Συναισθηματική σύνδεση, αποσυντονισμός & επανασύνδεση με το παιδί

Η συναισθηματική σύνδεση αποτελεί έναν πολύ σημαντικό παράγοντα μέσα στο πλήθος των δυνάμεων που επηρεάζουν την ανάπτυξη ενός παιδιού.
Το μωρό του ανθρώπου είναι ένα από τα πιο ανώριμα νεογνά, με έναν εγκέφαλο εντυπωσιακά υπανάπτυκτο, αν σκεφτούμε πόσο πιο σύνθετος γίνεται καθώς το παιδί μεγαλώνει.
Επίσης, εμείς οι άνθρωποι είμαστε εξαιρετικά κοινωνικά όντα: Ο εγκέφαλός μας είναι έτσι δομημένος ώστε πρέπει να βρίσκεται σε συνδιαλλαγή με άλλους ανθρώπους, προκειμένου να μπορέσει να λειτουργεί κ να αναπτύσσεται.

Για όλους τους παραπάνω λόγους, οι εμπειρίες της πρωταρχικής συναισθηματικής σύνδεσης αποτελούν κεντρικό παράγοντα διαμόρφωσης της ανάπτυξης.

Ορισμένοι ανησυχούν μήπως αυτά τα ευρήματα της έρευνας γύρω από το συναισθηματικό δέσιμο θέλουν να μας πείσουν ότι τα πρώτα χρόνια της ζωής μας προδικάζουν τελικά την μοίρα μας.
Στην πραγματικότητα όμως, η έρευνα δείχνει ότι οι σχέσεις με τους γονείς μπορούν να αλλάξουν -κ καθώς αλλάζουν, αλλάζει κ το συναισθηματικό δέσιμο του παιδιού με τους γονείς.
Αυτό σημαίνει ότι ποτέ δεν είναι πολύ αργά για να φέρουμε μια θετική αλλαγή στη ζωή ενός παιδιού. (…)

Τα 3 βήματα της συναισθηματικής σύνδεσης

1. ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ
ευθυγράμμιση της δικής μας εσωτερικής κατάστασης με εκείνη των παιδιών μας. Συχνά επιτυγχάνεται μέσω της συμβατής ανταλλαγής μη λεκτικών σημάτων.

2. ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ
τα παιδιά μας πετυχαίνουν την ισορροπία στο σώμα τους, στα συναισθήματα τους κ στη διανοητική τους κατάσταση μέσω του συντονισμού τους με μας.

3. ΣΥΝΟΧΗ
η αίσθηση της ολοκλήρωσης κατακτιέται από τα παιδιά μας μέσω της συνοχής που έχουμε μαζί τους -δηλ. στο βαθμό που εμείς τα αποδεχόμαστε. Κ μέσα από αυτήν την αποδοχή να νιώθουν μια εσωτερική αλοκλήρωση κ μια ισότιμη διαπροσωπική σύνδεση με τους άλλους. (“Όταν τα παιδιά θα γίνουν… γονείς” D.Siegel, M. Hartzell)
“Συμβατή είναι η επικοινωνία όπου ο γονιός λαμβάνει κατανοεί κ ανταποκρίνεται στα σήματα που του στέλνει το παιδί σε έναν επικοινωνιακό χορό που προαπαιτεί αμοιβαία συνεργασία. Τόσο οι γονείς όσο κ τα παιδιά αισθάνονται καλά όταν οι μεταξύ τους αλληλεπιδράσεις γίνονται με αμοιβαίο συντονισμό κ άμεση ανταπόκριση στις ανάγκες του καθενός.”
Μη λεκτικά σήματα είναι το βλέμμα, η έκφραση του προσώπου, ο τρόπος που κρατάμε, που παίρνουμε αγκαλιά, που προσεγγίζουμε…

