Ίσως έχετε ακούσει τον όρο “attachment parenting”, που μεταφράζεται σε «ανατροφή συναισθηματικής προσκόλλησης». Δημιουργήθηκε από τον Αμερικανό παιδίατρο William Sears, με βάση τη θεωρία του παιδοψυχίατρου John Bowlby για την προσκόλληση (Attachment Theory). Στο άρθρο αυτό θα προσπαθήσω να συνενώσω τις δύο αυτές συγγενικές προσεγγίσεις.

Ο Bowlby εξήγησε ότι για να μπορούν τα παιδιά να αναπτυχθούν με συναισθηματική ασφάλεια και να έχουν υγιείς διαπροσωπικές σχέσεις, θα πρέπει από τη βρεφική τους ηλικία να δημιουργήσουν μέσω ασφαλούς προσκόλλησης προς τους γονείς τους, τη λεγόμενη «ασφαλή συναισθηματική βάση», η οποία δημιουργείται ουσιαστικά τα πρώτα δύο χρόνια ζωής. Αυτό σημαίνει οι γονείς να μεγαλώνουν τα παιδιά τους με τέτοιο τρόπο, ώστε αυτά να αισθάνονται ότι οι ανάγκες τους είναι σημαντικές, ικανοποιούνται εύστοχα και σταθερά, σε ένα προβλέψιμο περιβάλλον, όπου οι άνθρωποι είναι αξιόπιστοι. Αυτή η ασφαλής βάση των πρωταρχικών δεσμών ενός μωρού, χρησιμοποιείται ασυνείδητα και κατά προέκταση στις σχέσεις του με τους υπόλοιπους ανθρώπους. Έτσι, το παιδί και αργότερα ο ενήλικας μπορεί να δημιουργεί αμοιβαίες σχέσεις εμπιστοσύνης, φροντίδας, κατανόησης, αλληλο-υποστήριξης και επικοινωνίας. Αντίθετα, όταν οι πρωταρχικές σχέσεις δεν καλλιεργούν αυτή την ασφαλή βάση, ο άνθρωπος καταλήγει να βιώνει διάφορες συναισθηματικές ανασφάλειες στις σχέσεις του με τους άλλους, αλλά και με τον εαυτό του, όπως προβλήματα αυτοεκτίμησης, άγχους, κατάθλιψης, διατροφικών διαταραχών και άλλα.

Ο Sears περιγράφει συγκεκριμένους τρόπους φροντίδας των βρεφών και νηπίων, οι οποίοι έχουν αποδειχθεί μέσα από τη δική του πολυετή πείρα αλλά και δεκάδες τουλάχιστο επιστημονικές έρευνες, ως η καταλληλότερη προσέγγιση για ήρεμα μωρά και ήρεμους γονείς, με στενές σχέσεις, όπου επικρατεί η κατανόηση και η επικοινωνία, αντί για αποξένωση και ένταση. Οι θέσεις αυτές έρχονται σε απόλυτη αντίθεση με διάφορες τρέχουσες αντιλήψεις, οι οποίες προωθούνται από ειδικούς και μη, χωρίς να διερευνάται η επιστημονική τους ορθότητα και αντανακλούν ουσιαστικά μια ιδεολογική μόδα. Ιδεολογική μόδα είναι η τάση να εφαρμόζουμε συνήθειες και απόψεις που θεωρούμε σωστές, χωρίς απόδειξη. Είναι λυπηρό ότι ακόμα και σε ένα τόσο σοβαρό θέμα όσο η ανατροφή των παιδιών, οι νέοι γονείς βομβαρδίζονται συνήθως με πολλές λανθασμένες συμβουλές από συγγενείς και «ειδικούς στη φροντίδα των παιδιών» που δίνονται με προχειρότητα, για την «ευκολία των γονιών», αλλά που συχνά βλάπτουν την ανάπτυξη των παιδιών.

