«Γιατίτο παιδί μου είναι επιθετικό με τα άλλα παιδάκια;» «Γιατί το παιδί μου δεν είναι τόσο κοινωνικό;»
«Γιατί το παιδί μου κάνει δυσκολότερα παρέες από τα άλλα παιδιά της ηλικίας του» Αυτές είναι κάποιες από τις ερωτήσεις οι οποίες ταλαιπωρούν γονείς μικρών παιδιών που, μολονότι έχουν μία φυσιολογική ανάπτυξη, δείχνουν να αντιμετωπίζουν δυσκολίες συμπεριφοράς. Σε αυτές τις περιπτώσεις θα μπορούσαμε να μιλήσουμε για ελλείμματα στην ανάπτυξη της συναισθηματικής τους νοημοσύνης.
Της Ειρήνης Αργύρη, Ψυχολόγου-Παιδοψυχολόγου, MSc. UCLan Uk, επιστημονικής υπεύθυνης του Κέντρου Δροσοσταλίδα (drosostalidainfo@gmail.com)
Ωστόσο, τι ονομάζουμε συναισθηματική νοημοσύνη;
Συναισθηματική νοημοσύνη, λοιπόν, ονομάζουμε την ικανότητά μας να αναγνωρίζουμε πότε βιώνουμε εμείς ή κάποιος άλλος ένα συναίσθημα, να μπορούμε να το κατονομάζουμε και τέλος να το χειριζόμαστε με αποτελεσματικό τρόπο. Ως όρος η συναισθηματική νοημοσύνη προτάθηκε για πρώτη φορά το 1990 από την επιστημονική κοινότητα στις Η.Π.Α, με σκοπό να περιγράψει συμπεριφορές όπως ο σεβασμός, η προσαρμοστικότητα σε ποικίλες καταστάσεις, η φιλικότητα, η έκφραση συναισθημάτων κλπ. Αποτελεί ένα διαφορετικό είδος από αυτό της διανοητικής καθώς την συναισθηματική νοημοσύνη δεν την έχουμε αλλά την εξελίσσουμε σε όλα τα στάδια της ανάπτυξης μας.
Γιατί όμως η ανάπτυξη της συναισθηματικής νοημοσύνης είναι τόσο σημαντική;
Έρευνες στον επιστημονικό χώρο έχουν δείξει πως παιδιά με χαμηλό δείκτη συναισθηματικής νοημοσύνης αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην επικοινωνία και στην επαφή τους με τους άλλους, καθώς δεν μπορούν να εκφράσουν αυτό που θέλουν, δεν μπορούν να αναγνωρίσουν συναισθήματα, τα οποία νιώθουν, δεν μπορούν να τα αντιμετωπίσουν, νιώθουν αυξημένα επίπεδα έντασης και καταλήγουν να απομονώνονται ανήμπορα να επικοινωνήσουν το συναίσθημά τους. Από την άλλη πλευρά, έχει βρεθεί πως παιδιά με αναπτυγμένη συναισθηματική νοημοσύνη πετυχαίνουν περισσότερα στην ζωή τους.
Έχουν καλύτερη φυσική κατάσταση, είναι πιο κοινωνικά και αρεστά στις παρέες τους, φαίνεται να εκδηλώνονται περισσότερο, να μην αντιμετωπίζουν ή να έχουν λιγότερα προβλήματα συμπεριφοράς, και καλύτερες σχολικές επιδόσεις όπως και αυξημένη συγκέντρωση προσοχής. Αναφορικά με τις σχολικές επιδόσεις, η συναισθηματική νοημοσύνη συνδέεται άμεσα και με την σχολική ετοιμότητα του παιδιού καθώς βασικές δεξιότητες, απαραίτητες για την παρακολούθηση της πρώτης τάξης του Δημοτικού, είναι και βασικά συστατικά τις συναισθηματικής νοημοσύνης.
Ειδικότερα, ένα έξυπνο συναισθηματικά παιδί έχει αναπτύξει ως ένα βαθμό εμπιστοσύνη προς τον εαυτό του και τις δυνάμεις του, είναι ανοιχτό να ανακαλύψει και να εξερευνήσει καινούρια πράγματα, μπορεί να κατανοήσει και να επικοινωνήσει αποτελεσματικά με τους συμμαθητές και το εκπαιδευτικό προσωπικό καθώς και να συνεργαστεί με αυτό αρμονικά.
«Και τώρα; Τι μπορώ να κάνω εγώ ως γονέας ώστε να βοηθήσω το παιδί μου προς αυτή την κατεύθυνση;»
Υπάρχουν πράγματα τα οποία μπορεί να κάνει κανείς για να βοηθήσει την αύξηση της συναισθηματικής νοημοσύνης στις μικρές ηλικίες. Ειδικότερα, ο γονέας θα πρέπει να εκμεταλλεύεται κάθε ευκαιρία που προκύπτει και να δίνει την δυνατότητα στο παιδί να εκφράζει αυτό που νιώθει και να το κατονομάζει ως ένα συναίσθημα. Σημαντικό, ωστόσο, για τον γονέα είναι να μην παρανοεί και παρερμηνεύει τα μηνύματα που παίρνει από το παιδί του, καθώς υπάρχει ο κίνδυνος της ματαίωσης και της απογοήτευσης από την πλευρά του παιδιού, όπως και να το ακούει προσεχτικά δημιουργώντας ένα κλίμα οικειότητας με αυτό.
Βοηθητική είναι και η εκμάθηση τεχνικών επίλυσης προβλημάτων, για παράδειγμα: «Tι μπορώ να κάνω για αυτό που μου συμβαίνει; Ποιες είναι οι πιθανές λύσεις;». Επίσης, σημαντικό είναι για τα παιδιά να μαθαίνουν από τα λάθη τους και να μην κρίνονται αρνητικά για την προσπάθειά τους. Το λάθος θα μπορούσε να είναι μία όμορφη ευκαιρία να συζητήσουμε με το παιδί και να το βοηθήσουμε να κατανοήσει το δίδαγμα που προκύπτει από αυτό όπως και να το ενισχύσουμε και να το επιβραβεύσουμε για μία τυχόν μη επιτυχημένη προσπάθεια.
Τέλος, η συζήτηση του γονέα με κάποιο παιδοψυχολόγο και η συμμετοχή του παιδιού σε κάποιο ομαδικό πρόγραμμα συναισθηματικής νοημοσύνης θα μπορούσε να προσφέρει στο παιδί επιπλέον αύξηση της συναισθηματικής νοημοσύνης μέσω τις χρήσης επιστημονικών τεχνικών από τον ειδικό όπως και μέσω της συναναστροφής του με τα υπόλοιπα παιδιά της ομάδας.

http://www.familylife.gr

Advertisements