(παραδειγμα) “Ανασφαλής, αγχώδης, αμφιθυμικός συναισθηματικός δεσμόςΌταν ο πατέρας ακούει την κόρη του να κλαίει, μερικές φορές ξέρει τι πρέπει να κάνει. Άλλες φορές όμως, συμπεριφέρεται πολύ αγχωμένα, σαν να μην πιστεύει στην ικανότητά του να την καθυσηχάσει. Σηκώνεται αμεσως από την καρέκλα όπου διάβαζε την εφημερίδα του κ με ένα κατσούφικο ύφος, τρέχει στην κόρη του κ την παίρνει αγκαλιά. Το μυαλό του ταξιδεύει στις αναποδιές κ τα άγχη της δολειάς. Ειδικά αυτή η εβδομάδα ήταν εξαιρετικά δύσκολη. Ο εργοδότης του του είπε ότι δεν ήταν καθόλου ευχαριστημένος με την απόδοσή του κ του ζήτησε να είναι πιο εξυπηρετικός με τους πελάτες. Πράγμα που του θύμισε ότι κ ο δικός του πατέρας αμφέβαλλε διαρκώς για τις ικανότητές του κ δεν παρέλειπε να του κάνει ταπεινωτικά σχόλια…Κ όμως να τώρα κρατάει στην αγκαλιά του την κόρη του κ εκείνη συνεχίζει να κλαίει γοερά. “Πρέπει να είναι μία από εκείνες τις φορές που είναι απαρηγόρητη”, λέει στον εαυτό του. Η ταραγμένη έκφραση του προσώπου του κ τα σφυγμένα χέρια του δεν προσφέρουν στη μικρή καμιά αίσθηση άνεσης κ ασφάλειας….Επαναλαμβανόμενα βιώματα αυτού του τύπου με τον πατέρα θα την οδηγήσουν αναμφίβολα να αναπτύξει μια αγχώδη/αμφιθυμική συναισθηματική σχέση μαζί του….Ένα τέτοιο άγχος δημιουργεί ένα αίσθημα αβεβαιότητας το οποίο σε γενικές γραμμές δεν προϊδεάζει θετικά τους άλλους για σύναψη επαφής.
Από Rinio Simeonidou,
Άρθρο
Ακούγοντας τα παιδιά μου
Οι περισσότεροι από μας μεγαλώσαμε σε μια γενιά, όπου -αν και λιγότερο από τους γονείς μας- οι φωνές και οι τιμωρίες έπεφταν σύννεφο και μαζί με αυτές και καμιά σφαλιάρα, καμιά στον ποπό, και λίγο ίσως με τον ζωστήρα, πιπέρι στο στόμα για τις κακές λέξεις και άλλα πολλά! Οι ίδιοι μπορεί να είχαν ζήσει χειρότερα από τους δικούς τους γονείς, άλλοι είχαν διαβάσει τα βιβλία πειθαρχίας της εποχής, άλλοι απλά αυτό ήξεραν, αυτό έκαναν. Μεγαλώσαμε σε μια γενιά που ο θηλασμός είχε σταματήσει να υπάρχει σχεδόν, τα μωρουδιακά βαζάκια φαγητού ήταν μόδα και οι ειδικοί έλεγαν ότι τα παιδιά πρέπει να κοιμούνται στον δικό τους χώρο, ακόμη κι αν αυτό σήμαινε εκπαίδευση με κλάμα μέχρι να μάθουν να μην κλαίνε. Μια γενιά που το φυσικό ήταν ντεμοντέ.

Μεγαλώσαμε σε μια γενιά όπου τα συναισθήματα έπρεπε να κρύβονται, αν δεν έκλαιγες και δεν ζητούσες, ήσουνα το καλό παιδί και το βασικό μέλημα ήταν το να μην είναι τα παιδιά βάρος στη ζωή των γονιών. Να είναι υπάκουα. Να κάνουν αυτό που τους λέει ο γονιός τους, μετά ο δάσκαλός τους και μετά το αφεντικό τους, δίχως να αναρωτιούνται, δίχως να εκφράζουν δυσαρέσκεια, δίχως να ψάχνουν αν αυτό είναι το σωστό.

Και με τα πολλά, μεγαλώσαμε και γίναμε κι εμείς γονείς! Έγινα κι εγώ! Και στο μυαλό μου τα είχα βάλει όλα περί μητρότητας σε άλλα κουτάκια. Διαφορετικά από το πως γίνονται τα πράγματα φυσιολογικά. Θα μεγάλωνα τα παιδιά μου όπως είχα μεγαλώσει εγώ, με την διαφορά ότι δεν θα τα χτυπούσα και δεν θα τα άφηνα να κλαίνε, στο κάτω κάτω της γραφής, δεν είχα πάθει και κάτι. Φυσιολογικοί βγήκαμε. Αλλά μετά τα πήρα στην αγκαλιά μου… Και όλα άλλαξαν!

