Τι ειναι η Ενεργητική Ακρόαση

Ηλιάνα Μπάκα – Ψυχολόγος
24 January 2014 ·
ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΗ ΑΚΡΟΑΣΗ
Όλοι χρειαζόμαστε, κατά καιρούς, κάποιον στον οποίον να μπορούμε να μιλήσουμε για αυτά που μας απασχολούν, γενικά και ειδικά. Το άτομο το οποίο θα επιλέξουμε μπορεί να προέρχεται είτε από το οικογενειακό είτε από το φιλικό μας περιβάλλον ή να είναι κάποιος ερωτικός σύντροφος. Η προσδοκία κατά τη διάρκεια της συνομιλίας είναι πάντα η ίδια. Να μπορούμε να ακουστούμε και να μας καταλάβουν. Παρατηρούμε, όμως, ότι ορισμένες φορές οι ακροατές μας διατηρούν μια παθητική στάση και μας δίνουν την αίσθηση ότι.. μιλάμε σε τοίχο. Άλλοι, πάλι, αδυνατούν να μας αφήσουν να ολοκληρώσουμε τις σκέψεις μας και παρεμβαίνουν διαρκώς με υποδείξεις και συμβουλές, μη κατανοώντας ότι δεν είναι αυτό που ουσιαστικά χρειαζόμαστε εκείνη τη στιγμή. Φυσικά, τα ίδια λάθη ενδεχομένως να πράττουμε κι εμείς όταν βρισκόμαστε στη δική τους θέση. Όταν δηλαδή κάποιος άλλος απευθύνεται σε εμάς ζητώντας να μοιραστεί κάτι που τον προβληματίζει.
Η ενεργητική ακρόαση έχει λανθασμένα χαρακτηριστεί από πολλούς ως «απλά επαναλαμβάνω αυτά που μου λέει ο συνομιλητής μου χωρίς να παίρνω θέση». Ουσιαστικά, όμως, πρόκειται για μια δεξιότητα επικοινωνίας με κύρια χαρακτηριστικά της την ενσυναίσθηση, την άνευ όρων αποδοχή του ομιλητή, την όσο το δυνατόν μεγαλύτερη κατανόηση και το σεβασμό στο άτομο γενικά και στη δυσκολία που αντιμετωπίζει ειδικά.
Η ενσυναίσθηση είναι μία έννοια η οποία έχει χρησιμοποιηθεί αρκετά και σε προηγούμενα άρθρα μιας και η σημασία της είναι ιδιαίτερη για τις ανθρώπινες σχέσεις. Σύμφωνα με τον Cozolino, «η ενσυναίσθηση είναι μία προσπάθεια να βιώσουμε τον εσωτερικό κόσμο του άλλου, διατηρώντας τη δική μας οπτική» κι επίσης «για να υπάρχει ενσυναίσθηση, χρειάζεται να διατηρούμε την αντίληψη του δικού μας εσωτερικού κόσμου καθώς φανταζόμαστε τον εσωτερικό κόσμο των άλλων.». Γιατί όμως η ενσυναίσθηση είναι απαραίτητο «συστατικό» ενός καλού ακροατή;
Κατά τους Mearns και Thorne, η ενσυναίσθηση:
• Δείχνει ότι ο ακροατής κατανοεί τον ομιλητή
• Αυξάνει την αυτοεκτίμηση του ομιλητή
• «Διαλύει» την αίσθηση αποξένωσης του ομιλητή
• Ενισχύει την αυτογνωσία του ομιλητή, με την προτροπή από τον ακροατή για βαθύτερη εξερεύνηση
Αντίστοιχα, οι ακροατές με ενσυναίσθηση:
• Δείχνουν ότι παίρνουν στα σοβαρά τη σχέση
• Μαθαίνουν να γνωρίζουν πώς αισθάνεται ο ομιλητής λεπτό προς λεπτό
• Αναπτύσσουν την ικανότητα να επικοινωνούν και να δείχνουν την κατανόησή τους με μια «γλώσσα» η οποία είναι διαρκώς συντονισμένη με τα συναισθήματα του ομιλητή, χρησιμοποιώντας, συχνά, απαντήσεις που θα τον βάλουν σε σκέψεις
• Προσπαθούν να ανακαλύψουν συναισθήματα του ομιλητή, τα οποία είναι κρυμμένα ή δυσκολεύονται να εκφραστούν και τον ενημερώνουν γι’ αυτά που παρατηρούν (π.χ. αισθάνομαι ότι έχεις πολύ θυμό μέσα σου)
• Παρακινούν τον ομιλητή να παρέμβει και να τους διευκρινίσει κάτι που ενδεχομένως έχουν αντιληφθεί και αναπαράγει λανθασμένα χωρίς όμως να υπάρχει αμυντική διάθεση από μεριά του δεύτερου
• Αναγνωρίζουν και παραδέχονται τα λάθη τους ως ακροατές και προσπαθούν να επανέλθουν στη σωστή «τροχιά» της συζήτησης, χωρίς αντίστοιχα κι οι ίδιοι να κρατούν αμυντική στάση

Advertisements