Η σημερινή δυτική κουλτούρα λοιπόν προωθεί ευρέως το μη (επαρκή) θηλασμό, τη συστηματική χρήση των μπιμπερό, της πιπίλας, του αποστειρωτή, του βρεφικού καροτσιού, της βρεφικής κούνιας και των συσκευών παρακολούθησης του μωρού ως απολύτως απαραίτητων αξεσουάρ για το μεγάλωμα ενός παιδιού. Ανάλογα με την ηλικία, υπάρχουν τα “must” παιχνίδια και άλλα «απαραίτητα» αντικείμενα. Όλα αυτά έχουν ένα μεγάλο κοινό: είναι πολυέξοδα, αντανακλώντας τον μέχρι πρότινος υπερκαταναλωτισμό μας ως κοινωνία, τον οποίο τώρα με την οικονομική κρίση καλούμαστε να αναθεωρήσουμε. Πέραν όμως του κόστους, προκύπτει και το ερώτημα αν είναι πραγματικά τόσο απαραίτητα, ή αποτέλεσμα του μάρκετινγκ των εταιριών που μας έχουν πείσει για την αναγκαιότητα των πολυέξοδων και ενίοτε βλαβερών προϊόντων τους. Και λέω βλαβερών, γιατί υπάρχουν δεκάδες έρευνες που αποδεικνύουν ότι η χρήση της φόρμουλας, των μπιμπερό και της πιπίλας κάνει τα παιδιά πιο ευάλωτα σε ωτίτιδες και άλλες λοιμώξεις, καθώς και σε ορθοδοντικά και προβλήματα της γνάθου, ενώ η υπερβολική χρήση της πιπίλας συνδέεται και με καθυστέρηση στην ομιλία. Τα μωρά που τρέφονται με χημικό γάλα αρρωστούν συχνότερα και πιο σοβαρά από τα βρέφη που θηλάζουν, παθαίνουν συχνότερα αλλεργίες, έκζεμα, άσθμα, διαβήτη και καρκίνο, ενώ κινδυνεύουν ακόμα και ως ενήλικες περισσότερο από παχυσαρκία. Σε κάποιες χώρες, χιλιάδες βρέφη πεθαίνουν επειδή δε θηλάζουν. Όλα αυτά αγνοούνται ή και ελαχιστοποιούνται από ειδικούς και μη, με αποτέλεσμα να παραπληροφορούνται εκατομμύρια μητέρες στο δυτικό κόσμο. Η Κύπρος και η Ελλάδα συγκαταλέγονται ανάμεσα στις χώρες με τα χαμηλότερα ποσοστά μητρικού θηλασμού, όπου μόνο 1% θηλάζει αποκλειστικά για 6 μήνες, σύμφωνα με τις οδηγίες του Παγκοσμίου Οργανισμού Υγείας και της UNICEF, που είναι «αποκλειστικός μητρικός θηλασμός για έξι μήνες και συνέχιση του για 2 χρόνια ή και περισσότερο».

Επιπρόσθετα με τις «ακριβές» συμβουλές της ιδεολογικής μας μόδας, υπάρχουν και οι εξής, που έχουν «κοινωνικο-εκπαιδευτικό» χαρακτήρα: τα παιδιά να κοιμούνται μόνα τους από την αρχή και να τα αφήνουμε να κλαίνε μέχρι να μάθουν, να μην τα κρατούμε πολύ ή να ανταποκρινόμαστε άμεσα στο κλάμα τους για να μην κακομάθουν, να τρώνε με πρόγραμμα και για συγκεκριμένη διάρκεια και άλλα πολλά. Η διατροφή με πρόγραμμα (ακόμα και στη φόρμουλα) είναι λανθασμένη, αφού τα μωρά έχουν μικρό στομάχι που αδειάζει εύκολα και χρειάζονται συχνά και μικρά γεύματα (οδηγίες και των διαιτολόγων που δυσκολευόμαστε οι περισσότεροι να ακολουθήσουμε αφού μάθαμε διαφορετικά). Επίσης, έχει αποδειχθεί ότι τα μωρά που αφήνονται να κλαίνει συχνά και πολύ (για διάφορους λόγους) αποκτούν αυξημένα επίπεδα κορτιζόλης στο αίμα τους (ορμόνη του στρες), κάτι που τα κάνει επιρρεπή σε χρόνιο στρες και κατάθλιψη, ενώ βλάπτουν το ανοσοποιητικό τους σύστημα και αποκτούν συχνότερα χρόνιες διαταραχές ύπνου, τροφής, συμπεριφοράς και άλλα προβλήματα.