Δεν υπήρχε περίπτωση να κλάψουν και να μείνω αδιάφορη! Τα πλασματάκια αυτά ένιωθαν, έπαιρναν από μένα και έδιναν σε μένα. Ήταν (και συνεχίζουν να είναι δηλαδή) το πιο σημαντικό πράγμα σε όλη μου τη ζωή. Τα όνειρα για καριέρα μετά τις σπουδές μου, μπήκαν στην άκρη και η δουλειά μου ήταν το να μεγαλώσω τα παιδιά μου με έναν τρόπο που να μην τους προκαλέσει μελλοντικά προβλήματα, κολλήματα, απωθημένα, ντροπές, κόμπλεξ. Στόχος ήταν και είναι, το να μεγαλώσω παιδιά που να γίνουν συναισθηματικά ελεύθερα, να μπορούν να γνωρίζουν το είναι τους, να το αγαπούν και να εκφράζονται και να αντιδρούν όταν κάποιος πάει να τους καταπατήσει κάποιο δικαίωμά τους ή να τους μειώσει. Να αντιδρούν και να διεκδικούν το δίκιο τους αλλά και των άλλων. Και έτσι, μαζί με άλλους τέτοιους γονείς που μεγαλώνουμε παρόμοια τα παιδιά μας, πιστεύω πως θα μεγαλώσουμε παιδιά που θα μεγαλώσουν άλλες γενιές, διαφορετικές από μας, έτοιμες να ισιάξουν αυτά που έχουν στραβώσει…

Δεν είναι εύκολο να μεγαλώνεις παιδιά με ενσυναίσθηση, ειδικά αν εσύ έχεις μεγαλώσει αλλιώς. Είναι όμως πιστεύω απαραίτητο για να μεγαλώσεις παιδιά ελεύθερα να είναι ο εαυτός τους!

Η φωνή μέσα στο κεφάλι μου, φεύγει πολλές φορές και φτάνει και στη γλώσσα μου. Έχει τύχει αρκετές φορές να πω κάτι που μου έλεγε, για παράδειγμα η μητέρα μου. Μια φορά μου βγήκε αυτόματα το «σταμάτα, γιατί θα φας ξύλο»! Σας το έχω ξαναπεί. Η απάντηση του αποσβολωμένου Γιώργου, ήταν «μα εσύ δεν μας δέρνεις ποτέ!». Κι όμως εμένα ξεπετάχτηκε από το στόμα μου με μεγάλη ευκολία. Λες και πάντα το έλεγα!

Είναι δύσκολο πάνω στα νεύρα σου, την κούραση, τον καβγά, να μην χρησιμοποιήσεις την εξουσία που νομίζεις πως μπορείς να έχεις πάνω στα παιδιά σου! Να μην τους πετάξεις φράσεις όπως «επειδή το λέω εγώ! Γι αυτό!». Να μην τους στείλεις στο δωμάτιο τους για τιμωρία, να μην τους πεις αδέξιους επειδή έχυσαν το γάλα (μόλις πριν λίγο αυτό έκανα!). Και δικαιολογίες υπάρχουν πολλές. Μόλις τα είχα φτιάξει όλα τέλεια για το βραδινό τους και έκατσα να γράψω αυτό το άρθρο (τι ζητάω η γυναίκα?)! Αλλά οι δικαιολογίες είναι δικαιολογίες. Το παιδί είναι παιδί. Αν το γάλα το είχε ρίξει άλλο παιδάκι ή η φίλη μου, θα έτρεχα να τους πω να μην νοιάζονται και θα το καθάριζα γελώντας για να μην νιώσουν άσχημα. Στο δικό μου παιδί, είμαι πιο αυστηρή. Γιατί? Το πλήγωσα και ξέσπασα γιατί ματαιώθηκε η δική μου προσμονή της λίγης ώρας ηρεμίας. Το να του θυμώσω για κάτι που δεν ήθελε να κάνει, δεν θα τον βοηθήσει σε κάτι στη ζωή του. Τα δικά μου νεύρα απλά έβγαλα στο παιδί.

Το ίδιο και όταν κλαίει για κάτι άσχετο, ακόμη και τώρα στα 5μισί της η Ναταλία, που αν κάποια βιολογική της ανάγκη δεν έχει καλυφθεί για ώρα, θα ξεσπάσει (αν πχ πεινάει ή νυστάζει ή είναι κουρασμένη). Αν της θυμώσω τι θα καταλάβουμε? Αν της εξηγήσω και προσπαθήσω να καλύψω την ανάγκη της, δεν θα είναι πολύ καλύτερα?

