Προσφωνώντας ένα παιδί με επίθετα που έχουν αρνητική σημασία (ανεξάρτητα από την πρόθεση), αυξάνεται η πιθανότητα, αργότερα στη ζωή, το παιδί αυτό να εξελιχθεί προσδιορίζοντας τον εαυτό του μέσα από αυτή την ιδιότητα…
Μια νέα μελέτη που διεξήχθη από ψυχολόγους στο UCLA, έδειξε ότι τα κορίτσια που είχαν αποκαλεστεί “χοντρά” από τους στενούς συγγενείς, τους φίλους, τους συμμαθητές ή τους δασκάλους τους πριν την ηλικία των 10 ετών, ενδέχεται να επηρεάστηκαν από αυτή την ταμπέλα και να έγιναν παχύσαρκα αργότερα στη ζωή.
Αρχισαν να παρουσιάζουν ασυνείδητα συμπεριφορές που τους οδηγούσαν να βιώσουν την εμπειρία των επιπτώσεων αυτών.
Η τελευταία πρόταση είναι υψίστης σημασίας, στην οποία συνοψίζεται η θεωρία της αυτοεκπληρούμενης προφητείας:” συχνά τα παιδιά γίνονται, αργότερα στη ζωή, τα αρνητικά μηνύματα που προσλαμβάνουν…”
Το φαινόμενο αυτο μπορεί να λειτουργήσει σε δύο επίπεδα: στο σωματικό και στο ψυχολογικό. Η παχυσαρκία είναι ένα παράδειγμα μίας σωματικής εκδήλωσης. Οι ψυχολογικές εκδηλώσεις είναι πιο συχνές και με χαρακτηριστικά παραδείγματα επικρίσεων:
Είσαι χαμένος.
Δεν μπορείς να κάνετε τίποτα σωστά, έτσι;
Είσαι τόσο ανυπάκουος!
Είσαι προβληματικός.
Θα αποτύχεις, όπως συνήθως.
Ποτέ δεν ακούς.

Γιατί συμβαίνει αυτό;

Αυτό συμβαίνει επειδή τα παιδιά δεν έχουν την ψυχική και συναισθηματική ικανότητα να αντικρούσουν τα αρνητικά μηνύματα. Ωστόσο, δεν είναι μόνο απλά σφουγγάρια που εφαρμόζουν ό,τι τους λένε. Είναι ευφυή σφουγγάρια που υιοθετούν και αφομοιώνουν τις γνώσεις που τους δίνονται.

Φανταστείτε το εξής: γεννιέστε χωρίς να γνωρίζετε πολλά για το ποιος είστε. Η δουλειά σας ως παιδί είναι να μάθετε ποιοι είστε και να ενεργήσετε αναλόγως. Καθώς μεγαλώνετε και αναπτύσσεστε, θα βασίζεστε στους γονείς και στους κηδεμόνες σας για να σας διδάξουν ποιοι είστε. Σε αυτό το πεδίο, η πίστη σας προς αυτούς είναι υπέρτατη.

Καθώς λαμβάνετε τα αρνητικά μηνύματα, ξέρετε ότι είναι αλήθεια. Όταν σας λένε ότι είστε ένας χαμένος, θα το πιστέψετε και θα ενεργήσετε αναλόγως. Όταν σας λένε ότι είστε ένα ανυπάκουο, ένα ανυπόφορο παιδί, τότε συμμορφώνεστε. Όσο περισσότερο προσπαθείτε να ικανοποιήσετε τις αρνητικές προσδοκίες των γονέων σας τόσο περισσότερα αρνητικά μηνύματα θα λαμβάνετε που επιβεβαιώνουν πόσο αλήθεια είναι αυτά τα μηνύματα. Είναι ένας φαύλος κύκλος γεμάτος αυταπάτες.

Στη συνέχεια, κάτι συναρπαστικό συμβαίνει. Πολλοί άνθρωποι, συχνά σε μια εκπληκτικά νεαρή ηλικία, θα επαναστατήσουν ενάντια σε όλη αυτήν την αρνητικότητα. Είναι τόσο πληγωμένοι ή αγανακτισμένοι από όλη αυτή την εσωτερικευμένη αρνητικότητα που έχουν ορκιστεί να πολεμήσουν, να αποδείξουν πως είναι αναληθές. Συχνά ονειρεύονται την ημέρα που μία ζωή ευημερίας και εσωτερικής γαλήνης θα είναι δική τους.
Ευτυχώς που υπάρχει η αντίσταση αυτή. Αν είναι αρκετά ισχυροί οδηγούνται προς ένα επιθυμητό μέλλον που έρχεται σε αντίθεση με αυτό το παρελθόν και συχνά έχουν σημαντικές επιτυχίες που καθιερώνουν μια σταθερή βάση για το υπόλοιπο της ζωής τους.
Στην πορεία, όμως ενδέχεται να αυτομαστιγωθούν από την αυτοεπίκριση, την αυτο-αμφιβολία και το άγχος. Αυτά τα παλιά μηνύματα υπάρχουν ακόμη στην ψυχή τους. Εχουν δουλέψει εναντίον τους, αλλά δεν τα έχουν αφήσει να φύγουν. Σε κάποιο επίπεδο, εξακολουθούν να πιστεύουν και να φοβούνται ότι είναι όλα αλήθεια. Η προθυμία της παιδικής ηλικίας τους να τα πιστέψουν και να συμμορφωθούν με τα γονικά μηνύματα, τους κολλά γερά με πανίσχυρη κόλλα. Την ίδια στιγμή, δυσκολεύονται να αποκτήσουν έλεγχο στις σκέψεις τους, καθώς ακούν μία γνώριμη και κρίσιμη φωνή που ψιθυρίζει:

Είσαι χαμένος.
Δεν μπορεί να το κάνεις.
Κοροϊδεύεις τον εαυτό σου.
Κανείς δεν σε αγαπά.

Ειδική Παιδαγωγός

Advertisements