Το attachment parenting λοιπόν αντιτίθεται σε όλα αυτά και υποστηρίζεται από πολλές έρευνες. Πέραν των βιολογικών παραγόντων του θηλασμού, αποδεικνύεται ότι οι μητέρες που θηλάζουν περνούν σπανιότερα και λιγότερο έντονα επιλόχειο κατάθλιψη, συνδέονται ευκολότερα συναισθηματικά με τα παιδιά τους και έχουν πιο ήρεμα και ευτυχισμένα μωρά. Απαραίτητες όμως θεωρούνται και οι υπόλοιπες συνθήκες: στενή και συχνή σωματική επαφή του παιδιού με τους γονείς – μέσω κρατήματος στην αγκαλιά, σε μάρσιπο ή sling (ανάλογα με τις συνθήκες που βολεύουν κάθε γονιό), ο κοινός ύπνος ή τουλάχιστο στο ίδιο δωμάτιο για τα πρώτα 2 χρόνια και η όσο το δυνατό άμεση επαφή του μωρού με τη μητέρα μετά τη γέννηση. Συστήνεται να τοποθετείται το παιδί πάνω στη μητέρα αμέσως μετά τη γέννηση για να δημιουργηθεί η πρωταρχική σύνδεση, αλλά και μετέπειτα το μωρό να μένει στο δωμάτιο της μαμάς και όχι στο θάλαμο νεογνών, όπου βιώνει έντονα την ξαφνική αποκοπή από τη μητέρα του. Τέλος, πιστεύουμε ότι τα παιδιά κλαίνει για να επικοινωνήσουν, επειδή χρειάζονται κάτι, το οποίο χρειάζεται κατανόηση και ανταπόκριση και όχι επειδή «θέλουν να μας εκνευρίσουν» ή επειδή «είναι κακομαθημένα». Τα παιδιά χρειάζονται από τους φροντιστές τους προσοχή, ευαισθησία στο χειρισμό, σεβασμό στα συναισθήματα και τις ανάγκες τους και κατανόηση. Με αυτό τον τρόπο επιτυγχάνεται ένας «ψυχικός συντονισμός» γονιού – παιδιού, μέσα από τον οποίο κτίζονται η επικοινωνία και οι υγιείς σχέσεις.

Η προσέγγιση αυτή είναι πιο δύσκολη και απαιτητική στην αρχή, αφού η μητέρα επιφορτίζεται το μεγαλύτερο μέρος της ανατροφής με συχνούς θηλασμούς και το μωρό να χρειάζεται σχεδόν συνεχή επαφή μαζί της, μέρα και νύχτα. Γι’ αυτό και χρειάζεται πολλή στήριξη αλλά και συμμετοχή στη φροντίδα του παιδιού, ώστε η μητέρα να μπορεί να αποφορτίζεται. Κανείς δε μπορεί να μεγαλώσει σωστά ένα παιδί μόνος του! Με την πάροδο του χρόνου όμως, τα παιδιά που μεγαλώνουν με την ανατροφή προσκόλλησης γίνονται πολύ πιο εύκολα στην ανατροφή τους, αφού υπάρχει καλή επικοινωνία με τους γονείς, εμπιστοσύνη, ηρεμία και γρηγορότερη αυτονόμηση. Τα παιδιά που μεγαλώνουν με αυτό τον τρόπο έχουν συνήθως καλύτερη υγεία, κλαίνει λιγότερο, χαμογελούν περισσότερο, είναι πιο εκδηλωτικά, ήρεμα και ευτυχισμένα, ενώ, ακολουθώντας το παράδειγμα των γονιών τους, έχουν περισσότερη κατανόηση για τους άλλους ανθρώπους. Επίσης, έρευνες δείχνουν ότι γίνονται πιο έξυπνα, αφού οι στενές ανθρώπινες σχέσεις και όχι τα αντικείμενα, κάνουν τα μωρά πιο έξυπνα.
Είναι σημαντικό βέβαια να έχουμε υπόψη μας ότι το να εφαρμόζει μόνο κάποιος τις οδηγίες του Attachment Parenting, χωρίς την ανάλογη ψυχική προσέγγιση δεν εγγυάται από μόνο του επιτυχή ανατροφή, αλλά την υποβοηθά σημαντικά. Επίσης, ποτέ δεν είναι αργά για γονείς που έχουν ακολουθήσει μέχρι τώρα λάθος οδηγίες, μπορούν με σωστή εκπαίδευση και συμβουλευτική από ειδικό να επουλώσουν πληγές και να κτίσουν μια σχέση με τα παιδιά τους σε καινούριες, πιο υγιείς βάσεις, καλλιεργώντας τους τη συναισθηματική ασφάλεια που όλοι τόσο πολύ χρειαζόμαστε.

Λουΐζα Θεοφάνους, Συμβουλευτική Ψυχολόγος

http://www.paidiatros.com/

Τί είναι το Attachment Parenting?

