πρόσωπο και αναζητείται η εκτόνωση και η επίλυσή τους. Η συχνότητα και η ένταση των συγκρούσεων είναι οι παράγοντες που πρέπει να συγκεντρώσουν την προσοχή της οικογένειας, καθώς φανερώνουν την αποτελεσματικότητα της επικοινωνίας, την ύπαρξη ορίων ή ακόμα και την παρουσία ή απουσία σεβασμού. Κάθε οικογένεια διαμορφώνει τις δικές της σχέσεις και αναπτύσσει ξεχωριστούς τρόπους επικοινωνίας που καθορίζουν την ικανοποίηση, τη λειτουργικότητα και τη συναισθηματική εξέλιξη των μελών της.

Ποιοι είναι οι λόγοι που μπορεί να εμποδίσουν την παραγωγικότητα μιας σύγκρουσης; Μέσα στην οικογένεια μπορεί να δημιουργηθούν «συμμαχίες» (π.χ. οι γονείς που επιβάλλουν την άποψή τους στο παιδί, το παιδί με τον ένα γονιό που αγνοούν τον δεύτερο) οι οποίες θα πυροδοτήσουν εντάσεις και συγκρούσεις καθώς έχουν ως συνέπεια την απομόνωση κάποιου μέλους. Η προσπάθεια επικράτησης και ελέγχου οδηγεί σε «μάχη» που σκοπό έχει την ανάδειξη «νικητή» και όχι την επίλυση της σύγκρουσης, την εξομάλυνση των σχέσεων και τη θετική οπτική της κατάστασης. Η κακή ή ανεπαρκής επικοινωνία που επιλέγεται από τα μέλη της οικογένειας επειδή θεωρούν ότι με αυτόν τον τρόπο θα αποφύγουν μεγαλύτερες εντάσεις ή επειδή δεν έχουν μάθει να εκφράζουν το συναίσθημά τους.

Αντίθετα μια σύγκρουση μπορεί να είναι παραγωγική όταν θα φέρει ως αποτέλεσμα την εξεύρεση μιας λύσης αποδεκτής από τα μέλη, η οποία θα τους προσφέρει ικανοποίηση, θα ενισχύσει τα θετικά συναισθήματα, την ασφάλεια και τη σταθερότητα. Μπορεί να σταθεί αφορμή για αναθεώρηση καταστάσεων, επαναπροσδιορισμό στόχων, έκφραση συναισθημάτων, σκέψεων και προβληματισμών, κάλυψη συναισθηματικών αναγκών ή ακόμα και επίτευξη επικοινωνίας.

Τρόποι για αποτελεσματικότερη διαχείριση των συγκρούσεων:

Δώστε προσοχή στην ποιοτική και αποτελεσματική επικοινωνία: η επικοινωνία είναι εκείνη που ουσιαστικά καθορίζει την εξέλιξη των σχέσεων. Η ενεργητική ακρόαση, δηλαδή η πραγματική προσπάθεια να ακούσουμε όσα έχει να μας πει ο συνομιλητής χωρίς να διακόπτουμε ή να επιδιώκουμε να επικρατήσει η άποψή μας θα βοηθήσει να κατανοήσουμε το μήνυμά του και τις προθέσεις του. Ο χρόνος που θα επιλέξουμε να επικοινωνήσουμε με κάποιο μέλος της οικογένειας παίζει εξίσου σημαντικό ρόλο αφού τη στιγμή που κάποιος είναι θυμωμένος, κουρασμένος ή απασχολημένος δεν θα μας ακούσει και δεν θα προσέξει όσα έχουμε να πούμε. Σημαντικό είναι να αναφέρουμε ότι η ποιοτική επικοινωνία πρέπει να είναι επιδίωξη όλων των μελών και να μην βρίσκονται συνεχώς προφάσεις για αποφυγή ή αναβολή της. (π.χ. ο γονιός να είναι διαρκώς απασχολημένος ή κουρασμένος και να αναβάλλει τις συζητήσεις με το παιδί, το παιδί να αντιδρά και να απορρίπτει κάθε προσπάθεια προσέγγισης του γονέα κτλ.)
Διαχειριστείτε το θυμό σας και τα αρνητικά συναισθήματα: τη στιγμή της σύγκρουσης ο θυμός είναι κυρίαρχο συναίσθημα δεν αποτελεί όμως αποτελεσματικό σύμβουλο. Εξασκήστε τρόπους χαλάρωσης, πάρτε λίγο χρόνο για να ηρεμήσετε, βγείτε μια βόλτα και επιστρέψτε με λιγότερη ένταση να συνεχίσετε τη συζήτηση.
Προσπαθήστε να αποδεχτείτε τη διαφορετικότητα των άλλων: κάθε άτομο είναι μοναδικό, ξεχωριστό και ανεπανάληπτο. Έχει δικαίωμα να διαφοροποιηθεί από τις δικές μας θέσεις και να αναπτύξει δικό του τρόπο σκέψης. Η αποδοχή της προσωπικότητάς του διδάσκει σεβασμό και τονώνει την αυτοεκτίμησή του αφού έτσι μαθαίνει να αναπτύσσεται και να μη κρύβει τις σκέψεις και τα συναισθήματά του.
Επιχειρήστε να είστε άμεσοι: εκφράστε αυτό που νιώθετε χωρίς περιστροφές, εξηγήστε τι είναι αυτό που θέλετε και τι διεκδικείτε. Θα γίνει ευκολότερα αντιληπτό και δεν θα παρεξηγηθούν οι προθέσεις σας.
Συζητήστε με τα παιδιά και μην τους αφαιρείτε το δικαίωμα επιλογής: προσπαθήστε να μην επιβάλλετε την άποψή σας και κυρίως χωρίς να εξηγείτε τους λόγους. (π.χ. θα σταματήσεις τις εξωσχολικές δραστηριότητες γιατί πρέπει να διαβάζεις για το σχολείο, δεν θα βγεις έξω γιατί δεν μου αρέσουν οι παρέες σου κτλ.) Καταθέστε το ζήτημα και διδάξτε στο παιδί τεχνικές επίλυσης, εναλλακτικές λύσεις, υποστηρίξτε τη συζήτηση και παροτρύνετέ το να σας μιλήσει για τις επιθυμίες και τα συναισθήματά του.
Διδάξτε στα παιδιά την επίλυση των συγκρούσεων και μη δίνετε τις δικές σας λύσεις: πολλές φορές συγκρούσεις προκαλούνται ανάμεσα στα αδέρφια, τα οποία συχνά καλούν τους γονείς τους για να «αποδώσουν δικαιοσύνη» και να πάρουν το μέρος τους. (π.χ. «πες του ότι το παιχνίδι είναι δικό μου», «πες του να μην φωνάζει» κτλ.) Αφήστε τα ίδια να δώσουν λύση, βοηθήστε τα να διαχειριστούν τα συναισθήματά τους, να συνομιλήσουν, να συνεργαστούν, να βρουν εναλλακτικούς τρόπους διαχείρισης της σύγκρουσης.
Καθορίστε το πρόβλημα: προσπαθήστε να μη ξεφύγετε από το θέμα που έχει προκύψει έτσι ώστε να υπάρξετε αποτελεσματικοί.
Εξασκήστε την τέχνη της συγχώρεσης: απαλλαγείτε από αρνητικά συναισθήματα και δώστε ώθηση στον εαυτό σας να προχωρήσει μπροστά, κρατώντας μόνο τα μαθήματα που μας δίνει καθετί στη ζωή με σκοπό την αυτοβελτίωση και την επίτευξη μιας λειτουργικής και ευτυχισμένης ζωής.
https://manoloudi.com
https://rotasapantaw.wordpress.com/wp-admin/post-new.php

Advertisements