Έχω μάθει πολλά ακούγοντας τα παιδιά μου. Το σπουδαιότερο είναι ότι έμαθα να ακούω και μενα την ίδια. Με παρατηρώ πολλές φορές και καταλαβαίνω τι με θυμώνει, πότε δεν έχω δυνάμεις, πότε η χαμηλή μου αυτοεκτίμηση πάει να πιάσει κόκκινο! Ποιά κολλήματά μου προέρχονται από την παιδική μου ηλικία, τι έφταιξε γι αυτό, κλπ…

Πάνω σε μια διαφωνία προσπαθώ να βγω έξω από την κατάσταση και να τα ακούσω. Γιατί συμπεριφέρονται έτσι? Τι τους φταίει, τι νιώθουν και τι θα τα έκανε να νιώσουν ασφάλεια? Μιλάμε. Ακόμη κι αν δεν τα κατάφερα την ώρα εκείνη, αμέσως μετά, σκέφτομαι, τους μιλώ, τους ακούω και τους ζητώ συγνώμη! Κι αυτά μου μιλούν και μαθαίνω, και μαθαίνω και μαθαίνω! Μα πόση γνώση αυτά τα παιδιά να μου προσφέρουν?

Η Ναταλία με εκπλήσσει! Ξέρει ΠΑΝΤΑ τι αισθάνεται και γιατί το αισθάνεται! Ακόμη και πάνω σε κρεσέντο κλάματος, σου λέει αυτό ακριβώς που χρειάζεται για να την βοηθήσεις. Σε σκέψεις της θα σου πει ακριβώς τι νιώθει. Σφύριζα στο αυτοκίνητο μια μελωδία πριν λίγες μέρες και μου είπε ότι αν και της αρέσει που σφυρίζω, ζηλεύει που δεν μπορεί να το κάνει και η ίδια! Ξεκάθαρη! Δεν χρειάζεται να αναρωτηθώ. Γνωρίζει! Και έτσι άνοιξα κι εγώ τις κεραίες για τα δικά μου συναισθήματα και καταλαβαίνω πιο πολλά για μένα.

Ο Γιώργος λιγομίλητος. Μια φορά μαλώσαμε και δεν μου μιλούσε. Έφυγε και πήγε στο κρεβάτι του να ξαπλώσει και εγώ ήρεμα πήγα να του πω ότι προτιμώ να μου μιλάει και όχι να φεύγει. Πως θέλω να ξέρω τι νιώθει, τι σκέφτεται, να καταλάβω. Πώς δεν χρειάζεται να φοβάται, να εκφράζει αυτό που θέλει και να μην αφήνει τον άλλον (ακόμη και την μαμά του) να του συμπεριφέρεται με τρόπο που δεν του αρέσει! Έκλαιγε και δεν ήθελε να μου μιλήσει! Αλλά μου είπε ένα πράγμα:

«Μαμά, δεν θέλω να σου μιλήσω τώρα που είμαι θυμωμένος! Αν σου πω τώρα θα σου πω και άσχημα πράγματα που δεν θα τα εννοώ. Θέλω να ηρεμήσω, να σκεφτώ αυτά που θέλω να σου πω και θα σε φωνάξω μετά να τα πουμε!»

Το 8χρονο μου μίλησε και μου είπε αυτό που θα πρέπει να κάνω εγώ! Μάθημα μεγάλο!

Δεν τα καταφέρνω πάντα! Πολλές φορές τα καταφέρνω. Τις περισσότερες πια. Αυτές που τα κάνω σαλάτα, ζητάω συγνώμη και συζητάμε μετά! Παρ’ όλα αυτά, τα παιδιά μεγαλώνουν και με μαθαίνουν! Μεγαλώνουν πιο ελεύθερα από μένα! Μεγαλώνουν και γίνονται θαυμάσια παιδιά. Ναι αυτό το έχω καταφέρει και είμαι περήφανη! Η σχέση μας δεν έχει απόσταση. Δεν νιώθουν ότι είμαστε εμείς ψηλά κι αυτά χαμηλά. Βρισκόμαστε στο ίδιο επίπεδο. Μεγαλώνω κι εγώ μαζί τους και αλλάζω… Γίνομαι πιο ελεύθερη. Αυτό είναι το δώρο τους σε μένα! Αυτογνωσία υποχρεωτική για να σταθώ δίπλα τους σωστά! Μαθαίνω εμένα, βάζω τα δικά μου βαρίδια στην άκρη, καταλαβαίνω τις αντιδράσεις μου, αποκτώ αυτοεκτίμηση κι όλα αυτά… ακούγοντας τα παιδιά μου! ❤
https://mamalydia.wordpress.com/…/%CE%B1%CE%BA%CE%BF…/

MAMALYDIA.WORDPRESS.COM

Advertisements