Μία ολόκληρη φιλοσοφία στην ανατροφή των παιδιών
Βασίζεται στη φροντίδα της σχέσης που αναπτύσσεται μεταξύ γονέα και παιδιού, καθώς ο γονέας καλείται να ανταποκριθεί με ευαισθησία και ενσυναίσθηση στις ανάγκες του
Τότε το παιδί αισθάνεται ασφάλεια και μεγαλώνοντας εσωτερικεύει αυτή την αίσθηση ασφάλειας, που το βοηθά να εξερευνήσει το περιβάλλον του και σταδιακά να αυτονομηθεί και να δημιουργεί κοντινές σχέσεις, σχέσεις εμπιστοσύνης και ασφάλειας
Στηρίζεται στη θεωρία που ανέπτυξε ο βρετανός ψυχίατρος John Bowlby, γνωστή ως “Attachment Theory” ή «Θεωρία της πρόσδεσης/προσκόλλησης/πρωταρχικού συναισθηματικού δεσμού» στα ελληνικά
Αυτός ο συναισθηματικός δεσμός είναι απαραίτητος σε όλα τα βρέφη καταρχάς για την επιβίωσή τους. Το πρόσωπο με το οποίο συνδέεται το βρέφος λειτουργεί σαν τη βάση για περεταίρω ανάπτυξη και εξερεύνηση του περιβάλλοντος και επιπλέον σαν μοντέλο για όλες τις επόμενες σχέσεις που θα δημιουργήσει το παιδί στο μέλλον
Τα πρώτα πέντε χρόνια της ζωής ενός παιδιού είναι κρίσιμα για την ανάπτυξη του συναισθηματικού δεσμού με κάποιον φροντιστή
Αν το παιδί δεν δημιουργήσει κάποιο συναισθηματικό δεσμό, τότε αυτό μπορεί να έχει σημαντικές επιπτώσεις στη νευροβιολογική, ψυχολογική και κοινωνική του ανάπτυξη

Ποιες είναι οι Βασικές Αρχές του Attachment Parenting?

Τον όρο “Attachment Parenting” τον εφηύραν ο παιδίατρος William Sears και η νοσοκόμα γυναίκα του Martha πριν από περίπου τριάντα χρόνια, βασιζόμενοι στη θεωρία και έρευνες του Bowlby, αλλά και όλων των προηγούμενων ερευνητών. Το ζευγάρι αυτό, έχει γράψει πλήθος βιβλίων και άρθρων πάνω στο AP. Οι Sears μίλησαν για τα «7 B’s», πρακτικές που βοηθούν την ανάπτυξη ασφαλούς συναισθηματικού δεσμού:
Birth Bonding: Οι ώρες, ημέρες και εβδομάδες μετά τη γέννηση του μωρού είναι σημαντικές για τη δημιουργία ασφαλούς συναισθηματικού δεσμού μεταξύ της μητέρας και του μωρού. Όσο νωρίτερα δημιουργηθεί αυτή η σύνδεση, τόσο κοντινότερη θα είναι η μεταξύ τους σχέση στην εξέλιξή της.
Breastfeeding: Ο θηλασμός βοηθά εξαιρετικά την ανάπτυξη του βρέφους καθώς και τη σχέση που αναπτύσσει με τη μητέρα του.
Babywearing: Το να “φοράς” το μωρό σου, με μάρσιπους και άλλο βρεφικό εξοπλισμό προσφέρει κοντινότητα και επαφή μεταξύ μωρού και φροντιστή και βοηθά επίσης τη ψυχοκοινωνική του εξέλιξη και τo συναισθηματικό δεσμό-attachment με το φροντιστή.
Bedding close to baby: Οποιοσδήποτε διακανονισμός ύπνου προσφέρει τον καλύτερο ύπνο σε όλα τα μέλη της οικογένειας είναι και ο καταλληλότερος. Η συν-κοίμηση προσφέρει στα παιδιά την ασφάλεια ότι οι γονείς είναι κοντά για να τα φροντίσουν και προστατεύσουν.
Belief in the language value of your baby’s cry: Το κλάμα των παιδιών τα βοηθά για την επιβίωσή τους και τους γονείς για την εξέλιξή τους στο γονεϊκό ρόλο. Όταν οι γονείς ανταποκρίνονται με ευαισθησία στο κλάμα του μωρού το βοηθούν να αναπτύξει εμπιστοσύνη προς αυτούς. Το κλάμα για τα μωρά είναι μέσο επικοινωνίας, όχι χειρισμού.
Beware of baby trainers: Οι διάφορες εκπαιδεύσεις που κυκλοφορούν (ύπνου π.χ) μπορεί να διευκολύνουν το γονέα, αλλά θεωρούνται σκληρές και ακραίες αφού δημιουργούν απόσταση ανάμεσα στο παιδί και το γονέα.
Balance: Είναι εύκολο κάποιος γονέας να παραμερίσει τις δικές του ανάγκες, όταν προτεραιότητα έχει το παιδί του. Είναι όμως πάρα πολύ σημαντικό να υπάρχει ισορροπία ανάμεσα στις προσωπικές ανάγκες και στις ανάγκες του παιδιού και της οικογένειας. Ένας γονέας χρειάζεται να ξέρει πότε να ζητήσει βοήθεια, για να διατηρήσει την ισορροπία στη ζωή του.
Το 1994 οι Lysa Parker και Barbara Nicholson ίδρυσαν την Attachment Parenting International, εμπνευσμένες από τη δουλειά των Sears και ανέπτυξαν τις 8 Βασικές Αρχές του AP. Οι Αρχές αυτές είναι:
1. Προετοιμαστείτε για την εγκυμοσύνη, τη γέννα και τη γονεϊκότητα. Προετοιμαστείτε σωματικά και ψυχικά για την εγκυμοσύνη και τη γέννα διερευνώντας τις επιλογές που έχετε στη διάθεσή σας και ενημερωθείτε για τις συνήθεις πρακτικές στη φροντίδα του νεογέννητου. Εκπαιδευτείτε για τα εξελικτικά στάδια του παιδιού, να θέτετε ρεαλιστικές προσδοκίες και να είστε ευέλικτοι.
2. Να προσφέρετε τροφή με αγάπη και σεβασμό. Ο μητρικός θηλασμός είναι ο καταλληλότερος τρόπος ικανοποίησης των διατροφικών και συναισθηματικών αναγκών του βρέφους. Ακόμα και οι μητέρες που ταΐζουν το μωρό τους με το μπουκάλι μπορούν να το βοηθήσουν στην ανάπτυξη ασφαλούς πρόσδεσης αν προσαρμόσουν συμπεριφορές θηλασμού ακόμα και με το μπουκάλι. Ακολουθήστε τα σημάδια πείνας του μωρού/παιδιού, ενθαρρύνετέ τα να τρώνε όταν πεινάνε και να σταματάνε όταν έχουν χορτάσει. Προσφέρετε υγιεινές επιλογές φαγητού και φροντίστε να είστε το παράδειγμα υγιών διατροφικών συμπεριφορών.
3. Να ανταποκρίνεστε με ευαισθησία. Ξεκινήστε από τη βρεφική ηλικία για να χτίσετε μία σχέση εμπιστοσύνης και ενσυναίσθησης. Τα παιδιά δεν μπορούν να αυτοπαρηγορηθούν με υγιείς τρόπους, χρειάζονται τους γονείς τους για να τα ηρεμήσουν, με αγάπη και ενσυναίσθηση, να τα μάθουν να ρυθμίζουν τα συναισθήματά τους. Ανταποκριθείτε με ευαισθησία σε ένα πληγωμένο παιδί, που εκφράζει έντονα συναισθήματα, και μοιραστείτε μαζί τη χαρά του.
4. Να χρησιμοποιείτε φροντιστική, φυσική επαφή. Το άγγιγμα καλύπτει στο παιδί τις ανάγκες του για φυσική επαφή, στοργή, ασφάλεια, ερεθίσματα, κίνηση. Η επαφή δέρμα-με-δέρμα είναι ιδιαίτερα αποτελεσματική, όπως κατά το θηλασμό, το μπάνιο ή το μασάζ. Το κουβάλημα του μωρού ή το «babywearing» με μάρσιπους είναι επίσης αποτελεσματικά όταν είστε σε κίνηση. Οι αγκαλιές, τα χάδια, το τρίψιμο στην πλάτη, το μασάζ και το φυσικό παιχνίδι βοηθούν και τα παιδιά μεγαλύτερης ηλικίας.
5. Να διασφαλίσετε ασφαλή ύπνο, σωματικά και συναισθηματικά. Τα μωρά και τα παιδιά έχουν ανάγκες και κατά τη διάρκεια της νύχτας, όπως και κατά τη διάρκεια της ημέρας. Μπορεί να πεινάνε, να νιώθουν μόνα, να φοβούνται, να κρυώνουν ή να ζεσταίνονται. Βασίζονται στους γονείς για να τα παρηγορήσουν και να τα βοηθήσουν να ρυθμίσουν τα συναισθήματά τους. Οι τεχνικές εκπαίδευσης ύπνου μπορεί να έχουν καταστροφικές συνέπειες σε σωματικό και ψυχολογικό επίπεδο. Η ασφαλής συν-κοίμηση έχει πλεονεκτήματα τόσο για το παιδί, όσο και για τους γονείς.
6. Να παρέχετε σταθερή φροντίδα με αγάπη. Τα βρέφη και τα μικρά παιδιά έχουν μία έντονη ανάγκη για την παρουσία ενός σταθερού, γεμάτου αγάπη φροντιστή που ανταποκρίνεται στις ανάγκες του. Ιδανικά του γονέα. Αν αυτό δεν είναι εφικτό διαλέξτε ένα πρόσωπο για τη φροντίδα του παιδιού που έχει σχηματίσει ήδη ένα δεσμό με το παιδί και ενδιαφέρεται για αυτό με τρόπο που ενισχύει την ανάπτυξή του. Διατηρήστε τα προγράμματα ευέλικτα, και μειώστε στο ελάχιστο το φόβο και το άγχος κατά τους αποχωρισμούς.
7. Να εφαρμόζετε Θετική Διαπαιδαγώγηση (Positive Discipline). Η Θετική Διαπαιδαγώγηση βοηθά το παιδί να αναπτύξει ένα δικό του εσωτερικό μοντέλο αυτοπειθαρχίας και συμπόνοιας για τους άλλους. Η διαπαιδαγώγηση που είναι ενσυναισθηματική, με αγάπη και σεβασμό, ενδυναμώνει τη σύνδεση μεταξύ γονέα και παιδιού. Αντί να αντιδράτε στη συμπεριφορά, ανακαλύψτε τις ανάγκες που οδηγούν στη συμπεριφορά. Επικοινωνήστε και βρείτε λύσεις μαζί και παράλληλα διατηρήστε την αξιοπρέπεια όλων.
8. Να αγωνίζεστε για ισορροπία στην προσωπική και οικογενειακή ζωή. Όταν νιώθετε σε ισορροπία είναι ευκολότερο να ανταποκρίνεστε συναισθηματικά στις ανάγκες των παιδιών. Δημιουργήστε ένα υποστηρικτικό δίκτυο, έχετε ρεαλιστικές προσδοκίες, βάλτε τους ανθρώπους πιο πάνω από τα πράγματα, και μη φοβάστε να πείτε «όχι». Αναγνωρίστε τις προσωπικές ανάγκες του καθενός στην οικογένεια και καλύψτε τις χωρίς να συμβιβάζετε τη σωματική και συναισθηματική υγεία. Να είστε δημιουργικοί, διασκεδάστε τη γονεϊκότητα, και κάντε χώρο για τη φροντίδα του εαυτού σας.

Ποιοι τύποι συναισθηματικού δεσμού μπορούν να δημιουργηθούν?

Η Mary Ainsworth ήταν εκείνη που μίλησε για τον πρωταρχικό φροντιστή του παιδιού ως «ασφαλή βάση», που του δίνει τη δυνατότητα να εξερευνήσει το περιβάλλον του καθώς και για την ευαισθησία της μητέρας να ανταποκρίνεται στα σήματα/ενδείξεις του παιδιού και γιατί αυτό παίζει σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη του συναισθηματικού δεσμού
Με τα πειράματά της, γνωστά ως «The Strange Situation”, έδειξε ότι τα μωρά συμπεριφέρονται διαφορετικά ανάλογα με τη σχέση που έχουν αναπτύξει με τους γονείς τους
Σύμφωνα με τις παρατηρήσεις της Ainsworth και των συνεργατών της τα παιδιά μπορεί να αναπτύξουν τρεις τύπους συναισθηματικού δεσμού: 1. Ασφαλής, 2. Ανασφαλής-Αμφιθυμικός, 3.Ανασφαλής-Αποφευκτικός
Η Dr. Mary Main και οι συνεργάτες της πρόσθεσαν και μία τέταρτη κατηγορία αυτή του Ανασφαλούς-Αποδιοργανωμένου ή Αποπροσανατολισμένου

http://attachment-parenting.gr Hellas

Advertisements